Sahih al-Bukhari, xadiiska 5079
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا سَيَّارٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَفَلْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوَةٍ فَتَعَجَّلْتُ عَلَى بَعِيرٍ لِي قَطُوفٍ، فَلَحِقَنِي رَاكِبٌ مِنْ خَلْفِي، فَنَخَسَ بَعِيرِي بِعَنَزَةٍ كَانَتْ مَعَهُ، فَانْطَلَقَ بَعِيرِي كَأَجْوَدِ مَا أَنْتَ رَاءٍ مِنَ الإِبِلِ، فَإِذَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا يُعْجِلُكَ ". قُلْتُ كُنْتُ حَدِيثَ عَهْدٍ بِعُرُسٍ. قَالَ " بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ". قُلْتُ ثَيِّبٌ. قَالَ " فَهَلاَّ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ". قَالَ فَلَمَّا ذَهَبْنَا لِنَدْخُلَ قَالَ " أَمْهِلُوا حَتَّى تَدْخُلُوا لَيْلاً ـ أَىْ عِشَاءً ـ لِكَىْ تَمْتَشِطَ الشَّعِثَةُ وَتَسْتَحِدَّ الْمُغِيبَةُ ".
Waxaa nooga warramay Abu an-Nu'man, waxaa nooga warramay Hushaym, waxaa nooga warramay Sayyar, oo ka weriyey ash-Shacbi, oo ka weriyey Jaabir bin Cabdullaahi, wuxuu yiri: Waxaan la soo laabanay Nebiga ﷺ dagaal diimeed, markaas baan degdeg u kaxeeyey geelgayga oo caajis ahaa. Markaasaa nin rakaab ah oo iga dambeeyey wuxuu geelgayga ku muday waran uu watay, geelgayguna wuxuu u orday sidii geela ugu fiican ee aad arki karto. Eeg! Rakaabkaasi wuxuu ahaa Nebiga ﷺ laftiisa. Wuxuu yiri:
"Maxaa ku degdegsiinaya?" Waxaan iri: "Dhowaan baan guursaday." Wuxuu yiri: "Gabadh bikrad ah mise mid hore loo qabay?" Waxaan iri: "Mid hore loo qabay." Wuxuu yiri: "Mayd gabar yar oo aad la ciyaarto iyaduna kula ciyaarto dooran weyday?" Markii aan u dhowaanay inaan galno (Madiina), wuxuu yiri: "Sugta ilaa aad habeenka gashaan — taas oo ah, salaadda Cishaha dabadeed — si ay timaha u shanlaystaan dumarka timahoodu kala daadsan yihiin, una nadiifiyaan dumarka ay raggoodu maqnaayeen."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi Muxammad ﷺ wuxuu tixgelin jiray dareenka iyo diyaar-garowga lammaanaha is qaba.
Jaabir ibn Cabdullaah ayaa Nebi Muxammad ﷺ kala soo laabtay duullaan, wuxuuna u sheegay inuu dhowaan guursaday. Nebigu ﷺ wuu waaniyey, wuxuuna kooxda siiyey tilmaamo intii ay Madiina ku soo laabanayeen.
Haweeney hore u soo guursatay.
Wadahadalkan, Nebi Muxammad ﷺ wuxuu ula jeedaa gabar da’yar oo aan hore u guursan, taas oo Jaabir kula yeelan karay xiriir ciyaar iyo kalgacal leh.
Xaaska ninkeeda ku sugaysay guriga ka dib maqnaanshihiisii, una baahnayd waqti ay isku diyaariso.
Fasiriyeennada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay adkeeyaan in hadalka ku saabsan gabadha yar uusan ahayn mamnuucid guud oo ka dhan ah guurka haweeney hore u soo guursatay. Nebi Muxammad ﷺ wuu ogaa duruufaha Jaabir, wuxuuna ku dhiirrigeliyey ciyaar iyo kalgacal labada dhinac ah oo guurka dhexdiisa ah. Culimadu sidoo kale waxay tilmaanta ku saabsan imaatinka habeenkii ka fahmeen in qofka safarka ah uu qoyskiisa hore u sii ogeysiiyo ama waqti siiyo si ay isu diyaariyaan. Madhaahibta fiqigu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda dhaqanka wanaagsan iyo ka fogaanshaha lama-filaan aan loo baahnayn; sida saxda ah ee loo dabaqayo waxay ku xiran tahay duruufaha iyo heshiisyada.
- Guurka dhexdiisa waqti sii ciyaar, kalgacal iyo nasasho la wadaago.
- Tixgeli dareenka iyo baahiyaha lammaanahaaga markaad talo bixinayso ama go’aanno ka wada hadlaysaan.
- Qoyskaaga u sheeg goorta aad safar ka soo noqonayso si qof kastaa si deggan ugu diyaar garoobo.
Werintani waxay sii faahfaahinaysaa guurka Jaabir iyo sida Nebi Muxammad ﷺ u tixgeliyey xaaladdiisa.
Sahih al-Bukhari · #5066 (Sahih)Nebi Muxammad ﷺ wuxuu dhallinyarada kala hadlay guurka, wuxuuna ka siiyey waano ku saabsan dhawrsanaanta iyo masuuliyadda.
Sahih al-Bukhari · #5077 (Sahih)Werintani waxay la xiriirtaa ka hadalka guurka iyo duruufaha lammaanaha is qaba.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.