Fadliga Nebiga ﷺ iyo Asxaabtiisa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3518

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fadliga Nebiga ﷺ iyo Asxaabtiisa
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدُ بْنُ يَزِيدَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ غَزَوْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ ثَابَ مَعَهُ نَاسٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ حَتَّى كَثُرُوا، وَكَانَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلٌ لَعَّابٌ فَكَسَعَ أَنْصَارِيًّا، فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ غَضَبًا شَدِيدًا، حَتَّى تَدَاعَوْا، وَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا لَلأَنْصَارِ‏.‏ وَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ‏.‏ فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ مَا بَالُ دَعْوَى أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَا شَأْنُهُمْ ‏"‏‏.‏ فَأُخْبِرَ بِكَسْعَةِ الْمُهَاجِرِيِّ الأَنْصَارِيَّ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ دَعُوهَا فَإِنَّهَا خَبِيثَةٌ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَقَدْ تَدَاعَوْا عَلَيْنَا، لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أَلاَ نَقْتُلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْخَبِيثَ لِعَبْدِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّهُ كَانَ يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Jaabir wuxuu yiri: Waxaan la soconnay Nabiga ﷺ dagaal. Waxaa la socday dad badan oo Muhaajiriin ah, waxaana ka mid ahaa nin ciyaar badan, kaasoo dhabarka ka taabtay nin Ansaari ah. Ninkii Ansaariga ahaa aad buu u carooday, waxayna isu yeereen qolooyinkooda. Ansaarigu wuxuu yiri: 'Hooy Ansaareey!' Muhaajirigiina wuxuu yiri: 'Hooy Muhaajireey!' Markaasuu Nabigu ﷺ soo baxay oo yiri: 'Maxay tahay baaqan Jaahiliyada?' Kadib wuxuu yiri: 'Maxaa ku dhacay?' Markii looga warramay taabashadii Muhaajirigu uu taabtay Ansaariga, Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Iska daaya, waayo waa baaq xun.' Cabdullaahi bin Ubayy bin Salul wuxuu yiri: 'Way nagu soo kaceen; haddaan Madiina ku noqonno, kuwa sharaf leh baa ka saari doona kuwa liita.' Cumar baa yiri: 'Rasuulkii Allow, miyaanan dilin ninkan xun ee Cabdullaahi?' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Maya, si aanay dadku u oran Maxamed wuxuu dilay asxaabtiisa.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi ﷺ wuxuu diiday baaqyada dadka ugu yeeraya daacadnimada qabiil ama koox.

Asalka iyo sababta

Intii lagu jiray duullaan, muran ayaa kacay kaddib markii Muhaajir uu riixay Ansaar. Labadooduba waxay kooxahooda ugu yeereen inay u hiiliyaan, markaas ayuu Nebi ﷺ baaqaas ku tilmaamay raad ka haray jaahiliyyadii.

Erayada adag oo la sharxay
Muhaajiriinta

Muslimiintii iimaankooda dartii Maka uga hijrooday Madiina.

Ansaar

Muslimiintii reer Madiina ee taageeray Nebi ﷺ iyo muhaajiriinta.

Baaq ka yimid xilligii jaahiliyada

Baaq dadka iska hor keenaya iyadoo lagu salaynayo asal ama daacadnimo kooxeed, halkii caddaalad laga raaci lahaa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in la canaantay isku-duubnida qabiil ama kooxeed marka ay taageerto dulmi ama huriso kala qaybsanaan. Koox waa la caawin karaa haddii ujeeddadu tahay in dulmiga la joojiyo oo xaqa la soo celiyo. Sidoo kale, Nebi ﷺ wuxuu doortay xikmad iyo ka hortagga dhibaato ka weyn: wuxuu diiday in la dilo Cabdullaahi ibnu Ubayy si aanay dadku ugu malayn in Muxammad ﷺ uu dilayo asxaabtiisa.

Casharrada maanta
  1. Marka khilaaf dhaco, kooxdaad ha ugu yeerin inay dhinaca kale cadaadis saarto; marka hore ogow waxa dhacay.
  2. Isla markiiba ka hor tag hadallada kooxeed ee cayda ama kala fogeynta keena, kana caawi labada dhinac inay khilaafka si caddaalad ah u xalliyaan.
  3. Marka aad hoggaaminayso, dooro hab dulmiga xaddidaya isla markaana ka hortagaya in xaaladdu sii xumaato.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.