Sahih al-Bukhari, xadiiska 347
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ، فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا، أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ وَيُصَلِّي فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا الصَّعِيدَ. قُلْتُ وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِذَا قَالَ نَعَمْ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ، فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ، فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا ". فَضَرَبَ بِكَفِّهِ ضَرْبَةً عَلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَضَهَا، ثُمَّ مَسَحَ بِهَا ظَهْرَ كَفِّهِ بِشِمَالِهِ، أَوْ ظَهْرَ شِمَالِهِ بِكَفِّهِ، ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ وَزَادَ يَعْلَى عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي أَنَا وَأَنْتَ فَأَجْنَبْتُ فَتَمَعَّكْتُ بِالصَّعِيدِ، فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْنَاهُ فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ". وَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ وَاحِدَةً
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Salaam, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Abu Mucaawiyah, kaas oo ka weriyey Al-Acmash, kaas oo ka weriyey Shaqiiq, wuxuu yiri:
"Waxaan la fadhiyey Cabdullaahi iyo Abuu Muusa Al-Ashcari. Markaasaa Abuu Muusa wuxuu ku yiri Cabdullaahi: 'Haddii nin janaaboobo oo uusan helin biyo bil dhan, miyuusan samaynaynin tayammum oo uusan tukanaynin?' Wuxuu yiri Cabdullaahi: 'Haddii arrinkan loo ogolaado, waxay u dhowdahay in haddii biyuhu ku qabowdaan ay tayammum ku beddeshaan.' Waxaan iri: 'Ma sababtaas ayaad u karahdeen tayammumka?' Wuxuu yiri: 'Haa.' Markaasaa Abuu Muusa yiri: 'Miyaadan maqlin hadalkii Cammaar uu ku yiri Cumar? Cammaar wuxuu yiri: "Rasûlullah ﷺ ayaa ii diray shaqo, markaasaan janaaboobay oo aan waayey biyo, sidaasaanan carrada isugu rogrogay sidii xoolaha oo kale. Markaan arrintaas u sheegay Nebiga ﷺ, wuxuu yiri: 'Waxaa kugu filnaan lahayd intan oo kale.'" Kadibna wuxuu dhulka ku dhuftay hal dharbaaxo, wuu ruxay, kadibna wuxuu ku masaxay dhabarka gacantiisa midig gacanta bidix (ama dhabarka bidix gacanta midig), kadibna labadoodaba wuxuu ku masaxay wajigiisa.' Cabdullaahi wuxuu yiri: 'Miyaadan arag in Cumar uusan ku qancin hadalkii Cammaar?'" Waxaa dheeraad ah oo Yaclaa ka weriyey Al-Acmash, kaas oo ka weriyey Shaqiiq: "Waxaan la joogay Cabdullaahi iyo Abuu Muusa, markaasaa Abuu Muusa yiri: 'Miyaadan maqlin hadalkii Cammaar uu ku yiri Cumar? Cammaar wuxuu yiri: "Rasûlullah ﷺ ayaa aniga iyo adiga na diray, markaasaan janaaboobay oo carrada isku rogrogtay. Markaan u nimid Rasûlullah ﷺ oo aan u sheegnay, wuxuu yiri: 'Waxaa kugu filnaan lahayd intan,' isagoo masaxaya wajigiisa iyo labadiisa gacmood hal mar.""
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka biyo la waayo, tayammum fudud oo ciid lagu sameeyo ayaa ku filan.
Cammaar ibn Yaasir wuxuu sheegay in intii uu ku jiray safar uu Nebigu ﷺ amray uu janaba ku dhacay, biyo se uusan helin. Wuxuu isku dhex rogay ciidda, dabadeedna wuxuu Nebiga ﷺ weydiiyay sida ay ahayd inuu yeelo.
Xaalad wasakhaysnaan weyn oo cibaado ah, taas oo caadi ahaan u baahan qubays buuxa oo cibaado ah.
Isdaahirin cibaado oo ciid nadiif ah lagu sameeyo marka biyo la waayo ama aan la isticmaali karin.
Ciid nadiif ah ama oogada dhulka oo nadiif ah oo tayammum loo isticmaalo.
Culimadu waxay qisada Cammaar ka fahmeen in tayammumku ku filan yahay qofka janabada qaba marka biyo la waayo. Ficilka Nebiga ﷺ ee werintan ku jira wuxuu tilmaamayaa in ciidda hal mar la taabto, dabadeedna wejiga iyo gacmaha la masaxo. Cabdullaahi ibn Mascuud wuu diiday, isagoo ka baqayay in dadku ka faa'iidaystaan fududayntan si aan habboonayn; Abuu Muusa wuxuu daliishaday qoraalka cad iyo tusaalaha Cammaar. Madh-habyada fiqigu waxay ku kala duwan yihiin faahfaahinta, sida inta la masaxayo iyo tirada jeer ee ciidda la taabanayo, hase yeeshee waxay aqoonsan yihiin in tayammumku beddel u yahay marka shuruudihiisu buuxsamaan.
- Haddii biyo la waayo, ka raadi aqoon lagu kalsoon yahay oo ku saabsan tayammumka, kuna samee tilmaamaha la raaco.
- Fududayn diini ah yaan la ballaadhin ama la diidin si fudud oo keliya; raac daliilka iyo sharaxaadda khubarada.
- Haddii aadan hubin sida loo sameeyo fal cibaado oo daahirin ah, weydii caalim aqoon u leh halkii aad adigu iska xaddidi lahayd fududaynta.
Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa in qofka janabada qaba uu tayammum samayn karo oo tukan karo marka biyo la waayo.
Sahih al-Bukhari · #345 (Sahih)Abuu Muusa iyo Cabdullaahi waxay halkan sidoo kale ka hadlaan waxa qofka aan biyo haysan laga rabo iyo sida loo dabaqo aayadaha tayammumka.
Sahih al-Bukhari · #338 (Sahih)Werintani waxay sheegaysaa sida Nebigu ﷺ tayammumka u sameeyay: ciidda ayuu hal mar taabtay, wejiga iyo gacmahana wuu masaxay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.