Sahih al-Bukhari, xadiiska 5200
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdanwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدَانُ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Musa ibn Uqbaمُوسَى بْنُ عُقْبَةَ
- 4Nafi'نَافِعٍ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " كُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالأَمِيرُ رَاعٍ، وَالرَّجُلُ رَاعٍ عَلَى أَهْلِ بَيْتِهِ، وَالْمَرْأَةُ رَاعِيَةٌ عَلَى بَيْتِ زَوْجِهَا وَوَلَدِهِ، فَكُلُّكُمْ رَاعٍ وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ".
Waxaa nooga warramay 'Abdan, waxaa noo sheegay 'Abdullah, waxaa noo sheegay Muusa bin 'Uqbah, oo ka weriyey Naafic, oo ka weriyey Ibnu Cumar — raḍiya Allāhu 'anhumā — oo ka weriyey Nabiga ﷺ inuu yiri:
"Dhammaantiin waa idin wada mas'uul, dhammaantiinna waxaad mas'uul ka tihiin dadka aad mas'uulka ka tihiin. Amiirku waa mas'uul, ninkuna waa mas'uulka reerkiisa, haweeneeyduna waa mas'uuladda guriga ninkeeda iyo carruurtiisa. Sidaas darteed, dhammaantiin waa idin wada mas'uul, dhammaantiinna waxaad mas'uul ka tihiin dadka aad mas'uulka ka tihiin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof kastaa wuxuu mas’uul ka yahay cidda iyo waxa lagu aaminay daryeelkiisa.
Qof loo igmaday daryeelka iyo mas’uuliyadda dadka kale ama shay.
Tusaale ahaan, dadka iyo arrimaha uu qofku mas’uulka ka yahay.
Culimadii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sharxeen in mas’uuliyaddu ku kala duwan tahay jagada qofka: maamule ayaa ilaaliya dadka uu xukumo, halka xubnaha qoysku ay daryeelaan waajibaadkooda iyo awoodahooda. Hadalku wuxuu khuseeyaa ragga iyo dumarka labadaba, wuxuuna caddaynayaa in qof kastaa lagula xisaabtami doono waxa lagu aaminay daryeelkiisa. Tani ma aha oggolaansho lagu sameeyo wax iska yimaada: mas’uuliyadda waa in lagu gudaa xuduudaha tilmaamaha Islaamka iyo caddaalad.
- Guriga kaga wada hadla cidda qabanaysa hawl kasta, kuna dhega heshiisyada.
- Qofka hoggaamiya waa inuu si caddaalad ah u dhaqmaa oo ilaaliyaa danaha dadka uu mas’uulka ka yahay.
- Maalin kasta waqti u qaado inaad hubiso inaad si wanaagsan u gudatay mas’uuliyadahaaga dadka kale ka saaran.
Xadiiskani wuxuu dhallinyarada ku dhiirrigelinayaa inay mas’uuliyad ka qaataan dhaqankooda iyo doorashooyinkooda, sidaasna wuxuu ku sii dhammaystirayaa farriinta guud ee xisaabtanka.
Sahih al-Bukhari · #91 (Sahih)Xadiiskani wuxuu adkaynayaa muhiimadda aqoonta iyo waxbarashada; labaduba waa lama huraan si mas’uuliyadaha si wanaagsan oo taxaddar leh loo guto.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.