Sahih al-Bukhari, xadiiska 6139
Waxaa weriyey Abu Juhaifa. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Juhaifa
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ، عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ سَلْمَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ. فَزَارَ سَلْمَانُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَرَأَى أُمَّ الدَّرْدَاءِ مُتَبَذِّلَةً فَقَالَ لَهَا مَا شَأْنُكِ قَالَتْ أَخُوكَ أَبُو الدَّرْدَاءِ لَيْسَ لَهُ حَاجَةٌ فِي الدُّنْيَا. فَجَاءَ أَبُو الدَّرْدَاءِ فَصَنَعَ لَهُ طَعَامًا فَقَالَ كُلْ فَإِنِّي صَائِمٌ. قَالَ مَا أَنَا بِآكِلٍ حَتَّى تَأْكُلَ. فَأَكَلَ، فَلَمَّا كَانَ اللَّيْلُ ذَهَبَ أَبُو الدَّرْدَاءِ يَقُومُ فَقَالَ نَمْ. فَنَامَ، ثُمَّ ذَهَبَ يَقُومُ فَقَالَ نَمْ. فَلَمَّا كَانَ آخِرُ اللَّيْلِ قَالَ سَلْمَانُ قُمِ الآنَ. قَالَ فَصَلَّيَا فَقَالَ لَهُ سَلْمَانُ إِنَّ لِرَبِّكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، فَأَعْطِ كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ. فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ سَلْمَانُ ". أَبُو جُحَيْفَةَ وَهْبٌ السُّوَائِيُّ، يُقَالُ وَهْبُ الْخَيْرِ.
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Bashaar, waxaa nooga warramay Jacfar bin Cawn, waxaa nooga warramay Abuu al-Cumays, oo ka weriyey Cawn bin Abii Juxayfa, oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu walaaleeyey Salmaan iyo Abuu Dardaa. Salmaan wuxuu booqday Abuu Dardaa, wuxuuna arkay Ummu Dardaa oo dhar liita xiran, markaasuu ku yiri:
"Maxaa kugu dhacay?" Waxay tiri: "Walaalkaa Abuu Dardaa dan kama laha adduunyada." Markaasuu Abuu Dardaa yimid oo cunto u sameeyey, wuxuuna ku yiri: "Cun, anigu waan soomanahaye." Salmaan wuxuu yiri: "Ma cunayo ilaa aad adigu cuntid." Markaasuu Abuu Dardaa cunay. Habeenkii markii la gaaray, Abuu Dardaa wuxuu u istaagay salaad, Salmaanna wuxuu ku yiri: "Seexo." Wuuna seexday. Mar kale ayuu u istaagay salaad, Salmaanna wuxuu ku yiri: "Seexo." Markii habeenka dabayaaqadiisa la gaaray, Salmaan wuxuu yiri: "Hadda kac." Labadoodiiba way tukadeen. Salmaan wuxuu ku yiri Abuu Dardaa: "Rabbigaa xaq buu kugu leeyahay, naftaaduna xaq bay kugu leedahay, ehelkaaguna xaq bay kugu leeyihiin, ee sii mid kasta oo xaq leh xaqqiisa." Abuu Dardaa wuxuu u tagay Nebiga ﷺ oo arrintaas u sheegay. Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Salmaan run buu sheegay." Abuu Juxayfa waa Wahb as-Suwaa'i, waxaana lagu magacaabaa Wahb al-Khayr.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Salmaan wuxuu barayaa in cibaadada, daryeelka nafta iyo daryeelka qoyska la isu dheellitiro.
Nabiga ﷺ wuxuu Salmaan iyo Abuu ad-Dardaa’ walaalo ka dhigay. Salmaan wuxuu booqday Abuu ad-Dardaa’, wuxuuna arkay in ku mashquuliddiisa xad-dhaafka ah ee cibaadadu ay waxyeellaynaysay qoyskiisa iyo nasashadiisa.
Xiriir walaalnimo oo Nabiga ﷺ dhex dhigay Salmaan iyo Abuu ad-Dardaa’.
Waajibaad iyo xuquuq uu qofku ku leeyahay Allah, naftiisa iyo qoyskiisa.
Culimadu waxay daliishadaan in cibaadada sunnada ahi aysan cudurdaar u ahayn dayacaadda xuquuqda waajibka ah ee qoyska ama daryeelka jidhka. Hadalka Nabiga ﷺ wuxuu xaqiijinayaa mabda’a dheellitirka: qof kasta oo xaq leh sii xuquuqdiisa ku habboon. Afarta madhab ee fiqiga Sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin waajibnimada masruufka qoyska; werintani waxay intaas ku dartaa in soonka sunnada ah iyo salaadda habeenku ku ekaadaan xuduudaha xuquuqdaas.
- Qorshee salaadaha iyo soonka sunnada ah si aan loo dayicin waajibaadka qoyskaaga.
- Qaado nasasho kugu filan oo daryeel caafimaadkaaga si aad u sii wadi karto cibaadada iyo waajibaadka maalinlaha ah.
- Si xushmad leh ula hadal qof aad jeceshahay marka dadaalkiisa cibaado uu waxyeelleeyo xuquuqaha kale.
Werintan Cabdullaahi ibn Camr ku saabsan waxay iyaduna ka hadlaysaa dheellitirka cibaadada, baahiyaha jidhka iyo xuquuqda qoyska.
Sahih al-Bukhari · #20 (Sahih)Werinta Caa’isha waxay tilmaamaysaa sida Nabiga ﷺ dadka ugu boorrin jiray camallo cibaado oo ay si joogto ah u sii wadi karaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.