Sahih al-Bukhari, xadiiska 5498
Waxaa weriyey Rafi ibn Khadij. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Rafi ibn Khadij
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ، فَأَصَابَ النَّاسَ جُوعٌ، فَأَصَبْنَا إِبِلاً وَغَنَمًا، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُخْرَيَاتِ النَّاسِ، فَعَجِلُوا فَنَصَبُوا الْقُدُورَ، فَدُفِعَ إِلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَ بِالْقُدُورِ فَأُكْفِئَتْ، ثُمَّ قَسَمَ فَعَدَلَ عَشَرَةً مِنَ الْغَنَمِ بِبَعِيرٍ، فَنَدَّ مِنْهَا بَعِيرٌ، وَكَانَ فِي الْقَوْمِ خَيْلٌ يَسِيرَةٌ فَطَلَبُوهُ فَأَعْيَاهُمْ، فَأَهْوَى إِلَيْهِ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ، فَمَا نَدَّ عَلَيْكُمْ فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ". قَالَ وَقَالَ جَدِّي إِنَّا لَنَرْجُو ـ أَوْ نَخَافُ ـ أَنْ نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا، وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى، أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ فَقَالَ " مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ فَكُلْ، لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ، وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْهُ، أَمَّا السِّنُّ عَظْمٌ وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ".
Waxaa weriyey Raafi' bin Khaadij: Waxaan la joognay Nebiga ﷺ meesha la yiraahdo Dhul-Xulayfa markaas oo dadku gaajo xumi haysay. Waxaan helnay geel iyo ido oo ganiimo ah, dadkuna waxay diyaarsadeen digsiyadii si ay u kariyaan iyadoo Nebigu ﷺ weli dadka dabadiisa joogo. Markuu yimid, wuxuu amray in digsiyada la rogo, kadibna wuxuu qaybiyey xoolihii isagoo toban ido ka dhigay hal geel. Geel baa ka cararay, dadkiina way daaleen inkastoo fardo yar lahaayeen, markaas buu nin fallaar ku dhuftay oo Alle joojiyey. Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
"Xoolahan qaarkood waxay leeyihiin dabeecad duur-joogta oo kale; haddii mid idinka cararo, sidaas yeela." Waxaan iri: "Waxaan rajaynaynaa ama ka cabsanaynaa inaan berri cadow la kulanno mana haysanno mindiyo; ma ku qali karnaa caws-duurka?" Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Haddii qalabku dhiigga soo daadiyo magaca Allena lagu sheego, cuna. Laakiin ha ku qalina ilkaha ama ciddiyaha. Waan idiin sheegayaa sababta: ilkuhu waa laf, ciddiyuhuna waa mindida Xabashida."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Gurmad gawraceed waxay leedahay xeerar cad oo ku saabsan dilidda iyo cunidda xoolaha.
Raafic ibn Khadiij wuxuu sheegay in asxaabtu gaajo ku hayso Dhuul-Xulayfa, ayna heleen xoolo booli dagaal ah. Nebiga ﷺ ayaa u yimid, wuxuuna amray in dheryaha cuntada la rogo oo xoolaha la qaybiyo; dabadeed Raafic wuxuu weydiiyay inay caws ku qalan karaan markii ay waayeen mindiyo.
Meel u dhow Madiina oo ay degganaayeen Nebiga ﷺ iyo asxaabtiisu.
Xayawaanka oo lagu jeexo qalab af leh oo ku habboon si dhiiggu uga soo baxo.
Nebiga ﷺ wuxuu ciddida ku tilmaamayaa qalab gowrac oo laga reebay, wuxuuna tixraacayaa isticmaalka ciddiyaha sidii mindiyo.
Culimadu waxay ka soo qaataan in xayawaan baxsaday oo aan si caadi ah loo qaban karin lagu dili karo qalab wax lagu gano, sida fallaar, haddii magaca Alle la xuso oo xayawaanku u dhinto dhaawacaas. Gowraca caadiga ah, qalab af leh waa inuu dhiigga daadiyaa, magaca Allena waa in la xusaa. Iligga iyo ciddida waa laga reebay; sharraxaadda xadiisku waxay xustaa in iliggu laf yahay iyo in ciddida mindi ahaan loo isticmaalo. Madh-habyadu waxay fiqhigooda ku faahfaahiyaan shuruudaha gowraca iyo ugaarsiga, balse werintani waxay aasaas u tahay xeerka xaaladda degdegga ah iyo xoolaha baxsada.
- Gowraca ku isticmaal qalab af leh oo ku habboon, kuna xus magaca Alle.
- Ha u adeegsan ilig ama ciddi qalab gowrac ahaan.
- Xoolaha baxsada ula dhaqan si waafaqsan xeerka degdegga ah ee werinta, kana ilaali silic aan loo baahnayn.
Werintani waxay ka hadlaysaa sida loo xukumo xayawaanka duurjoogta ah ee la qabtay ama la dhaawacay, sidaasna waxay u caddaynaysaa xeerarka ugaarsiga.
Sahih al-Bukhari · #2507 (Sahih)Werintan kale ee saxiixa ah waxay sidoo kale ka hadlaysaa gowraca qalab af leh, waxayna sii faahfaahinaysaa xeerarka dhiigga daadinta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.