Khumska iyo Jidka Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3145

Waxaa weriyey Amr ibn Taghlib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khumska iyo Jidka Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Amr ibn Taghlib

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَوْمًا وَمَنَعَ آخَرِينَ، فَكَأَنَّهُمْ عَتَبُوا عَلَيْهِ فَقَالَ ‏ "‏ إِنِّي أُعْطِي قَوْمًا أَخَافُ ظَلَعَهُمْ وَجَزَعَهُمْ، وَأَكِلُ أَقْوَامًا إِلَى مَا جَعَلَ اللَّهُ فِي قُلُوبِهِمْ مِنَ الْخَيْرِ وَالْغِنَى، مِنْهُمْ عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِكَلِمَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حُمْرَ النَّعَمِ‏.‏ وَزَادَ أَبُو عَاصِمٍ عَنْ جَرِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ يَقُولُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِمَالٍ أَوْ بِسَبْىٍ فَقَسَمَهُ‏.‏ بِهَذَا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Camar bin Taghlib: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu siiyey dad qaar, wuxuuna ka reebay kuwo kale, markaasay u muuqatay inay ka xumaadeen arrintaas. Markaasuu Nebigu ﷺ yiri:

"Waxaan siiyaa dad aan ka cabsado inay diinta ka leexdaan ama samirka ka tagaan, waxaana dadka kale u dayaa khayrka iyo qanaacada uu Allah qalbiyadooda geliyey, waxaana dadkaas ka mid ah Camar bin Taghlib." Markaasuu Camar bin Taghlib yiri: "Erayga Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ii la mid yahay geela cas ee ugu qaalisan." Abuu Caasim wuxuu dheeraad ku daray inuu ka maqlay Xasan oo leh: Camar bin Taghlib wuxuu noo sheegay in Rasuulka Allah ﷺ loo keenay maal ama maxaabiis dagaal, kadibna uu u qaybiyey sidan oo kale.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu qaar wax u siiyey si uu iimaankooda u ilaaliyo, qaar kalena wuxuu ugu aaminay qanacsanaantooda.

Erayada adag oo la sharxay
Khums

Shan meelood meel ka mid ah qayb ka mid ah qaniimada dagaalka, taas oo sida xeerarka Islaamku dhigayaan loo qoondeeyo meelo cayiman.

Geel cas

Tusaale u taagan hanti qaali ah; Camr ibn Taghlib wuxuu ammaanta Nabiga ﷺ ka qiimeeyey wax ka qaalisan.

In lagu aamino waxa Alle qalbiyadooda geliyey

Nabigu ﷺ dadka qaar saamigooda dheeraadka ah ma siin, waayo wuxuu ku kalsoonaa iimaankooda, hodantinimada qalbigooda iyo qanacsanaantooda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore waxay ka fahmeen in hoggaamiyuhu aanu khasab ku ahayn inuu hantida mar kasta si siman u qaybiyo: wuxuu tixgelin karaa baahiyaha kala duwan, wuxuuna dadka ka ilaalin karaa inay iimaanka ka noqdaan ama samir beelaan. Qaybinta hantida guud waxay u baahan tahay xikmad iyo caddaalad, mana aha in qof kastaa helo saami isku mid ah. Hadalka Camr ibn Taghlib wuxuu sidoo kale muujinayaa in qadarin ruuxi ah iyo qanacsanaantu ay ka qiimo badnaan karaan hanti maaddi ah.

Casharrada maanta
  1. Ha ku ekaan isbarbardhigga waxa dadka kale heleen; isku day inaad fahanto duruufahooda iyo baahiyahooda.
  2. Markaad masuul ka tahay qaybinta hanti, si caddaalad ah u qaybi oo tixgeli baahiyaha kala duwan.
  3. Ku dadaal qanacsanaanta, ogowna in lagu qaddariyo iimaankaaga iyo akhlaaqdaadu ay ka qaalisan tahay abaalmarin maaddi ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.