Sahih al-Bukhari, xadiiska 5686
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musa ibn Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Hammamهَمَّامٌ
- 3Qatadaقَتَادَةَ
- 4Anasأَنَسٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ نَاسًا، اجْتَوَوْا فِي الْمَدِينَةِ فَأَمَرَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَلْحَقُوا بِرَاعِيهِ ـ يَعْنِي الإِبِلَ ـ فَيَشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا، فَلَحِقُوا بِرَاعِيهِ فَشَرِبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا، حَتَّى صَلَحَتْ أَبْدَانُهُمْ فَقَتَلُوا الرَّاعِيَ وَسَاقُوا الإِبِلَ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ فِي طَلَبِهِمْ، فَجِيءَ بِهِمْ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ، وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ. قَالَ قَتَادَةُ فَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ أَنَّ ذَلِكَ كَانَ قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ.
Anas (RCW) wuxuu yiri: Dad baa cimilada Madiina ku xanuunsaday, markaas Nebigu ﷺ wuxuu amray inay raacaan adhijirkiisa—geela—oo ay cabbaan caanihiisa iyo kaadidiisa daawo ahaan. Way raaceen adhijirkii oo waxay cabbeen caanaha iyo kaadida geela ilaa jirkoodu ka bogsaday. Kadibna way dileen adhijirkii oo geelii bay kaxeysteen. Markii warku gaaray Nebiga ﷺ, wuxuu diray dad soo qabta. Markii la keenay, wuxuu gooyay gacmahooda iyo lugahooda, indhahana waxaa lagaga gubay bir kulul. Qatadah wuxuu yiri: Maxamed bin Siiriin baa ii sheegay in tani dhacday intaan xuduudda la dejinin.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu bixiyey gargaar caafimaad, balse wuxuu ciqaabay dadkii dilka iyo dhaca geystay.
Dhac hubaysan iyo weerarro rabshado wata oo khatar geliya ammaanka dadka.
Ciqaabo shareecadu si go'an u dejisay, kuwaas oo fiqiga Islaamka lagu dabaqo marka shuruudahooda la buuxiyo.
Hab ciqaabeed hore oo bir kulul la adeegsan jiray, sida lagu sheegay werintan.
Culimadu waxay werintan kaga hadlaan xeerarka hiraabada, waxayna tilmaamaan in dadkii falka geystay aanay geel oo keliya dhicin ee ay sidoo kale dileen adhijirkii. Al-Bukhaari wuxuu Qataadah ka soo weriyey in dhacdadani dhacday ka hor intaan la soo dejin xuduudda; sidaas darteed fuqahadu waxay ku eegaan xaaladdeeda taariikheed ee ciqaabta. Afarta mad-hab ee Sunnigu halkan kama soo saaraan awood ay shakhsiyaadku iskood ciqaab ugu fuliyaan: garsoorka iyo fulintu waxay u yaallaan maamulka awoodda u leh. Daaweynta caanaha iyo kaadida geela waxaa looga hadlayaa inay tahay tilmaam caafimaad oo gaar u ah werintan, ee ma aha amar guud oo bukaannada oo dhan khuseeya.
- Markaad xanuunsato, raadso daryeel ku habboon oo raac talo caafimaad oo xaaladdaada loo waafajiyey.
- Rabshadaha iyo dhaca u sheeg maamulka awoodda u leh; ha ka aarsan naftaada hana isku dayin inaad ciqaab fuliso.
- Qofka aad caawiso ula dhaqan kalsooni iyo ixtiraam, hana ku xadgudbin kalsoonidaas.
Werintan Anas laga soo weriyey sidoo kale waxay ka warramaysaa kooxdii xanuunsanayd iyo cabbitaanka caanaha iyo kaadida geela.
Sahih al-Bukhari · #5684 (Sahih)Abuu Saciid wuxuu ka warramayaa nin loo siiyey caano iyo kaadi geel si loogu daweeyo.
Sahih al-Bukhari · #1501 (Sahih)Werintani waxay qisada ku xidhaysaa ciqaabtii dadkii dilay adhijirka oo geela qaatay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.