Sahih al-Bukhari, xadiiska 4185
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nafi'
- 1Abdullah ibn Muhammad ibn Asmawuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ
- 2Juwayriyaجُوَيْرِيَةُ
- 3Nafi'نَافِعٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، كَلَّمَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ. وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ بَعْضَ بَنِي عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ لَهُ لَوْ أَقَمْتَ الْعَامَ، فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ لاَ تَصِلَ إِلَى الْبَيْتِ. قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ دُونَ الْبَيْتِ، فَنَحَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هَدَايَاهُ، وَحَلَقَ وَقَصَّرَ أَصْحَابُهُ، وَقَالَ " أُشْهِدُكُمْ أَنِّي أَوْجَبْتُ عُمْرَةً ". فَإِنْ خُلِّيَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ طُفْتُ، وَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ صَنَعْتُ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ مَا أُرَى شَأْنَهُمَا إِلاَّ وَاحِدًا، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجَّةً مَعَ عُمْرَتِي. فَطَافَ طَوَافًا وَاحِدًا وَسَعْيًا وَاحِدًا، حَتَّى حَلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad bin Asmaa’, waxaa nooga warramay Juwayriyah, oo ka weriyey Naafic, in Cubaydullaahi bin Cabdullaahi iyo Saalim bin Cabdullaahi ay u sheegeen inay la hadleen Cabdullaahi bin Cumar. Waxaa kale oo nooga warramay Muusa bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Juwayriyah, oo ka weriyey Naafic, in qaar ka mid ah carruurta Cabdullaahi ay ku yidhaahdeen:
“Haddaad sanadkan joogsato waan ka baqayaa inaadan gaadhin Baytka.” Wuxuu yidhi: “Waxaan la baxnay Nebiga ﷺ, markaasay gaaladii Qureysh naga hor istaageen Baytka. Markaasuu Nebigu ﷺ qalay xoolihiisii hadyiga ahaa, madaxa way xiirtay, asxaabtiisuna way gaabiyeen timaha. Wuxuuna yidhi: ‘Waan idinku markhaati gelinayaa inaan waajibiyey Cumro.’ Haddii la ii oggolaado inaan gaadho Baytka, waan dawaafi doonaa; haddii la iga hor istaagana, waxaan samaynayaa siduu sameeyey Rasuulka Allah ﷺ.” Markuu xoogaa socday, wuxuu yidhi: “Uma arko arrinkooda wax aan ahayn mid qudha. Waan idinku markhaati gelinayaa inaan waajibiyey Xaj la socda Cumradayda.” Markaasuu sameeyey hal Dawaaf iyo hal Saci, ilaa uu ka xalaaloobay labadoodaba.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Cumar wuxuu isku daray Cumro iyo Xaj, markii laga hor istaagayna wuxuu raacay tusaalaha Nebiga ﷺ.
Quraysh waxay Nebiga ﷺ iyo asxaabtiisa ka hor istaagtay inay Kacbada galaan intii lagu jiray duullaankii al-Xudaybiya. Nebigu ﷺ wuxuu gawracay xoolihii uu u watay allabari, wuxuuna ka baxay ixraamkii; dabadeed Ibn Cumar ayaa arrintaa tusaale uga dhigtay markii uu naftiisa uga baqay in safarkiisa Baytka la hor istaago.
Xaaladda cibaadada ee qofku galo si uu u guto Xaj ama Cumro.
In qofka laga hor istaago dhammaystirka Xajka ama Cumrada caqabad awgeed, sida in aan loo oggolaan inuu Makka galo.
Dawaafku waa ku wareegidda Kacbada; Sacyiguna waa socodka u dhexeeya Safa iyo Marwa.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in qofka ixraamka galay dabadeedna la hor istaago uu raaco xeerarka ixsaar oo uu ku daydo tusaalaha Nebiga ﷺ. Werintu waxay kaloo sheegaysaa in Ibn Cumar uu niyeystay Cumro iyo Xaj, uuna sameeyay hal dawaaf iyo hal sacyi. Madh-habyadu waxay ka hadlaan shuruudaha gaarka ah iyo saamaynta cibaado ee isku darkaas iyo ixsaar; werintan keliya kuma jiraan dhammaan faahfaahinta fiqiga.
- Ka hor intaadan safrin, baro waxa la sameeyo haddii caqabad kaa joojiso dhammaystirka Xajka ama Cumrada.
- Haddii aad ka shakido cibaadooyinka, raac tusaalaha sugan ee Nebiga ﷺ, oo khabiir weydii xeerarka ku khuseeya.
- Niyaddaada cibaadada si cad u yeelo, diyaarna u noqo isbeddelka xaaladaha.
Werintan saxiixa ahi waxay sidoo kale sharraxaysaa bixitaankii Ibn Cumar ee Cumrada iyo sida uu ula tacaalay caqabad jidka ku timid.
Sahih al-Bukhari · #4184 (Sahih)Ibn Cumar wuxuu niyaddiisa ku xidhay suurtagalnimada inuusan Kacbada gaadhi karin, sida ku jirta qoraalka aasaasiga ah.
Sahih al-Bukhari · #4187 (Sahih)Werintani waxay la jaanqaadaysaa sharraxaadda Xajka iyo Cumrada Ibn Cumar iyo dawaafka iyo sacyiga uu sameeyay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.