Sahih al-Bukhari, xadiiska 3349
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Kathirwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Al‑Mughira ibn an‑Nu'manالْمُغِيرَةُ بْنُ النُّعْمَانِ
- 4Sa'id ibn Jubayrسَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً ـ ثُمَّ قَرَأَ – {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ} وَأَوَّلُ مَنْ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ، وَإِنَّ أُنَاسًا مِنْ أَصْحَابِي يُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ أَصْحَابِي أَصْحَابِي. فَيَقُولُ، إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ. فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ {وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ} إِلَى قَوْلِهِ {الْحَكِيمُ }"
Waxaa ka warramay Ibnu Cabbaas: Nebigu (ﷺ) wuxuu yiri,
"Waa la idin soo ururin doonaa Maalinta Qiyaame idinkoo cago cad, qaawan oo aan gudnayn." Kadibna wuxuu akhriyay: {"Sidaan u bilownay abuurista hore, ayaannu dib ugu celinaynaa; waa ballan aan qaadnay, annaguna waan fulin doonnaa."} (21:104) Wuxuu intaa ku daray, "Qofka ugu horreeya ee la dhar xidho Maalinta Qiyaame waa Ibraahim, waxaana jira dad ka mid ah asxaabtayda oo loo kaxeeyn doono dhanka bidix (Xaggaa Naarta), markaasaan dhihi doonaa: 'Asxaabtaydiyow! Asxaabtaydiyow!' Markaasaa la dhihi doonaa: 'Way ka noqdeen diintii tan iyo markaad ka tagtay.' Markaasaan dhihi doonaa siduu yiri addoonkii suubbanaa: {"Anigu markhaati baan ka ahaa intaan iyaga dhex joogay..."} ilaa uu ka yiraahdo: {"...Xakiimka ah."}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sarakicidu wuxuu isu keenaa dadka oo dhan, wuxuuna muujinayaa daacadnimada iyo xisaabtanka.
Iyadoo aan lahayn buuryada jirta marka la dhalanayo; dadka waxaa la soo bixin doonaa iyagoo ku sugan xaaladdoodii asalka ahayd.
Tani waxay tilmaamaysaa dadka loo kaxaynayo xisaabtan; xadiisku magacyo ma xusin.
Ciise ina Maryam, kaas oo Maalinta Qiyaame sheegaya inuu markhaati u ahaa dadkiisa intii uu dhex joogay.
Culimada tafsiirka ee hore waxay adkeeyeen in sarakicidu tahay mid jidheed: dadka waxaa la isu keeni doonaa sidii uu Allaah u abuuray, Ibraahimna waa qofkii ugu horreeyey ee dhar la huwiyo. Hadalka ku saabsan koox saxaabo ah wuxuu ka digayaa in u-dhawaanshihii hore ee Nebiga ﷺ aanu qofka ka dhaafayn inuu ku adkaysto diinta iyo inuu xisaabtan galo. Hadalka Ciise ee la soo xigtayna wuxuu ina barayaa in nebiyadu markhaati ka yihiin dadkooda oo keliya inta ay dhex joogaan; xukunka ugu dambeeya Allaah baa iska leh.
- Maalin kasta isu diyaari xisaabtanka adigoo gudanaya waajibaadkaaga, toobadna keenaya markaad gaabiso.
- Ha ku tiirsanaan magac wanaagsan ama camal hore oo keliya; ku adkayso iimaanka iyo camalka wanaagsan.
- Ha ku degdegin inaad dadka xukunto ka hor xukunka Allaah, waayo Isagu si buuxda ayuu u og yahay xaaladdooda.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa isu-imaatinka Maalinta Qiyaame, waxayna caddaynaysaa duruufaha maalintaas.
Sahih al-Bukhari · #3348 (Sahih)Werintani waxay ka warramaysaa yeedhidda Allaah ugu yeedhayo Aadam, sidaasna waxay sarakicida ugu xidhaysaa xisaabtanka.
Sahih al-Bukhari · #3326 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee ku saabsan Maalinta Qiyaame waxay xoojinaysaa in dadka la isu keeni doono si ay u wajahaan xukunka Allaah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.