Sahih al-Bukhari, xadiiska 7002
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ishaq ibn Abdullah ibn Abu Talhaإِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
- 4Anas ibn Malikأَنَسَ بْنَ مَالِكٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ، وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ. قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". شَكَّ إِسْحَاقُ. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ، فَدَعَا لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ. فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ". كَمَا قَالَ فِي الأُولَى. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ". فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ.
Waxaa wariyey Anas bin Maalik: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu booqan jiray Umm Xaraam bint Milxan, oo ahayd xaaskii Cibaada bin Saamit. Maalin maalmaha ka mid ah ayuu Nabigu ﷺ booqday, waxayna u keentay cunto, waxayna bilowday inay madaxa ka gurto. Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ seexday, kadibna wuxuu soo toosay isagoo dhoola-caddaynaya. Umm Xaraam ayaa tiri:
"Maxaa ku dhoola-caddaysiiyey, Rasuulkii Allow ﷺ?" Wuxuu yiri: "Dad ka mid ah ummaddayda ayaa la ii soo bandhigay anigoo hurda, iyagoo ah mujaahidiin ku jira Jidka Allah, oo dhex mushaaxaya badda dhexdeeda sida boqorro ku fadhiya carshiyadooda ama sida boqorro kale oo carshiyo ku fadhiya." (Wariye Isxaaq wuu ka shakiyey weedha saxda ah). Umm Xaraam waxay tiri: "Waxaan iri: 'Rasuulkii Allow ﷺ, Allah u bari inuu iga dhigo kuwaas midkood.' Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ u duceeyey, kadibna madaxiisa ayuu dhigay (wuu seexday). Kadibna wuxuu soo toosay isagoo mar kale dhoola-caddaynaya. Waxaan iri: 'Maxaa ku dhoola-caddaysiiyey, Rasuulkii Allow ﷺ?' Wuxuu yiri: 'Dad ka mid ah ummaddayda ayaa la ii soo bandhigay (riyadayda) iyagoo ah mujaahidiin ku jira Jidka Allah.' Wuxuu yiri sidii uu markii hore yiri oo kale. Waxaan iri: 'Rasuulkii Allow ﷺ, Allah u bari inuu iga dhigo kuwaas midkood.' Wuxuu yiri: 'Adigu waxaad ka mid tahay kuwii ugu horreeyey.' Kadib Umm Xaraam waxay badweynta u safartay xilligii khilaafadii Mucawiyah bin Abii Sufyaan, waxayna ka dhacday xayawaankeedii markay badda ka soo degtey, halkaas ayayna ku geeriyootay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu sii sheegay duullaan badeed, Ummu Xaraamna waxay ka mid noqon doontay kuwii ugu horreeyay.
Ku dadaalidda arrinta Alle; halkan waxay tilmaamaysaa ka qaybgalka duullaan ciidan.
Socdaalka badda ee ay sameeyeen kooxda dagaalyahannada ah ee la sheegay.
Sawir muujinaya maamuus iyo maqaam sare oo la siiyey ka qaybgalayaasha.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sii sheegiddan la xidhiidhiyeen duullaannadii badeed ee Islaamka ee hore, xilligii maamulkii Mucaawiya. Dhacdadii Ummu Xaraam waxay xaqiijisay sii sheegiddii ahayd inay ka mid noqon doonto kuwii ugu horreeyay. Culimadu waxay sidoo kale ka hadleen in Nabigu ﷺ u tegi jiray iyada maadaama ay ahayd walaashiis nuujin ku xigta. Werintani waxay ammaanaysaa fadliga dadaalka daacadda ah ee loogu jiro arrinta Alle, waxayna muujinaysaa in riyo run ahi ka koobnaan karto cilmi nebinnimo.
- Alle ka bari inaad si daacad ah uga qaybqaadato wanaagga, niyaddaasna u beddel camal muuqda.
- Qadari dadaalka iyo sharafta dadka si mas’uuliyad leh ugu hawlgala arrin xaq ah.
- Sheekooyinka riyooyinka si taxaddar leh u wadaag, hana uga dhigin beddelka tilmaamaha diineed ee cad.
Werintani waxay sheegaysaa isla booqashadii Ummu Xaraam, riyadii dagaalyahannada badda maraya iyo sii sheegiddii ka qaybgalkeeda.
Sahih al-Bukhari · #6983 (Sahih)Xadiiskani wuxuu riyada wanaagsan ka hadlayaa inay tahay bishaaro, wuxuuna la jaanqaadayaa mawduuca riyada ee werintan.
Sahih al-Bukhari · #6984 (Sahih)Werintani waxay tilmaamo ka bixisaa riyooyinka, waxayna ka caawisaa in mawduuca riyooyinka nebinnimo macneheeda la fahmo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.