Sahih al-Bukhari, xadiiska 3500
Waxaa weriyey Muawiyah ibn Abi Sufyan. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Az‑Zuhri
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ كَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ يُحَدِّثُ أَنَّهُ بَلَغَ مُعَاوِيَةَ وَهْوَ عِنْدَهُ فِي وَفْدٍ مِنْ قُرَيْشٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَيَكُونُ مَلِكٌ مِنْ قَحْطَانَ، فَغَضِبَ مُعَاوِيَةُ، فَقَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ رِجَالاً مِنْكُمْ يَتَحَدَّثُونَ أَحَادِيثَ لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، وَلاَ تُؤْثَرُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَأُولَئِكَ جُهَّالُكُمْ، فَإِيَّاكُمْ وَالأَمَانِيَّ الَّتِي تُضِلُّ أَهْلَهَا، فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ هَذَا الأَمْرَ فِي قُرَيْشٍ، لاَ يُعَادِيهِمْ أَحَدٌ إِلاَّ كَبَّهُ اللَّهُ عَلَى وَجْهِهِ، مَا أَقَامُوا الدِّينَ ".
Waxaa nooga warramay Abu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yidhi: Maxamed bin Jubayr bin Mudcim wuxuu sheegi jiray in markii uu la socday wefdi reer Quraysh ah oo u yimid Mucawiyah, ay gaadhay Mucawiyah war sheegaya in Cabdullaahi bin Camr bin Al-Caas uu sheegay inuu iman doono boqor ka soo jeeda qabiilka Qaxdaan. Markaas buu cadhooday Mucawiyah, wuu istaagay oo wuxuu ammaanay Allaah sidii uu mudnaa, dabadeedna wuxuu yidhi: 'Ammaa bacda, waxaa i soo gaadhay in rag idinka mid ahi ay faafiyaan hadallo aan ku jirin Kitaabka Allaah, lagana soo werinin Rasuulka Allaah ﷺ. Kuwaasi waa jaahiliintiinna. Iska jira rajada beenta ah ee dadkeeda lumisa, waayo waxaan maqlay Rasuulka Allaah ﷺ oo leh:
"Arrintani (khilaafadu) waxay ku jirtaa Quraysh dhexdooda, cid kasta oo la colowdana Allaah baa wejiga dhulka ugu dhufan doona, inta ay diinta taagan yihiin."'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Quraysh hoggaankoodu wuu jiraa inta ay diinta dhowrayaan.
Intii ay wafdi ka socday Quraysh booqasho ku joogeen, Mucaawiya wuxuu maqlay in Cabdullaahi ibn Camr ibn al-Caas uu sheegay in boqor mustaqbalka ka iman doono Qahtaan. Mucaawiya ayaa markaas ku jawaabay werintii uu ka maqlay Nebiga ﷺ.
Mas’uuliyadda iyo awoodda hoggaaminta.
Qabiilkii Carbeed ee uu Nebigu ﷺ ka tirsanaa.
Isbahaysi qabiileed Carbeed oo werinta lagu xusay.
Culimada hore waxay werintan uga hadlaan inay caddayn u tahay hoggaanka gaarka ah ee Quraysh, iyadoo shardi cad uu yahay inay diinta dhowraan. Hadalku ma aha fasax loogu oggolaanayo dulmi ama ka tegidda diinta; Mucaawiya sidoo kale wuxuu ka digayaa warar aan sal lahayn iyo rajooyin aan waxba ka jirin. Afarta madhhab waxay shuruudaha iyo xeerarka awoodda dadweynaha si ka ballaaran uga hadlaan iyagoo daliillo badan adeegsanaya, ee kuma koobna werintan oo keliya.
- Hubi wararka diinta ka hor intaadan sii gudbin, hana ugu nisbayn Nebiga ﷺ daliil lagu kalsoon yahay la’aantiis.
- Hoggaaminta ku qiimee shuruudda ay werintu sheegtay: dhowrista diinta.
- Ha u oggolaan rajooyin aan sal lahayn inay go’aankaaga hagaan; aqoonta ka raadso culimo lagu kalsoon yahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.