Murtadiinta · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6936

Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Murtadiinta
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ، فَإِذَا هُوَ يَقْرَؤُهَا عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَذَلِكَ، فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلاَةِ فَانْتَظَرْتُهُ حَتَّى سَلَّمَ، ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ أَوْ بِرِدَائِي فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ لَهُ كَذَبْتَ فَوَاللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا‏.‏ فَانْطَلَقْتُ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ بِسُورَةِ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا، وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ، اقْرَأْ يَا هِشَامُ ‏"‏‏.‏ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَؤُهَا‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اقْرَأْ يَا عُمَرُ ‏"‏‏.‏ فَقَرَأْتُ فَقَالَ ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Abu Cabdillaahi wuxuu yiri, Al-Laythna wuxuu yiri: Yuunus baa ii sheegay, oo ka weriyey Ibn Shihaab, in Curwah bin Al-Zubayr uu ii warramay in Al-Miswar bin Makhramah iyo Cabdiraxmaan bin Cabdil-Qaari ay u sheegeen inay maqleen Cumar bin Al-Khadhaab oo leh: Waxaan maqlay Hishaam bin Xakiim oo akhrinaya Suuradda Al-Furqaan intii uu noolaa Rasuulka Allah ﷺ. Waan dhageystay akhriskiisa, waxaanan ogaaday inuu ku akhrinayo xuruuf badan oo aanu Rasuulka Allah ﷺ i barin. Sidaas darteed, waxaan ku sigtay inaan ku boodo isagoo tukanaya, laakiin waan sugay ilaa uu salaadda ka dhammaystay. Markaas baan qabtay anigoo maradiisa ama maradayda qoorta uga duubay, waxaanan ku iri:

"Yaa ku baray suuraddan?" Wuxuu yiri: "Rasuulka Allah ﷺ baa i baray." Waxaan ku iri: "Been baad sheegtay! Wallaahi, Rasuulka Allah ﷺ baa i baray suuraddan aan kaa maqlay adigoo akhrinaya." Kadibna waan jiiday oo u kaxeeyey xaggii Rasuulka Allah ﷺ, waxaanan iri: "Rasuulkii Allow, ninkan waxaan ka maqlay isagoo akhrinaya Suuradda Al-Furqaan si aanad i barin, adiguna waxaad i bartay Suuradda Al-Furqaan." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Si daa, Cumarow. Akhri, Hishaamow." Markaasuu akhriyey sidii aan ka maqlay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Sidaan baa loo soo dejiyey." Kadibna Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Akhri, Cumarow." Waan akhriyey, markaasuu yiri: "Sidaan baa loo soo dejiyey." Dabadeedna wuxuu yiri: "Qur'aankan waxaa lagu soo dejiyey toddoba xaraf (noocyo akhris), ee akhriya kii idiin fudud."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Qur’aanku wuxuu leeyahay qaabab akhris oo la aqoonsan yahay; akhri qaabka aad baratay.

Asalka iyo sababta

Cumar wuxuu maqlay Hishaam ibn Xakiim oo suuradda Al-Furqaan u akhrinaya qaab uusan aqoon. Intii uu Nabigu ﷺ noolaa ayuu arrintan u gudbiyay, dabadeedna Nabigu ﷺ wuxuu xaqiijiyay in labada qaabba ahaayeen qaabab waxyi ah.

Erayada adag oo la sharxay
Ahruf

Waa jamaca erayga harf. Xadiisku wuxuu xusay toddoba qaab oo waxyi ah oo akhriska ah; culimadu way ku kala aragti duwan yihiin fasiraadda saxda ah ee eraygan.

Suuradda Al-Furqaan

Waa suuradda 25-aad ee Qur’aanka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadii hore waxay xadiiskan ka fahmeen in Qur’aanka lagu soo dejiyay qaabab akhris oo la oggol yahay, kala duwanaanshahooduna uusan ka dhignayn isburin ama been-abuur. Hadalka ah ‘akhriya waxa idiin fudud’ wuxuu oggolaanayaa dabacsanaan ku dhex jirta qaababka la weriyay, mana oggola in qofku iskiis wax uga beddelo. Culimadu sharraxaado kala duwan ayay ka bixiyeen toddobada ahruf; fikraddan lama mid dhigi karo si toos ah toddobada qiraa’aat ee caanka ah. Cumar wuxuu caddayn ka dalbaday Nabiga ﷺ, kaas oo xaqiijiyay labada akhrisba.

Casharrada maanta
  1. Qur’aanka ka baro macallimiin lagu kalsoon yahay, kuna dhegganow werinta la aqoonsan yahay.
  2. Haddii qaab akhris kuu maqlo mid aanad aqoon, si deggan u weydii faahfaahin ka hor intaadan qof eedayn.
  3. U fududee akhriska Qur’aanka adigoo ku celcelinaya qaabka la oggol yahay ee aad taqaan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.