Anshaxa Wanaagsan iyo Muuqaalka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6050

Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Anshaxa Wanaagsan iyo Muuqaalka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْمَعْرُورِ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ رَأَيْتُ عَلَيْهِ بُرْدًا وَعَلَى غُلاَمِهِ بُرْدًا فَقُلْتُ لَوْ أَخَذْتَ هَذَا فَلَبِسْتَهُ كَانَتْ حُلَّةً، وَأَعْطَيْتَهُ ثَوْبًا آخَرَ‏.‏ فَقَالَ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ كَلاَمٌ، وَكَانَتْ أُمُّهُ أَعْجَمِيَّةً، فَنِلْتُ مِنْهَا فَذَكَرَنِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي ‏"‏ أَسَابَبْتَ فُلاَنًا ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَنِلْتَ مِنْ أُمِّهِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ عَلَى حِينِ سَاعَتِي هَذِهِ مِنْ كِبَرِ السِّنِّ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ، هُمْ إِخْوَانُكُمْ، جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ، فَمَنْ جَعَلَ اللَّهُ أَخَاهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ، وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ، وَلاَ يُكَلِّفُهُ مِنَ الْعَمَلِ مَا يَغْلِبُهُ، فَإِنْ كَلَّفَهُ مَا يَغْلِبُهُ فَلْيُعِنْهُ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Ma'rur: Waxaan arkay Abuu Dhar oo xiran Burd (dhar) addoonkiisana uu xiran yahay Burd, markaas baan ku idhi,

"Haddaad tan qaaddato oo aad xidhato (tan addoonkaaga), waxaad heli lahayd dhar qurux badan, isagana dhar kale ayaad siin lahayd." Abuu Dhar wuxuu yidhi, "Aniga iyo nin kale ayaa murannay, hooyadiina ma ahayn Carab, waanan caayay. Ninkii wuxuu arrintaydii u sheegay Nebiga ﷺ. Nebigu ﷺ wuxuu igu yidhi, 'Ma caaysay hebel?' Waxaan idhi, 'Haa.' Wuxuu yidhi, 'Hooyadiis ma caaysay?' Waxaan idhi, 'Haa.' Wuxuu yidhi, 'Adigu waxaad tahay nin weli leh sifooyinka Jaahiliyadda.' Waxaan idhi, 'Xilligan iyo da'dan aan joogo miyaan weli jaahil ahay?' Wuxuu yidhi, 'Haa, iyagu waa walaalihiin, Allaahna wuxuu ka dhigay kuwo gacmihiinna hoos jooga. Qofkii Allaah walaalkiis gacantiisa hoos geeyo, ha ka quudiyo waxa uu cuno, hana ka xidho waxa uu xidho, hana ku amrin shaqo aanu awoodin. Haddii uu ku amro shaqo culus, ha ku caawiyo.'"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Iimaanku wuxuu dalbanayaa daryeel iyo ixtiraam loo siman yahay dadka laguu dhiibay masuuliyaddooda.

Asalka iyo sababta

Abuu Dharr ayaa muran dhex maray ku caayay hooyada nin, sababtoo ah hooyadu Carab ma ahayn. Ninkii ayaa arrintaas u sheegay Nabiga ﷺ, kaas oo Abuu Dharr canaantay oo baray in dadka uu qofku masuulka ka yahay loola dhaqmo walaaltinimo.

Erayada adag oo la sharxay
Burd

Waa maro kore ama go', badanaa ka samaysan dhar xariijimo leh.

Jaahiliyya

Jahligii iyo caadooyinkii aan wanaagsanayn ee ka hor Islaamka; halkan waxaa loola jeedaa quudhsasho iyo aflagaaddo.

Kuwa gacantaada ku jira

Dadka ku hoos jira awooddaada ama masuuliyaddaada; xadiisku wuxuu ku baaqayaa inaan booskaas lagu takri-falin.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada sharaxaadda xadiiska ee hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sheegeen in nasab ama qowmiyad aanay sabab u noqon karin in qof la caayo, iyo in ku tilmaamidda jaahiliyaddu tahay cambaarayn hab-dhaqankaas, ee aanay ahayn xukun ah in Abuu Dharr diinta Islaamka ka baxay. Amarka ah in qofka la quudiyo oo la huwiyo sida qofku naftiisa ula dhaqmo wuxuu adkaynayaa daryeelka iyo karaamada. Culimadu sidoo kale waxay ka fahmeen inaan qofka ka hooseeya loo dhiibin shaqo ka baxsan awooddiisa; haddii shaqo culus loo baahdo, waa in la caawiyo. Afarta madhhab ee Sunnigu waxay tilmaamahan kaga hadlaan xuquuqda iyo waajibaadka loo-shaqeeyayaasha iyo dadka masuuliyaddooda ku jira.

Casharrada maanta
  1. Qofna ha ugu caayin nasabkiisa, luqaddiisa ama asalka qoyskiisa.
  2. Dadka aad masuulka ka tahay sii cunto xaq ah, dhar ku habboon iyo ixtiraam.
  3. Shaqada culus u qaybi si waafaqsan awoodda qofka, adiguna caawi marka hawshu aad u culus tahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.