Sahih al-Bukhari, xadiiska 2898
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ
- 2Ya'qub ibn Abd ar‑Rahmanيَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
- 3Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا، فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَسْكَرِهِ، وَمَالَ الآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ، وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّه�� صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ لاَ يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً وَلاَ فَاذَّةً إِلاَّ اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ، فَقَالَ مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلاَنٌ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ. قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ، وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ. قَالَ " وَمَا ذَاكَ ". قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ. فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ. فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ، ثُمَّ جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ فِي الأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ".
Waxaa wariyey Sahl bin Sacd As-Saacidi (Alla ha ka raalli noqdee): In Rasuulka Allaah ﷺ iyo mushrikiintii ay isku dhaceen oo ay dagaallameen. Markii uu Rasuulka Allaah ﷺ ku laabtay xeradiisii, mushrikiintiina ay ku laabteen xeradoodii, waxaa jiray nin ka mid ah asxaabta Rasuulka Allaah ﷺ oo aan dhaafaynin cid gaar u socota oo cadowga ka mid ah illaa uu daba galo oo seeftiisa ku dilo. Dadkii waxay yiraahdeen,
"Maanta ma jiro qof sida ninkaas oo kale gutay waajibaadkiisa dagaalka." Markaasuu Rasuulka Allaah ﷺ yiri, "Isagu wuxuu ka mid yahay dadka Naarta." Nin baa dadkii ka mid ahaa yiri, "Aniga ayaa la socon doona." Wuu la baxay, meel kasta oo uu istaago wuu la istaagayay, meel kasta oo uu ordo wuu la ordayay. Kadib ninkii waa uu dhaawacmay dhaawac culus, wuxuuna degdeg u doonay geeri. Wuxuu dhulka qotomiyay seeftiisii, afkeedana wuxuu u jeediyay labadiisa naas dhexdooda, kadibna wuu isku tuuray seefta oo naftiisa ayuu goostay. Ninkii la socday ayaa u yimid Rasuulka Allaah ﷺ wuxuuna yiri, "Waan markhaati kacayaa inaad tahay Rasuulka Allaah." Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Maxaa dhacay?" Wuxuu yiri, "Ninkaad hore u sheegtay inuu ka mid yahay dadka Naarta, dadku aad bay ula yaabeen arrintaas, markaasaan iri, 'Aniga ayaa idiin soo hubinaya.' Waan raadiyay, markuu dhaawac culus gaaray ayuu geeri degdegay, seeftiisii ayuu dhulka qotomiyay, afkeedana labadiisa naas dhexdooda ayuu geliyay, kadibna wuu isku tuuray oo naftiisa ayuu dilay." Markaasuu Rasuulka Allaah ﷺ yiri, "Qofku wuxuu samayn karaa camalka dadka Jannada iyadoo dadku u arkayaan, haddana wuxuu ka mid yahay dadka Naarta. Qofkuna wuxuu samayn karaa camalka dadka Naarta iyadoo dadku u arkayaan, haddana wuxuu ka mid yahay dadka Jannada."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Camallo muuqda oo cajiib ahi keligiis ma muujiyo halka ugu dambaysa ee qofku ku dambayn doono.
Dadka ka mid noqon doona dadka Jahannamo.
Ujeeddada iyo waxa gudaha qofka ku riixa inuu ficil sameeyo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen inaan dadka lagu xukumi karin camalladooda muuqda oo keliya: xaaladda gudaha ee qofka iyo dhammaadka noloshiisa Allaah baa og. Xadiisku wuxuu ka digayaa isku-kalsoonaanta iyo in si kama dambays ah looga xukumo halka qofku ku dambayn doono. Waxa kale oo uu barayaa in is-diliddu xaaraan tahay; ninku naftiisa ayuu dilay markii uu dhaawaciisa dartii doonay inuu geerida soo dedejiyo.
- Si joogto ah u hubi niyaddaada, Allena weydiiso daacadnimo iyo adkaysi.
- Ha ka gaarin go'aan kama dambays ah halka qof ku dambayn doono adigoo ku salaynaya waxa dibadda ka muuqda oo keliya.
- Markaad la kulanto imtixaano culus, taageero ka raadso dad lagu kalsoon yahay iyo hagid diimeed; naftaada ha dilin.
Xadiiskani wuxuu adkaynayaa in camalladu la xiriiraan niyadaha, taas oo la jaanqaadaysa casharka sheegaya inaan waxa qofka gudaha ka kaxeeya laga garan karin muuqaalkiisa oo keliya.
Sahih al-Bukhari · #2786 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa qiimaha dadka iyo camalladooda, waxayna sii xoojinaysaa digniinta ah inaan lagu xukumin muuqaalka dibadda ee cajiibka ah oo keliya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.