Sahih al-Bukhari, xadiiska 7287
Waxaa weriyey Asma bint Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Asma bint Abi Bakr
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ، عَنْ أَسْمَاءَ ابْنَةِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهَا قَالَتْ أَتَيْتُ عَائِشَةَ حِينَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ، وَالنَّاسُ قِيَامٌ وَهْىَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا نَحْوَ السَّمَاءِ فَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ. فَقُلْتُ آيَةٌ. قَالَتْ بِرَأْسِهَا أَنْ نَعَمْ. فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " مَا مِنْ شَىْءٍ لَمْ أَرَهُ إِلاَّ وَقَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي، حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ، وَأُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ قَرِيبًا مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ، فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ ـ أَوِ الْمُسْلِمُ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ مُحَمَّدٌ جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا. فَيُقَالُ نَمْ صَالِحًا عَلِمْنَا أَنَّكَ مُوقِنٌ. وَأَمَّا الْمُنَافِقُ ـ أَوِ الْمُرْتَابُ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslamah, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, oo ka weriyey Faadimah bint Al-Mundhir, oo ka weriyey Asmaa’ bint Abii Bakar — raḍiya Allāhu canhumā — inay tidhi: Waxaan u imid Caa’isha markii qorraxdu madoobaatay, dadkuna way taagnaayeen iyagoo tukanaya, iyaduna way taagnayd oo way tukanaysay. Markaasaan idhi:
“Maxaa dadka ku dhacay?” Gacanteeda ayay samada ku fiiqday oo tidhi: “Subxaanallaah!” Waxaan idhi: “Ma calaamo baa?” Madaxa ayay lulatay oo haan ku tidhi. Markii Rasuulku ﷺ salaadda dhammeeyey, wuxuu ammaanay oo weyneeyey Allaah, dabadeedna wuxuu yidhi: “Wax aanan arag ma jiro oo aan hadda meeshaydan ku arkay, xataa Jannada iyo Naarta. Waxaana la ii waxyooday in laydin ku fidmayn doono qabuurihiinna, taas oo u dhow fitnada Dajjaalka. Qofka mu’minka ah — ama Muslimka ah, ma garanayo midkee ay Asmaa’ tidhi — wuxuu odhan doonaa: ‘Muxammad wuxuu noola yimid caddaymo, waanan ajiibnay oo rumaynnay.’ Waxaa lagu odhan doonaa: ‘Si wanaagsan u seexo; waxaan ognahay inaad ahaan jirtay mid yaqiin leh.’ Laakiin qofka munaafiqqa ah — ama qofka shakisan, ma garanayo midkee ay Asmaa’ tidhi — wuxuu odhan doonaa: ‘Ma garanayo, dad baan wax ka maqlay oo intaas baan ku idhi.’”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Imtixaanka qabrigu wuxuu caddeeyaa in iimaanku ku dhisan yahay qanaaco iyo garasho, ama ku dayasho keliya.
Su’aalaha iyo imtixaanka uu qofku kala kulmo qabriga marka uu geeriyoodo.
Khaa’in weyn oo sida werinnada Islaamku sheegaan soo bixi doona ka hor Saacadda Qiyaame.
Qof leh qanaaco sugan, iimaankiisuna aanu ku koobnayn ku celcelinta hadalka dadka kale.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sharxeen in imtixaanka qabrigu yahay tijaabo lagu ogaanayo iimaanka qofka iyo aqoontiisa Rasuulka ﷺ. Mu’minku wuxuu uga jawaabaa qanaaco iyo aqbalidda daliillada cad; qofka shakisanina wuxuu ku koobnaan karaa inuu ku celiyo wixii uu dadka kale ka maqlay. Qaybta ka hadlaysa in la tuso Jannada iyo Naarta waxay xaqiijinaysaa in Allah uu Nebigiisa ﷺ ku tusay salaadda dhexdeeda waxyaalihii uu doonay inuu u muujiyo. Culimadu sidoo kale arrintan waxay ku xidhaan muhiimadda ay leedahay ku-dayasho daacad ah iyo raadinta aqoonta, ee aanay ahayn in hadallada si indho la’aan ah loo qaato.
- Baro kalimadda iimaanka iyo macnaheeda si iimaankaagu ugu dhisnaado faham iyo qanaaco.
- Oraahyada diinta ku baadh aqoon lagu kalsoon yahay, hana ku koobnaan inaad dadka kale ka soo guuriso.
- Allah ka bari sugnaan iyo daacadnimo, iimaankaagana ku muuji doorashooyinkaaga iyo camalkaaga.
Macnaha xadiiskani leeyahay laga bilaabo qofka gudihiisa ilaa bulshada — taabo goob si aad u furto.
Werintani sidoo kale waxay sheegaysaa imaatinka Asmaa ee ay ugu timid Caa’isha xilligii qorrax-madoobaadka, waxayna iftiiminaysaa digniintii Nebiga ﷺ ee ku saabsan imtixaanka qabriga.
Sahih al-Bukhari · #7285 (Sahih)Werintan oo isla kitaabka ku jirta waxay ka hadlaysaa su’aalaha qabriga, waxayna caddaynaysaa imtixaanka lagu xusay qoraalka aasaasiga ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.