Sahih al-Bukhari, xadiiska 3798
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musaddadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُسَدَّدٌ
- 2Abdullah ibn Dawudعَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ
- 3Fudayl ibn Ghazwanفُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ
- 4Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ إِلَى نِسَائِهِ فَقُلْنَ مَا مَعَنَا إِلاَّ الْمَاءُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ يَضُمُّ، أَوْ يُضِيفُ هَذَا ". فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ أَنَا. فَانْطَلَقَ بِهِ إِلَى امْرَأَتِهِ، فَقَالَ أَكْرِمِي ضَيْفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ مَا عِنْدَنَا إِلاَّ قُوتُ صِبْيَانِي. فَقَالَ هَيِّئِي طَعَامَكِ، وَأَصْبِحِي سِرَاجَكِ، وَنَوِّمِي صِبْيَانَكِ إِذَا أَرَادُوا عَشَاءً. فَهَيَّأَتْ طَعَامَهَا وَأَصْبَحَتْ سِرَاجَهَا، وَنَوَّمَتْ صِبْيَانَهَا، ثُمَّ قَامَتْ كَأَنَّهَا تُصْلِحُ سِرَاجَهَا فَأَطْفَأَتْهُ، فَجَعَلاَ يُرِيَانِهِ أَنَّهُمَا يَأْكُلاَنِ، فَبَاتَا طَاوِيَيْنِ، فَلَمَّا أَصْبَحَ، غَدَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ضَحِكَ اللَّهُ اللَّيْلَةَ ـ أَوْ عَجِبَ ـ مِنْ فَعَالِكُمَا " فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}
Abuu Hurayrah wuxuu ka warramay: Nin baa u yimid Nebiga ﷺ. Markaasuu Nebigu ﷺ u diray xaasaskiisa si ay wax cunto ah ugu keenaan ninkaas, laakiin waxay yiraahdeen ma hayno wax aan biyo ahayn. Kolkaasuu Rasuulka Allah ﷺ yiri:
"Yaa qaadanaya ama marti-qaadaya qofkan?" Nin Ansaari ah baa yiri: "Aniga." Wuxuu ninkii geeyey gurigiisa oo ku yiri xaaskiisii: "Si sharaf leh u marti-soor martida Rasuulka Allah ﷺ." Waxay tiri: "Ma hayno wax aan ahayn cuntada carruurteenna." Wuxuu ku yiri: "Diyaari cuntadaada, shid laambaddaada, carruurtana seexi haddii ay casho rabaan." Way diyaarisay cuntadii, way shiday laambaddii, carruurtiina way seexisay. Kadib way istaagtay iyadoo u ekaysiinaysa inay hagaajinayso laambadda, laakiin way damisay. Labadooduba waxay iska dhigeen inay wax cunayaan, laakiin iyagoo gaajeysan bay seexdeen. Subaxdii markii uu u tagay Rasuulka Allah ﷺ, wuxuu yiri: "Allah wuu ka qoslay — ama wuu la yaabay — falkiinnii xalay." Markaasuu Allah soo dejiyey aayadda: {Waxayna naftooda ka hormariyaan dadka kale xitaa haddii ay iyagu baahan yihiin. Oo qofkii laga badbaadiyo bakhaylnimada naftiisa, kuwaasi waa kuwa liibaanay.}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Lammaane Ansaar ah ayaa martidooda ka hormariyey naftooda, inkastoo ay iyagu gaajaysnaayeen.
Marti ayaa u timid Nebiga ﷺ, balse reerihiisu ma haysan wax ay siiyaan aan biyo ahayn. Nin Ansaar ah ayaa gurigiisa ku qaabilay; isaga iyo xaaskiisu waxay iska dhigeen inay wax la cunayaan martida, iyagoo cuntadii carruurtooda u dhiibay. Werintu dhacdadan waxay la xiriirisaa Qur’aanka 59:9.
Dadka Madiina ee soo dhoweeyey oo taageeray Nebiga ﷺ iyo Muslimiintii Maka ka soo haajiray.
Inaad qof kale caawiso ama baahidiisa daboosho, xitaa marka adigu wax yar haysato.
U janjeeridda in hantida si adag nafta loogu haysto oo aan dadka kale lala wadaagin.
Fasiriintii hore waxay qisadan la xiriiriyeen Qur’aanka 59:9, waxayna ammaaneen martisoorka daacadda ah iyo nafhurnimada lammaanaha Ansaariga ah. Waxay tilmaameen in deeqsinimadu si gaar ah u qiimo yeelato marka qofku isaguba baahi qabo. Dhacdadu waxay dhiirrigelinaysaa deeqsinimo ikhtiyaari ah, mana aha waajib guud oo ah in carruurta laga qaado cuntada lagama maarmaanka u ah; xuquuqda iyo baahiyaha qoyska qofka waa in iyagana la tixgeliyaa.
- La wadaag waxa aad awooddo inaad bixiso, martigelina sii qof baahan adigoon ammaan ama aqoonsi ka raadin.
- Guriga kala tasho sida dadka kale loo caawinayo, adigoo tixgelinaya baahiyaha aasaasiga ah ee qoyskaaga.
- Raadi siyaabo wax ku ool ah oo aad qof ku caawin karto, xitaa marka hantidaadu kooban tahay.
Werintani, oo ku jirta isla cutubka, waxay muujinaysaa sida Ansaar diyaar ugu ahaayeen inay dadka kale caawiyaan, sidaasna waxay ula xiriirtaa mawduuca nafhurnimada.
Sahih al-Bukhari · #3779 (Sahih)Werintani waxay muujinaysaa taageerada iyo isku xirnaanta bulshada Muslimiinta ee hore, taas oo la xiriirta martisoorka qisadan ku jira.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.