Sahih al-Bukhari, xadiiska 5224
Waxaa weriyey Asma bint Abu Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Asma bint Abu Bakr
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَتْ تَزَوَّجَنِي الزُّبَيْرُ، وَمَا لَهُ فِي الأَرْضِ مِنْ مَالٍ، وَلاَ مَمْلُوكٍ، وَلاَ شَىْءٍ غَيْرَ نَاضِحٍ، وَغَيْرَ فَرَسِهِ، فَكُنْتُ أَعْلِفُ فَرَسَهُ، وَأَسْتَقِي الْمَاءَ، وَأَخْرِزُ غَرْبَهُ وَأَعْجِنُ، وَلَمْ أَكُنْ أُحْسِنُ أَخْبِزُ، وَكَانَ يَخْبِزُ جَارَاتٌ لِي مِنَ الأَنْصَارِ وَكُنَّ نِسْوَةَ صِدْقٍ، وَكُنْتُ أَنْقُلُ النَّوَى مِنْ أَرْضِ الزُّبَيْرِ الَّتِي أَقْطَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَأْسِي، وَهْىَ مِنِّي عَلَى ثُلُثَىْ فَرْسَخٍ، فَجِئْتُ يَوْمًا وَالنَّوَى عَلَى رَأْسِي فَلَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ نَفَرٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَدَعَانِي ثُمَّ قَالَ " إِخْ إِخْ ". لِيَحْمِلَنِي خَلْفَهُ، فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسِيرَ مَعَ الرِّجَالِ، وَذَكَرْتُ الزُّبَيْرَ وَغَيْرَتَهُ، وَكَانَ أَغْيَرَ النَّاسِ، فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي قَدِ اسْتَحْيَيْتُ فَمَضَى، فَجِئْتُ الزُّبَيْرَ فَقُلْتُ لَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى رَأْسِي النَّوَى، وَمَعَهُ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَأَنَاخَ لأَرْكَبَ، فَاسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ وَعَرَفْتُ غَيْرَتَكَ. فَقَالَ وَاللَّهِ لَحَمْلُكِ النَّوَى كَانَ أَشَدَّ عَلَىَّ مِنْ رُكُوبِكِ مَعَهُ. قَالَتْ حَتَّى أَرْسَلَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَ ذَلِكَ بِخَادِمٍ يَكْفِينِي سِيَاسَةَ الْفَرَسِ، فَكَأَنَّمَا أَعْتَقَنِي.
Asma' bint Abu Bakr waxay tiri: Markii uu Az-Zubair i guursaday, ma uusan lahayn hanti adduun, addoon, ama wax kale oo aan ka ahayn geel biyaha soo dhaamiya iyo faraskiisa. Aniga ayaa cawska siin jiray faraskiisa, biyaha u soo dhaamin jiray, haanta biyaha u toli jiray, caajinkana diyaarin jiray, laakiin ma aqaannin sida rootiga loo dubo. Sidaas darteed, deriskaygii reer Ansaar ayaa rootiga ii dubi jiray, iyaguna waxay ahaayeen dumar sharaf leh. Waxaan madaxayga ku qaadi jiray xabbadaha timirta oo aan ka keeni jiray dhulkii Zubair ee uu Rasuulullah ﷺ siiyay, kaas oo gurigayga u jiray laba meelood oo saddex meelood Farsakh (qiyaastii laba mayl). Maalin maalmaha ka mid ah, anigoo xabbadihii timirta madaxayga ku sida, ayaan la kulmay Rasuulullah ﷺ oo ay weheliyaan koox reer Ansaar ah. Wuu ii yeeray, kadibna wuxuu yiri
"Ikh! Ikh!" si uu geelu u fariisto oo aan dabadiisa u raaco. Waan ka xishooday inaan ragga la socdaalo, waxaana xusuustay Az-Zubair iyo ghiradiisa (masayrkiisa iyo ilaalinta sharafta), maxaa yeelay wuxuu ahaa qofka ugu ghirada badan. Rasuulullah ﷺ wuu dareemay xishoodkayga, markaasuu iska dhaqaaqay. Markaan u imid Az-Zubair, waxaan ku iri: "Waxaan la kulmay Rasuulullah ﷺ anigoo xabbado timir ah madaxayga ku sida, isagoo ay la socdaan asxaabtiisa. Geeluu u fariisiyay si aan u raaco, laakiin waan ka xishooday, waxaana xusuustay ghiradaada." Wuxuu yiri: "Wallahi, adigoo xabbadaha timirta sida ayaa igu cuslayd inaad isaga raacdo." Waxay tiri: Sidii baan ku shaqaynayay ilaa uu Abu Bakr ii soo diray adeege faraska ii daryeela, markaas waxaan mooday in la i xorreeyay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Asma waxay xambaaraysay culaysyo badan, halka deriska iyo qoysku ay u fidinayeen gargaar.
Dareen sharaf iyo ilaalin oo ku jira xiriirka; halkan wuxuu tilmaamayaa dareenkii sharafta iyo ilaalinta ee Az-Zubayr.
Halbeeg masaafadeed oo hore. Werintu waxay sheegaysaa in dhulku gurigeeda u jiray laba meelood meel farsakh.
Lafaha timirta oo Asma madaxeeda ku sidday iyadoo ka soo qaadaysay dhulkii Az-Zubayr.
Culimada waxay dhacdadan ka fahmeen fadliga samirka iyo is-taageeridda qoyska dhexdiisa, iyo in lammaanuhu si furan uga wada hadli karaan welwelkooda. Caawimada dumarkii Ansaar iyo adeegihii uu Abuu Bakr soo diray waxay muujinaysaa qiimaha ay leedahay is-garab-istaagga wax-ku-oolka ahi. Nabiga ﷺ wuxuu Asma u soo bandhigay caawimo, wuuna ixtiraamay ka gaabsashadeeda markii uu arkay. Sheekadani keligeed ma dejinayso xeer guud oo ku saabsan safarka ama isdhexgalka; arrimahaas waxaa lagu qiimeeyaa iyadoo la tixraacayo daliillada guud iyo shuruudaha madhhabka fiqiga.
- Lammaanahaaga weydii waxa ku adag oo u fidin caawimo wax-ku-ool ah, halkii aad culaysyada u qaadan lahayd wax iska caadi ah.
- Ku mahadnaq taageerada deriska iyo qoyska, adiguna caawimo wax-ku-ool ah sii qofka u baahan.
- Dareenka iyo xuduudaha si deggan uga wada hadla, idinkoo ixtiraamaya karaamada midba midka kale.
Werintan saxiixa ahi waxay isla kitaabka si toos ah ugu xigtaa werintan, waxayna bixinaysaa xog dheeraad ah oo ku saabsan Asma bint Abii Bakr.
Sahih al-Bukhari · #5226 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee ku jirta kitaabka guurka waxay sidoo kale iftiiminaysaa wada dhaqanka lammaanaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.