Sahih al-Bukhari, xadiiska 6594
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَنْبَأَنِي سُلَيْمَانُ الأَعْمَشُ، قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ قَالَ " إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، ثُمَّ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَبْعَثُ اللَّهُ مَلَكًا فَيُؤْمَرُ بِأَرْبَعٍ بِرِزْقِهِ، وَأَجَلِهِ، وَشَقِيٌّ، أَوْ سَعِيدٌ، فَوَاللَّهِ إِنَّ أَحَدَكُمْ ـ أَوِ الرَّجُلَ ـ يَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا غَيْرُ بَاعٍ أَوْ ذِرَاعٍ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، فَيَدْخُلُهَا، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا غَيْرُ ذِرَاعٍ أَوْ ذِرَاعَيْنِ، فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ، فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ، فَيَدْخُلُهَا ". قَالَ آدَمُ إِلاَّ ذِرَاعٌ.
Waxaa wariyey Cabdullaahi: Rasuulka Allah ﷺ, oo ah runlowga la rumaystay, ayaa yiri:
"Midkiin waxaa lagu ururiyaa caloosha hooyadiis afartan maalmood, kadibna wuxuu noqdaa xinjir dhiig ah (calaqah) intaas le'eg, kadibna wuxuu noqdaa cad hilib ah (mudghah) intaas le'eg. Kadibna Allah wuxuu soo diraa Malag, wuxuuna amraa inuu qoro afar waxyaabood: risiqdiisa, ajalkiisa, iyo inuu yahay mid shaqi ah ama saciid ah. Waxaan ku dhaartay Allah, midkiin wuxuu samayn karaa camalka dadka Naarta ilaa ay u dhaxayso isaga iyo Naarta hal baac ama cudud, markaasaa waxaa ka hormara Qoraalka (ee Allah), wuxuuna sameeyaa camalka dadka Jannada, wuuna galaa iyada. Oo ninba wuxuu samayn karaa camalka dadka Jannada ilaa ay u dhaxayso isaga iyo Jannada hal cudud ama laba cudud, markaasaa waxaa ka hormara Qoraalka, wuxuuna sameeyaa camalka dadka Naarta, wuuna galaa iyada." Aadam wuxuu yiri: 'Marka laga reebo hal cudud.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu og yahay jidka nolosha qof kasta, hase yeeshee qofku weli wuxuu mas’uul ka yahay camalladiisa.
Marxalad ka mid ah koritaanka uurjiifka ee ilmo-galeenka, halkan lagu xusay marxaladdii hore ka dib.
Marxalad kale oo ka dambaysa oo ka mid ah koritaanka uurjiifka ee ilmo-galeenka.
Waxa Allah qaddaray oo qoray way rumoobaan; arrintaasi qofka kama qaaddo mas’uuliyadda.
Culimadii hore waxay sharxeen in aqoonta iyo qaddarka Allah ay wax walba koobaan, iyadoo dadkuna weli mas’uul ka yihiin doorashooyinkooda iyo camalladooda. Digniinta ugu dambaysa waxay ku boorrinaysaa in aan camalka wanaagsan lagu faanin, isla markaana aan laga quusan naxariista Allah. Waxay sidoo kale adkeeyaan in qofku aanu aqoon waxa qarsoon, sidaas darteedna uu si daacad ah u camal falo, Allah weydiisto sugnaansho, dhammaadkiisana Allah u daayo.
- Allah si joogto ah uga bari sugnaansho, daacadna ku ahaaw xataa haddii aad muddo dheer camal wanaagsan samaynaysay.
- Ha u oggolaan khaladaadkii hore inay kugu ridaan quus: Allah u toobad keen oo sii wad camalka wanaagsan.
- Ha ku xukumin halka uu qof ku dambayn doono; waxa qalbiga ku jira iyo dhammaadka qofku waxay ka mid yihiin aqoonta Allah.
Noocan saxiixa ah ee laga weriyey Ibn Mascuud wuxuu ka hadlayaa isla marxaladaha uurka, qaddarka iyo digniinta ku saabsan dhammaadka nolosha qofka.
Sahih al-Bukhari · #6595 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay sheegaysaa sida malaa’igta u weydiiso koritaanka uurjiifka, waxayna arrintaas ku xidhaysaa qaddarka Allah.
Sahih al-Bukhari · #6596 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa sida dhammaadka qofku ugu xidhan yahay qaddarka Allah, waxayna adkaynaysaa muhiimadda sugnaanshaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.