Sahih al-Bukhari, xadiiska 4093
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اسْتَأْذَنَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَبُو بَكْرٍ فِي الْخُرُوجِ حِينَ اشْتَدَّ عَلَيْهِ الأَذَى، فَقَالَ لَهُ " أَقِمْ ". فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَطْمَعُ أَنْ يُؤْذَنَ لَكَ، فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنِّي لأَرْجُو ذَلِكَ " قَالَتْ فَانْتَظَرَهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَتَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ ظُهْرًا فَنَادَاهُ فَقَالَ " أَخْرِجْ مَنْ عِنْدَكَ ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّمَا هُمَا ابْنَتَاىَ. فَقَالَ " أَشَعَرْتَ أَنَّهُ قَدْ أُذِنَ لِي فِي الْخُرُوجِ ". فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الصُّحْبَةُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الصُّحْبَةُ ". قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِنْدِي نَاقَتَانِ قَدْ كُنْتُ أَعْدَدْتُهُمَا لِلْخُرُوجِ. فَأَعْطَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِحْدَاهُمَا وَهْىَ الْجَدْعَاءُ، فَرَكِبَا فَانْطَلَقَا حَتَّى أَتَيَا الْغَارَ، وَهْوَ بِثَوْرٍ، فَتَوَارَيَا فِيهِ، فَكَانَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ غُلاَمًا لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الطُّفَيْلِ بْنِ سَخْبَرَةَ أَخُو عَائِشَةَ لأُمِّهَا، وَكَانَتْ لأَبِي بَكْرٍ مِنْحَةٌ، فَكَانَ يَرُوحُ بِهَا وَيَغْدُو عَلَيْهِمْ، وَيُصْبِحُ فَيَدَّلِجُ إِلَيْهِمَا ثُمَّ يَسْرَحُ، فَلاَ يَفْطُنُ بِهِ أَحَدٌ مِنَ الرِّعَاءِ، فَلَمَّا خَرَجَ خَرَجَ مَعَهُمَا يُعْقِبَانِهِ حَتَّى قَدِمَا الْمَدِينَةَ، فَقُتِلَ عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ يَوْمَ بِئْرِ مَعُونَةَ. وَعَنْ أَبِي أُسَامَةَ قَالَ قَالَ هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ فَأَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ لَمَّا قُتِلَ الَّذِينَ بِبِئْرِ مَعُونَةَ وَأُسِرَ عَمْرُو بْنُ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيُّ قَالَ لَهُ عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ مَنْ هَذَا فَأَشَارَ إِلَى قَتِيلٍ، فَقَالَ لَهُ عَمْرُو بْنُ أُمَيَّةَ هَذَا عَامِرُ بْنُ فُهَيْرَةَ. فَقَالَ لَقَدْ رَأَيْتُهُ بَعْدَ مَا قُتِلَ رُفِعَ إِلَى السَّمَاءِ حَتَّى إِنِّي لأَنْظُرُ إِلَى السَّمَاءِ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الأَرْضِ، ثُمَّ وُضِعَ. فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَبَرُهُمْ فَنَعَاهُمْ فَقَالَ " إِنَّ أَصْحَابَكُمْ قَدْ أُصِيبُوا، وَإِنَّهُمْ قَدْ سَأَلُوا رَبَّهُمْ، فَقَالُوا رَبَّنَا أَخْبِرْ عَنَّا إِخْوَانَنَا بِمَا رَضِينَا عَنْكَ وَرَضِيتَ عَنَّا. فَأَخْبَرَهُمْ عَنْهُمْ ". وَأُصِيبَ يَوْمَئِذٍ فِيهِمْ عُرْوَةُ بْنُ أَسْمَاءَ بْنِ الصَّلْتِ، فَسُمِّيَ عُرْوَةُ بِهِ، وَمُنْذِرُ بْنُ عَمْرٍو سُمِّيَ بِهِ مُنْذِرًا.
Waxaa nooga warramay Cubayd bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Abuu Usaamah, oo ka weriyey Hishaam, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caa’ishah — radiya Allahu anha — oo tiri: Abuu Bakar wuxuu Nebiga ﷺ weydiistay oggolaansho uu ku baxo (Makka) markii dhibku ku sii xumaaday, markaasuu Nebigu ﷺ ku yiri:
"Joog." Abuu Bakar wuxuu yiri: "Rasuul Allow, ma waxaad rajaynaysaa in laguu oggolaado inaad baxdo?" Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Haa, taas baan rajaynayaa." Sidaas darteed Abuu Bakar wuu sugay ilaa maalin duhurkii ah uu Rasuulka Allah ﷺ u yimid oo ugu yeeray, kuna yiri: "Bixi cidda kula joogta hadda." Abuu Bakar wuxuu yiri: "Ma jiro cid kale oo aan ka ahayn labadayda gabdhood." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Ma ogaatay in la ii oggolaaday inaan baxo (Hijrada)?" Abuu Bakar wuxuu yiri: "Rasuul Allow, waan ku raacayaa." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Waadan i raacaysaa." Abuu Bakar wuxuu yiri: "Rasuul Allow, waxaan haystaa laba awr oo aan u diyaariyey safarka." Markaasuu midkood siiyey Nebiga ﷺ, kaas oo ahaa Al-Jadcaa. Labadooduba way fuuleen oo socdeen ilaa ay gaareen Godka buurta Thawr, halkaas oo ay ku dhuunteen. Caamir bin Fuhayra wuxuu ahaa addoonkii Cabdullaahi bin ad-Dufayl bin Sakhabara, oo ahaa walaalka Caa’ishah dhanka hooyada. Abuu Bakar wuxuu lahaa awr caano laga maalo; Caamir wuxuu awrtaas geeyn jiray galabtii, wuxuuna u soo noqon jiray iyaga kahor duhurka isagoo subaxda hore u baxa xilli weli mugdi ah, kadibna daaqsin buu u kaxayn jiray si aanay daajiyeyaashu u dareemin shaqadiisa. Markii Nebigu ﷺ iyo Abuu Bakar ka baxeen godka, Caamir wuu la socday, waxayna marba mid fuushan jiray awrkooda gadaashiisa ilaa ay Madiina yimaadeen. Caamir bin Fuhayra waxaa lagu dilay maalintii Bi’ru Macuuna. Abuu Usaamah wuxuu yiri: Hishaam bin Curwa wuxuu yiri: Aabbahay baa ii warramay oo yiri: Markii la dilay muslimiintii Bi’ru Macuuna lana qabtay Camr bin Umaya ad-Damri, Caamir bin ad-Dufayl wuxuu farta ku fiiqay mayd wuxuuna Camr weydiiyey: "Kanu waa kuma?" Camr bin Umaya wuxuu yiri: "Kanu waa Caamir bin Fuhayra." Caamir bin ad-Dufayl wuxuu yiri: "Waxaan arkay isagoo samada loo qaaday markii la dilay kadib, ilaa aan arkay samada oo u dhaxaysa isaga iyo dhulka, kadibna dhulka lagu soo celiyey." Warkoodu wuxuu gaaray Nebiga ﷺ, wuuna ka tacsiyeeyey isagoo yiri: "Asxaabtiinnii waa la dilay, waxayna Rabbigood weydiisteen iyagoo leh: 'Rabbiyow, walaalahayo nooga warran annagoo kaa raalli ah adiguna naga raalli ah.' Markaasuu Alle ka warramay iyaga." Maalintaas waxaa iyagana lagu dilay Curwa bin Asmaa’ bin as-Salt, Curwa (bin az-Zubayr) waxaa loogu magac daray isaga; iyo Mundir bin Camr oo isna loogu magac daray Mundir.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu Nabiga ﷺ la socday hijrada, si daacad ahna ugu adeegay.
Xadiiskani wuxuu ka warramayaa hijradii Maka ilaa Madiina, kaddib markii cadaadisku sii xumaaday. Nabiga ﷺ waxaa loo oggolaaday inuu baxo, Abuu Bakrna wuu la socday.
Ka guuristii Nabiga ﷺ iyo asxaabtiisu Maka uga guureen Madiina.
Godkii Nabiga ﷺ iyo Abuu Bakr ku dhuunteen intii ay Maka ka baxayeen.
Meel lagu dilay koox Muslimiin ah; waxaa ka mid ahaa Caamir ibn Fuhayrah.
Culimada hore waxay werintan ka fahmeen fadliga gaarka ah ee Abuu Bakr oo ahaa saaxiibkii Nabiga ﷺ intii lagu jiray hijrada. Werintu waxay sidoo kale muujinaysaa in Alle la talo saarashadu ay la socoto taxaddar iyo qorshayn: waxaa la diyaariyey gaadiid, waxaana la sii habeeyey caawimo iyo cunto. Culimadu waxay kor u qaadistii Caamir ibn Fuhayrah kaddib dhimashadiisa ku tilmaamaan mucjiso iyo maamuus uu Alle siiyey shahiid.
- Si taxaddar leh ugu diyaar garow hawl adag, adigoo Alle talo saaraya.
- Daacad u noqo dadka cadaadiska ku jira, kuna garab istaag caawimo wax-ku-ool ah.
- Samir yeelo marka natiijo wanaagsan aanay isla markiiba muuqan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.