Sahih al-Bukhari, xadiiska 7323
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ أُقْرِئُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ، فَلَمَّا كَانَ آخِرَ حَجَّةٍ حَجَّهَا عُمَرُ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بِمِنًى، لَوْ شَهِدْتَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَتَاهُ رَجُلٌ قَالَ إِنَّ فُلاَنًا يَقُولُ لَوْ مَاتَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ لَبَايَعْنَا فُلاَنًا. فَقَالَ عُمَرُ لأَقُومَنَّ الْعَشِيَّةَ فَأُحَذِّرَ هَؤُلاَءِ الرَّهْطَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ. قُلْتُ لاَ تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ يَغْلِبُونَ عَلَى مَجْلِسِكَ، فَأَخَافُ أَنْ لاَ يُنْزِلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا فَيُطِيرُ بِهَا كُلُّ مُطِيرٍ، فَأَمْهِلْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ دَارَ الْهِجْرَةِ وَدَارَ السُّنَّةِ، فَتَخْلُصُ بِأَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ فَيَحْفَظُوا مَقَالَتَكَ، وَيُنَزِّلُوهَا عَلَى وَجْهِهَا. فَقَالَ وَاللَّهِ لأَقُومَنَّ بِهِ فِي أَوَّلِ مَقَامٍ أَقُومُهُ بِالْمَدِينَةِ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، فَكَانَ فِيمَا أُنْزِلَ آيَةُ الرَّجْمِ.
Ibn Abbas (radya Allahu anhu) wuxuu yiri:
"Waxaan bari jiray Qur'aanka Cabdiraxmaan bin Cawf. Markii uu Cumar gudanayay Xajkiisii ugu dambeeyay, Cabdiraxmaan wuxuu igu yiri Mina: 'Shalayto ma aragteen Amiirul-Mu'miniinka! Nin baa u yimid oo ku yiri: Hebel wuxuu yiri haddii Amiirul-Mu'miniinku dhinto, waxaan bayco la geli doonnaa hebel.' Cumar wuxuu yiri: 'Caawa waan istaagi doonaa si aan uga digo dadka doonaya inay xuquuqda dadka booban.' Waxaan iri: 'Ha samayn, sababtoo ah xilliga Xajku wuxuu soo ururiyaa dadka caamada ah ee kala duwan oo noqon doona inta badan dhageystayaashaada, waxaanan ka cabsi qabaa inaysan si sax ah u fahmin hadalkaaga oo ay meel walba u faafiyaan si khaldan. Sug ilaa aan gaarno Madiina, oo ah Daarul-Hijra iyo Daarul-Sunnah. Halkaas waxaad kula kulmi doontaa Saxaabada Rasuulullah ﷺ ee Muhaajiriinta iyo Ansaarta, kuwaas oo fahmi doona hadalkaaga oo meeshiisa saxda ah dhigi doona.' Cumar wuxuu yiri: 'Wallahi, arrintan waan ka hadli doonaa markii ugu horreysay ee aan Madiina khudbo u istaago.'" Markaan Madiina nimid, Cumar wuxuu yiri: "Shaki kuma jiro, Allah wuxuu soo diray Muhammad ﷺ isagoo xaq wata, wuxuuna ku soo dejiyay Kitaabka (Qur'aanka), waxaana ka mid ahaa wixii la soo dejiyay Aayadda Rajm-ka (dhagax ku dilidda zineystaha)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Cabbaas wuxuu Cumar kula taliyay inuu hadalkiisa ku beego waqtiga ku habboon iyo dadka ku habboon.
Xajkii ugu dambeeyey ee Cumar, Ibn Cabbaas wuxuu kula taliyay inuu digniin dadweyne dib ugu dhigo ilaa Madiina, halkaas oo saxaabadu si taxaddar leh u fahmi kareen hadalkiisa. Dabadeed Cumar halkaas ayuu kaga hadlay soo degidda aayadda ku saabsan rajmiga.
Magac loo adeegsado hoggaamiyaha bulshada Muslimka: amiirka mu'miniinta.
Muhaajiriintu waa Muslimiintii Maka uga hijrooday Madiina; Ansaarna waa dadka Madiina ee taageeray.
Tixraac ku saabsan qisada ciqaabta sinada ay galaan dadka is qaba, sida uu Cumar uga soo xigtay khudbaddiisa.
Culimadu talada Ibn Cabbaas waxay ka fahmeen in qofka hadlaya uu tixgeliyo dadka dhegaysanaya, goobta iyo waqtiga, si aan hadalka si khaldan loo fahmin ama loo faafin. Werintani sidoo kale waxay adkaynaysaa muhiimadda gudbinta taxaddarka leh iyo aqoonta ay saxaabadu lahaayeen. Kaligeed ma aha sharraxaad dhammaystiran oo ku saabsan xeerarka shareecada ee ciqaabta la xusay; arrintaas waxaa loo daraaseeyaa qoraallada khuseeya iyo shuruudaha fiqiga oo dhan.
- Farriimaha muhiimka ah ku hagaaji dadka aad la hadlayso, oo dooro waqti ay si taxaddar leh u fahmi karaan.
- Hubi wararka ka hor intaadan sii faafin, kana ilaali hadallada in laga gooyo macnahooda guud.
- Arrimaha diinta ama bulshada ee xasaasiga ah talo ka raadso dadka aqoonta iyo waayo-aragnimada leh.
Nin ayaa Cumar xusuusinaya aayad loo soo dejiyey nicmo weyn ahaan; labada werinba waxay muujinayaan sida talada iyo aqoontu u hagaan hoggaaminta.
Sahih al-Bukhari · #7269 (Sahih)Werintani waxay ka warramaysaa khudbaddii Cumar ee Madiina, waxayna sii faahfaahinaysaa duruufihii hadalkiisa dadweyne.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.