Sahih al-Bukhari, xadiiska 4905
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا فِي غَزَاةٍ ـ قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً فِي جَيْشٍ ـ فَكَسَعَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا لَلأَنْصَارِ. وَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ. فَسَمِعَ ذَاكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ دَعْوَى جَاهِلِيَّةٍ " قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَسَعَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ. فَقَالَ " دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ ". فَسَمِعَ بِذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ فَقَالَ فَعَلُوهَا، أَمَا وَاللَّهِ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ. فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُ لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ " وَكَانَتِ الأَنْصَارُ أَكْثَرَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ، ثُمَّ إِنَّ الْمُهَاجِرِينَ كَثُرُوا بَعْدُ. قَالَ سُفْيَانُ فَحَفِظْتُهُ مِنْ عَمْرٍو قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرًا كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa nooga warramay Cali, waxaa nooga warramay Sufyaan, Camar wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Jaabir bin Cabdullaahi - Allaha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Waxaan ku jirnay duullaan - Sufyaanna mar wuxuu yiri ciidan - markaas ayaa nin Muhaajiriinta ka mid ah wuxuu laaday nin Ansaarta ka mid ah. Ansaarigii wuxuu yiri: 'Ansaareey!' Muhaajirigiina wuxuu yiri: 'Muhaajireey!' Rasuulka Allah ﷺ ayaa taas maqlay oo yiri: 'Maxay tahay baaqa jaahiliyadda?' Waxay yiraahdeen: 'Rasuulkii Allow, nin Muhaajiriinta ka mid ah ayaa laaday nin Ansaarta ka mid ah.' Markaasuu yiri: 'Ka daaya, waayo waa urxun.' Cabdullaahi bin Ubay ayaa taas maqlay oo yiri: 'Ma sameeyeen? Wallaahi, haddaan Madiina ku noqonno, kan sharaf leh baa kan liita ka saari doona.' Markay taasi Nabiga ﷺ gaartay, Cumar ayaa kacay oo yiri: 'Rasuulkii Allow, ii ogolow inaan qoorta ka gooyo munaafaqan!' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Iska dhaaf, yaan dadku oran Maxammed asxaabtiisa ayuu dilayaa.' Ansaartu way ka badnaayeen Muhaajiriinta markay Madiina yimaadeen, kadibse Muhaajiriintu way bateen. Sufyaan wuxuu yiri: Waan ka xifdiyey Camar. Camarna wuxuu yiri: Waxaan ka maqlay Jaabir isagoo leh: Waxaan la joognay Nabiga ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi Muxammad ﷺ wuxuu diiday qaylo-dhaanta ku salaysan qabiilka, wuxuuna ka hortagay kala qaybsanaan dheeraad ah.
Intii lagu jiray duullaan, nin ka mid ahaa Muhaajiriinta ayaa nin Ansaari ah laad ku dhuftay. Labadooduba waxay gargaar ugu qayliyeen kooxahooda, markaas ayuu Nebigu ﷺ canaantay ku baaqidda ku dhisan qabyaaladda. Dabadeed Cabdullaahi ibn Ubayy wuxuu buuqa uga faa’iidaystay inuu kala qaybsanaan huriyo.
Muslimiintii Maka uga hijrooday Madiina.
Muslimiintii Madiina ee soo dhoweeyey oo taageeray Nebiga ﷺ iyo muhaajiriinta.
Ku baaqid daacadnimo kooxeed ama qabiil oo dadka iska hor keenta, halkii ay isugu keeni lahayd xaqa iyo runta.
Fasiriintii hore, oo uu ka mid yahay Ibn Xajar, waxay sharxeen in Nebigu ﷺ aanu mamnuucin magac kasta oo kooxeed, balse uu diiday qaylo-dhaanta eexda ku dhisan ee hurisa dulmi iyo kala qaybsanaan. In qof ka tirsan kooxdaada la caawiyo waxay sax tahay oo keliya marka laga celinayo dulmi oo si caddaalad ah loola dhaqmo. Go’aankiisii ahaa inaan Cabdullaahi ibn Ubayy la dilin wuxuu sidoo kale muujinayaa xikmad: wuxuu ka hortagay in dadku Islaamka si khaldan u fahmaan iyo in bulshadu sii kala fogaato.
- Qof kooxdaada ka tirsan kala hadal marka uu dulmi samaynayo; ha u difaacin oo keliya inuu kooxdaada ka tirsan yahay.
- Marka khilaaf dhaco, si dhakhso ah ugu dhexgal hadal dadka dib ugu jeedinaya caddaaladda iyo masuuliyadda wadajirka ah.
- Markaad la tacaalayso dhaqan waxyeello leh, dooro hab xikmad leh oo ka hortaga kala qaybsanaan dheeraad ah.
Werintani sidoo kale waxay tilmaamaysaa murankii dhacay intii duullaanku socday iyo hadalladii kicinta lahaa ee Cabdullaahi ibn Ubayy, iyadoo sii dhammaystiraysa macnaha qisadan.
Sahih al-Bukhari · #4904 (Sahih)Werintani iyaduna waxay xusaysaa hadalkii Cabdullaahi ibn Ubayy, waxayna muujinaysaa sida Nebigu ﷺ bulshada uga ilaaliyey in xaaladdu sii xumaato.
Sahih al-Bukhari · #4907 (Sahih)Qisadan uu Jaabir weriyey waxay ka hadlaysaa isla dhacdada, waxayna bixinaysaa werin dheeraad ah oo ku saabsan diidmada eexda kooxeed.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.