Sahih al-Bukhari, xadiiska 6185
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّهُ أَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو طَلْحَةَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم صَفِيَّةُ، مُرْدِفَهَا عَلَى رَاحِلَتِهِ، فَلَمَّا كَانُوا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَثَرَتِ النَّاقَةُ، فَصُرِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالْمَرْأَةُ، وَأَنَّ أَبَا طَلْحَةَ ـ قَالَ أَحْسِبُ ـ اقْتَحَمَ عَنْ بَعِيرِهِ، فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاكَ، هَلْ أَصَابَكَ مِنْ شَىْءٍ. قَالَ " لاَ وَلَكِنْ عَلَيْكَ بِالْمَرْأَةِ ". فَأَلْقَى أَبُو طَلْحَةَ ثَوْبَهُ عَلَى وَجْهِهِ فَقَصَدَ قَصْدَهَا، فَأَلْقَى ثَوْبَهُ عَلَيْهَا فَقَامَتِ الْمَرْأَةُ، فَشَدَّ لَهُمَا عَلَى رَاحِلَتِهِمَا فَرَكِبَا، فَسَارُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِظَهْرِ الْمَدِينَةِ ـ أَوْ قَالَ أَشْرَفُوا عَلَى الْمَدِينَةِ ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " آيِبُونَ تَائِبُونَ، عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ ". فَلَمْ يَزَلْ يَقُولُهَا حَتَّى دَخَلَ الْمَدِينَةَ.
Anas bin Malik wuxuu ka warramay in isaga iyo Abu Talha ay la socdeen Nebiga ﷺ xilli safar, iyadoo Safiya (xaaska Nebiga) ay dhabarkiisa ku saarnayd awrkiisa. Markii ay marayeen qayb ka mid ah jidka, awrtu way simbiriiraxday, waxaana dhacay Nebiga ﷺ iyo xaaskiisii. Abu Talha ayaa degdeg uga booday geelkiisii, wuxuuna u yimid Rasuulka Allah ﷺ isagoo leh:
"Nebiyow Allah ha iga dhigo madax furashadaada! Ma wax ku gaadhay?" Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: "Maya, laakiin xaaska u tag oo caawi." Abu Talha wajigiisa ayuu dhar ku daboolay, wuxuuna u tagay iyada, dharkiisiina wuu ku daboolay ilaa ay istaagtay. Kadibna wuxuu u adkeeyey raashinkooda, labadoodiina way fuuleen. Way sii socdeen ilaa ay ka soo dhowaadeen Madiina ama ay arkeen Madiina, markaasuu Nebigu ﷺ yidhi: "Āyibūn, tā’ibūn, ‘ābidūn, li-Rabbina ḥāmidūn (Waan soo noqonaynaa annagoo toobad keenaya, Rabbigeena caabudaya, una mahadnaqaya)." Erayadan wuu ku celcelinayey ilaa uu ka galay magaalada Madiina.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Shil shil oo safar ah, marka hore u gurmo dadka dhaawacmay oo ilaali karaamadooda.
Waan soo laabanaynaa, annagoo toobad ugu noqonayna Allaah oo caabudayna.
Rabbigeen waa Kan aan ammaanno oo aan uga mahadnaqno.
In qof lagu kaxeeyo gadaal qof kale oo saaran isla gaadiidka xoolaha.
Culimadu dhacdadan waxay ka fahmeen in gargaarka shilku uu noqdo mid degdeg ah oo ficil ah: Abuu Dalxa wuxuu weydiiyay xaaladda Nabiga ﷺ, dabadeedna wuxuu raacay tilmaamihiisa oo ka caawiyay Safiyya. Adeegsiga maro uu ku daboolay waxay muujinaysaa daryeelka karaamada iyo xishoodka. Erayada soo noqnoqday markii la soo laabanayay waxay muujinayaan toobad, cibaado iyo mahadnaq. Xadiisku sidaas ayuu tusaale ugu bixinayaa hab-dhaqanka safarka iyo is-daryeelka, iyada oo aan faahfaahin kasta kaligeed loo qaadan xukun waajib ah.
- Shil marka uu dhaco, marka hore hubi in dad dhaawacmeen, una gurmo cidda u baahan gargaar degdeg ah.
- Markaad qof caawinayso, ilaali asturnaantiisa iyo karaamadiisa.
- Soo noqoshada guriga ka dhig waqti mahadnaq, cibaado iyo toobad loo noqdo Allaah.
Xadiiskani wuxuu adkaynayaa dhaqanka wanaagsan ee waalidka, labada qoraalna waxay muujinayaan sida akhlaaqda Islaamku uga muuqato daryeelka dadka kale.
Sahih al-Bukhari · #5971 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa dhaqanka wanaagsan ee qaraabada, wuxuuna la jaanqaadayaa daryeelka iyo ixtiraamka qoyska dhexdiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.