Sahih al-Bukhari, xadiiska 4895
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، قَالَ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، أَنَّ الْحَسَنَ بْنَ مُسْلِمٍ، أَخْبَرَهُ عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ شَهِدْتُ الصَّلاَةَ يَوْمَ الْفِطْرِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ فَكُلُّهُمْ يُصَلِّيهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ يَخْطُبُ بَعْدُ، فَنَزَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجَلِّسُ الرِّجَالَ بِيَدِهِ، ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى أَتَى النِّسَاءَ مَعَ بِلاَلٍ فَقَالَ {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لاَ يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلاَ يَسْرِقْنَ وَلاَ يَزْنِينَ وَلاَ يَقْتُلْنَ أَوْلاَدَهُنَّ وَلاَ يَأْتِينَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِينَهُ بَيْنَ أَيْدِيهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ} حَتَّى فَرَغَ مِنَ الآيَةِ كُلِّهَا ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ " أَنْتُنَّ عَلَى ذَلِكَ ". وَقَالَتِ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لاَ يَدْرِي الْحَسَنُ مَنْ هِيَ. قَالَ " فَتَصَدَّقْنَ " وَبَسَطَ بِلاَلٌ ثَوْبَهُ فَجَعَلْنَ يُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِيمَ فِي ثَوْبِ بِلاَلٍ.
Ibnu Cabbaas (RC) wuxuu yiri: Waxaan goobjoog ka ahaa salaadda Ciidul-Fitriga anigoo la jooga Rasuulka Alle ﷺ, Abuu Bakar, Cumar iyo Cusmaan; dhammaantoodna way tukadeen kahor khudbadda, kadibna way khudbeeyeen. Markii uu Nabigu ﷺ soo degay, waxaan moodaa inaan arkayo isagoo gacantiisa ku fariisinaya ragga, kadibna wuxuu dhex maray safafka ilaa uu ka gaaray dumarka isagoo ay weheliyaan Bilaal. Wuxuu akhriyay:
"Nabiyow, markay kuu yimaadaan haweenka mu'miniinta ah ee kula ballamaya inaysan Alle waxna la wadaajin, aysan xadin, aysan sinnaysan, aysan dilin carruurtooda, aysanna la imaan been abuur ah oo ay iyagu sameysteen..." (60:12). Markii uu dhammeeyay aayadda, wuxuu yiri: "Ma ku raacsan tihiin taas?" Hal haweeney ah oo aan cid kale ka jawaabin ayaa tiri: "Haa, Rasuulka Allow ﷺ!" (Al-Xasan ma garanayn qofka ay tahay). Wuxuu yiri: "Sadaqeysta." Bilaal wuxuu fidiyay dharkiisii, dumarkuna waxay ku tuureen faraantiyadoodii iyo dahabkoodii dharkii Bilaal.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salaadda Ciidda ka dib, Nebigu ﷺ wuxuu dumarka wax baray kuna boorriyey sadaqada.
Ciidda lagu soo afjaro bisha Ramadaan.
Ballan adag oo ah in Alle la adeeco lagana fogaado waxyaabo xaaraan ah.
Wax la iskaga bixiyo si ikhtiyaari ah, loona siiyo dadka baahan ama loogu taageero arrin wanaagsan.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in khudbadda Ciiddu dhacdo salaadda ka dib, imaamkuna uu dumarka si toos ah wax u bari karo. In dumarka si gaar ah loola hadlay waxay muujinaysaa in bulshada loo baahan yahay in la gaarsiiyo waxbarasho ku habboon oo la heli karo. Baaqa sadaqadu wuxuu adkaynayaa qiimaha wax bixinta ikhtiyaariga ah; qisaduna ma farayso dumarka inay dahabkooda sadaqaystaan.
- Ciidda ha ku koobnaan dhegeysiga khudbadda; qaado dhiirrigelinta wax-ku-oolka ah ee camalka wanaagsan.
- Si ikhtiyaari ah u caawi dadka u baahan, mid kastana ha ku bixiyo intii awooddiisa ah.
- Hubi in waxbarashada diintu gaarto dhammaan xubnaha bulshada.
Werintani waxay ku jirtaa isla macnaha guud ee tafsiirka, waxayna iftiiminaysaa waxbaridda dumarka iyo ballankooda iimaanka.
Sahih al-Bukhari · #324 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa dumarka oo maalmaha Ciidda u soo baxa, wuxuuna dhammaystirayaa sharraxaadda kulanka Ciidda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.