Sahih al-Bukhari, xadiiska 3191
Waxaa weriyey Imran ibn Husain. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Umar ibn Hafs ibn Ghiyathwuxuu u sheegay al‑Bukhariعُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ
- 2Aabbihii, Hafsأَبِي
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
- 4Jami' ibn Shaddadجَامِعُ بْنُ شَدَّادٍ
- 5Safwan ibn Muhrizصَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا جَامِعُ بْنُ شَدَّادٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَعَقَلْتُ نَاقَتِي بِالْبَابِ، فَأَتَاهُ نَاسٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ فَقَالَ " اقْبَلُوا الْبُشْرَى يَا بَنِي تَمِيمٍ ". قَالُوا قَدْ بَشَّرْتَنَا فَأَعْطِنَا. مَرَّتَيْنِ، ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْهِ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ " اقْبَلُوا الْبُشْرَى يَا أَهْلَ الْيَمَنِ، إِذْ لَمْ يَقْبَلْهَا بَنُو تَمِيمٍ ". قَالُوا قَدْ قَبِلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَالُوا جِئْنَاكَ نَسْأَلُكَ عَنْ هَذَا الأَمْرِ قَالَ " كَانَ اللَّهُ وَلَمْ يَكُنْ شَىْءٌ غَيْرُهُ، وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ، وَكَتَبَ فِي الذِّكْرِ كُلَّ شَىْءٍ، وَخَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ ". فَنَادَى مُنَادٍ ذَهَبَتْ نَاقَتُكَ يَا ابْنَ الْحُصَيْنِ. فَانْطَلَقْتُ فَإِذَا هِيَ يَقْطَعُ دُونَهَا السَّرَابُ، فَوَاللَّهِ لَوَدِدْتُ أَنِّي كُنْتُ تَرَكْتُهَا.
Waxaa wariyey Cimraan bin Xuseyn: Waxaan u imid Nebiga ﷺ waxaanan albaabka ku xiray hashaydii geela. Markaas waxaa u yimid dad ka mid ah Banii Tamiim, wuxuuna Nebigu ﷺ yiri:
"Aqbala bishaarada, Banii Tamiimow." Waxay yiraahdeen laba jeer: "Waad noo bishaareysaye, haddaba na sii (maal)." Kadib waxaa u yimid dad reer Yaman ah, wuxuuna yiri: "Aqbala bishaarada, reer Yamanow, maadaama ay diideen Banii Tamiim." Waxay yiraahdeen: "Waan aqbalnay, Rasuulka Allow ﷺ! Waxaan kuugu nimid inaan wax kaa weydiino arrintan (bilowga abuurista)." Wuxuu yiri: "Waxaa jiray Allah oo kaliya, mana jirin wax aan isaga ahayn, Carshigiisuna wuxuu ahaa biyaha dusheeda, wuxuuna ku qoray Kitaabka (Lawxul Maxfuud) wax walba, kadibna wuxuu abuuray samooyinka iyo dhulka." Markaas waxaa qayliyey nin leh: "Ibnu Xuseynow, hashiidaadii way tagtay!" Waan orday, laakiin waxaan arkay iyadoo saraabku ka dhexeeyo annaga iyo iyada. Wallaahi, waxaan jeclaan lahaa inaan hashaydaas ka tago (oo aanan ka tegin fadhiga Nebiga).
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu abuuray samooyinka iyo dhulka, wax walbana wuxuu ku qoray Kitaabkiisa.
Looxa la dhawray ee Allah ku qoray wax walba.
Carshiga Allah, oo ka mid ah arrimaha ghaybka ah ee waxyigu sheegay.
War farxad leh; halkan Nebigu ﷺ wuxuu dadka ku boorriyey iimaanka iyo cilmiga oo ah nimco.
Culimadu waxay tan ka fahmeen in Allah yahay Abuuraha, cilmigiisa iyo qaddarkiisuna ay wax walba koobaan. Hadalka ku saabsan Carshiga iyo biyaha wuxuu xaqiijinayaa waxa werintu sheegtay, iyadoo aan Allah lala mid dhigin makhluuqa, lagana mala-awaalin sida ay arrintu tahay. Dhacdadu sidoo kale waxay baraysaa in ku mashquulidda raadinta waxyaabaha maaddiga ahi qofka ka jeedin karto cilmi qiimo leh; afarta mad-hab ee fiqiga Sunniga ah halkan kama soo saaraan amar ficil oo gaar ah, balse waxay aqoonsan yihiin caqiidada qaddarka rabbaaniga ah iyagoo ku salaynaya waxyiga.
- Waqti u qoondee raadinta cilmi lagu kalsoon yahay oo ku saabsan Allah iyo abuurka, xataa marka hawlaha maalinlaha ahi mashquuliyaan.
- Aqoonso in cilmiga iyo qaddarka Allah ay wax walba koobaan, doorashooyinkaagana ku hagaaji adeecidda iyo masuuliyadda.
- Qiimee kulanka waxbarashada leh, hana u oggolaan arrimaha maaddiga ah ee ku meelgaarka ahi inay si aan loo baahnayn kaaga jeediyaan.
Xadiiskan saxiixa ah ee isla cutubka ku jira wuxuu sidoo kale ka hadlayaa bilowgii abuurka, wuxuuna sii dhammaystirayaa ka hadalka awoodda Allah ee abuurista.
Sahih al-Bukhari · #3190 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka warramayaa isla wada sheekaysigii lala yeeshay Cimraan ibn Xusayn ee ku saabsanaa abuurka iyo su'aalihii dadka Yaman.
40 Hadith van an-Nawawi · #4 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu tilmaamayaa in qofka noloshiisa loo qoray, wuxuuna la jaanqaadayaa iimaanka ah in Allah wax walba og yahay oo qaddaro.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.