Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4333

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، أَنْبَأَنَا هِشَامُ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمَ حُنَيْنٍ الْتَقَى هَوَازِنُ وَمَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةُ آلاَفٍ وَالطُّلَقَاءُ فَأَدْبَرُوا قَالَ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ، لَبَّيْكَ نَحْنُ بَيْنَ يَدَيْكَ، فَنَزَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَنَا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ‏"‏‏.‏ فَانْهَزَمَ الْمُشْرِكُونَ، فَأَعْطَى الطُّلَقَاءَ وَالْمُهَاجِرِينَ وَلَمْ يُعْطِ الأَنْصَارَ شَيْئًا فَقَالُوا، فَدَعَاهُمْ فَأَدْخَلَهُمْ فِي قُبَّةٍ فَقَالَ ‏"‏ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ يَذْهَبَ النَّاسُ بِالشَّاةِ وَالْبَعِيرِ، وَتَذْهَبُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏لَوْ سَلَكَ النَّاسُ وَادِيًا وَسَلَكَتِ الأَنْصَارُ شِعْبًا لاَخْتَرْتُ شِعْبَ الأَنْصَارِ ‏"‏

Tarjumaad

Anas (RC) wuxuu yiri: Markii la gaaray maalintii dagaalkii Xunayn, qabiilkii Hawaazin ayaa la kulmay Nebiga ﷺ isagoo ay la socdaan toban kun oo nin iyo dadkii la xoreeyay (Dhulqada). Markii ciidankii Muslimiinta ay dib u gurteen, Nebigu ﷺ wuxuu yiri:

"Dadyowga Ansaarta ah!" Waxay ku jawaabeen: "Labayka Rasuulkii Allow ﷺ iyo Sacdayka, waannu kaa horreynaa." Nebigu ﷺ wuxuu ka degay fardahiisii wuxuuna yiri: "Anigu waxaan ahay addoonkii Alle iyo Rasuulkiisa." Markaas ayaa mushrikiintii laga adkaaday. Nebigu ﷺ wuxuu qaniimadii dagaalka siiyay dadkii la xoreeyay iyo Muhaajiriintii, laakiin Ansaarta waxba ma siinin. Markaas bay cabasho muujiyeen, wuuna u yeeray oo teendho maqaar ah ayuu geliyay, wuxuuna ku yiri: "Miyaadnaan raalli ka ahayn in dadku ay idaha iyo geela qaataan, idinkuna aad qaadataan Rasuulka Alle ﷺ?" Nebigu ﷺ wuxuu intaa ku daray: "Haddii dadku ay maraan tog, Ansaartuna ay marto marin buur, waxaan dooran lahaa marinka Ansaarta."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi ﷺ wuxuu daacadnimada Ansaar ka hormariyey hantida qaniimada.

Asalka iyo sababta

Xadiisku wuxuu dhacdada ku meeleeyaa maalintii Xunayn: guushii ka dib, qaniimada waxaa la siiyey Tulaqaa’ iyo Muhaajiriinta, halka Ansaar aan waxba la siin. Nebi ﷺ ayaa Ansaar isugu yeedhay, wuxuuna isu barbar dhigay sida ay ugu dhow yihiin isaga iyo hantida xoolaha.

Erayada adag oo la sharxay
Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nebi ﷺ iyo Muslimiinta.

Tulaqaa’

Dadka Maka ee Islaamka qaatay markii magaalada la qabsaday ka dib.

qaniimo

Hanti laga helo dagaal hubaysan ka dib oo la qaybiyo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sharxeen in qaybinta qaniimadu tixgelisay xoojinta iyo kasbashada qalbiyada kooxihii Islaamka ku soo biiray waqti dhow. Isla markaas, hadallada Nebi ﷺ waxay qireen daacadnimada gaarka ah iyo wanaagga Ansaar. Culimadu waxay ka fahmeen in hoggaamiyuhu go’aan si cad u sharraxi karo, isla markaana uu muujin karo qadarin marka dadku dareemaan in xaqooda la duudsiyey. Xadiisku Ansaar iskama hor keenayo saxaabada kale, balse wuxuu muujinayaa xidhiidhkooda gaarka ah ee Rasuulka Alle ﷺ.

Casharrada maanta
  1. Go’aan adag si deggan u sharrax, si daacad ahna u qir waxtarka ay dadka ay khusayso geysteen.
  2. Daacadnimada iyo adeegga ku qiimee wax ka badan abaalmarin maaddi ah.
  3. Haddii aad dareento in xaqaaga la duudsiyey, walaacaaga si xushmad leh u sheeg oo sharraxaadda dhegayso.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.