Sahih al-Bukhari, xadiiska 4775
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdanwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدَانُ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 5Abu Salama ibn Abd ar‑Rahmanأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ
- 6Abu Hurayraأَبَا هُرَيْرَةَ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ، كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً جَمْعَاءَ، هَلْ تُحِسُّونَ فِيهَا مِنْ جَدْعَاءَ " ثُمَّ يَقُولُ {فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لاَ تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ}
Waxaa nooga warramay 'Abdan, waxaa noo sheegay 'Abdullah, waxaa noo sheegay Yuunus, oo ka weriyey Az-Zuhri, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Abuu Salamah bin 'Abdir-Raxmaan in Abuu Hurayrah — raḍiyallāhu 'anhu — uu yiri: Rasūlullāh ﷺ wuxuu yiri:
"Ma jiro ilmo dhasha mooyee inuu ku dhasho Fiṭrada, dabadeed labadiisa waalid ayaa Yuhuudi ka dhiga ama Masiixi ka dhiga ama Majuusi ka dhiga, sida xooluhu u dhalaan xoolo dhammaystiran; ma ku aragtaan iyaga mid la jarjaray?" Kadibna wuxuu akhriyey: "{Fiṭrada Eebbe ee uu dadka ku abuuray. Isbeddel ma leh abuurista Eebbe. Taasi waa diinta toosan.}"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ilmo kastaa wuxuu ku dhashaa fitrah, halka tarbiyaddu saamayso qaabaynta caqiidadiisa.
Dabeecadda asalka ah ee Alle ku abuuro qofka, taas oo u diyaarinaysa inuu rumaysto Ilaaha keliya.
Qof raacsan Zoroastrianism, oo ahaa bulsho diimeed jirtay xilligii Nebiga ﷺ.
Xayawaan ku dhasha isagoo aan lahayn dhaawac ama naafo jir ahaaneed; tusaalahani wuxuu muujinayaa dabeecadda asalka ah ee aan waxba ka beddelmin.
Culimada tafsiirka xadiiska ee hore, sida Ibnu Xajar, waxay fitrah u fahmeen dabeecadda asalka ah ee tawxiidka iyo u nuglaanshaha xaqa. Isbarbardhigga xayawaanka aan waxba laga jarin wuxuu caddaynayaa in leexashadu ka dhalato saamaynta timaadda dhalashada ka dib; mana ka dhigna in ilmo kastaa si miyir leh u doortay caqiido. Sidaas darteed, waalidiintu waxay mas’uul ka yihiin tarbiyada diineed, balse xadiisku kama dhigayo inay keligood mas’uul ka yihiin doorasho kasta oo caqiido oo qofku mustaqbalka sameeyo. Culimadu waxay sidoo kale ka hadleen sida qoraalkan loola fahmo werinnada ku saabsan carruurta dhimata: xukunkooda Alle ayaa iska leh. Afarta madhhab waxay sharaxaaddan ku daraan doodaha waaweyn ee fitrah, iimaanka iyo mas’uuliyadda; xadiiskan keligiisna ma aha xeer sharci oo dhammaystiran.
- Carruurta guriga si kalgacal leh ugu baro tawxiidka iyo cibaadada Alle.
- Su’aalahooda ku saabsan iimaanka ugu jawaab samir, una noqo tusaale daacad ah oo ficilkaaga ka muuqda.
- Aqoonso in tarbiyaddu saamayn weyn leedahay, balse xukunka ugu dambeeya ee qof kasta Alle u daa.
Werintan oo isla cutubka ku jirta waxay ka hadlaysaa iimaanka, mas’uuliyadda iyo su’aal Nebiga ﷺ laga weydiiyey Islaamka.
Sahih al-Bukhari · #1358 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa salaadda janaasada ee dhallaanka dhintay, waxayna la xiriirtaa doodda culimada hore ee ku saabsan carruurta iyo xaaladdooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.