Salaadda Jimcaha · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 922

Waxaa weriyey Asma bint Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Salaadda Jimcaha
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Asma bint Abi Bakr

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

وَقَالَ مَحْمُودٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ الْمُنْذِرِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ، قَالَتْ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ قُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا إِلَى السَّمَاءِ‏.‏ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا أَىْ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ فَأَطَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جِدًّا حَتَّى تَجَلاَّنِي الْغَشْىُ وَإِلَى جَنْبِي قِرْبَةٌ فِيهَا مَاءٌ فَفَتَحْتُهَا فَجَعَلْتُ أَصُبُّ مِنْهَا عَلَى رَأْسِي، فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَخَطَبَ النَّاسَ، وَحَمِدَ اللَّهَ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ وَلَغِطَ نِسْوَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَانْكَفَأْتُ إِلَيْهِنَّ لأُسَكِّتَهُنَّ فَقُلْتُ لِعَائِشَةَ مَا قَالَ قَالَتْ قَالَ ‏"‏ مَا مِنْ شَىْءٍ لَمْ أَكُنْ أُرِيتُهُ إِلاَّ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ، وَإِنَّهُ قَدْ أُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ ـ أَوْ قَرِيبَ مِنْ ـ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ، يُؤْتَى أَحَدُكُمْ، فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ ـ أَوْ قَالَ الْمُوقِنُ شَكَّ هِشَامٌ ـ فَيَقُولُ هُوَ رَسُولُ اللَّهِ، هُوَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى فَآمَنَّا وَأَجَبْنَا وَاتَّبَعْنَا وَصَدَّقْنَا‏.‏ فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا، قَدْ كُنَّا نَعْلَمُ إِنْ كُنْتَ لَتُؤْمِنُ بِهِ‏.‏ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ ـ أَوْ قَالَ الْمُرْتَابُ شَكَّ هِشَامٌ ـ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ هِشَامٌ فَلَقَدْ قَالَتْ لِي فَاطِمَةُ فَأَوْعَيْتُهُ، غَيْرَ أَنَّهَا ذَكَرَتْ مَا يُغَلِّظُ عَلَيْهِ‏.‏

Tarjumaad

Wuxuu yiri Maxmuud: Waxaa nooga warramay Abu Usaama, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Hishaam bin Curwah, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegtay Faadumo bint Al-Mundhir, oo ka warisay Asmaa’ bint Abii Bakar, oo tiri:

"Waxaan galay guriga Caa’isha – raḍiyallaahu canha – dadkuna way tukanayeen. Waxaan weydiiyey: 'Maxaa dadka ku dhacay?' Madaxeeda ayay cirka u fiiqday. Waxaan iri: 'Ma calaamo baa?' Madaxeeda ayay haa ugu tilmaantay." Waxay tiri: "Rasuulka Alle ﷺ aad buu u dheereeyey salaadda ilaa aan miyir beelay. Agtayda waxaa yiilay weel biyo leh, waan furay oo madaxayga ayaan biyo ku shubtay. Markii Rasuulka Alle ﷺ salaadda ka baxay qorraxdiina iftiinka soo celisay, ayuu dadka khudbeeyey. Wuxuu ammaanay Alle sida uu mudan yahay, dabadeedna wuxuu yiri: 'Amma bacdu.'" Waxay tiri: "Dumar Ansaar ah ayaa buuq sameeyey, markaasaan u jeestay si aan u aamusiyo. Waxaan Caa’isha weydiiyey wuxuu Nabigu ﷺ yiri. Caa’isha waxay tiri: 'Wuxuu yiri: Ma jiro wax aan la i tusin oo aanan halkan ku arkin, xitaa Jannada iyo Naarta. Waxaa la ii waxyooday in la idinku fitnayn doono qabuuraha dhexdooda sida – ama ku dhow – fitnada Masiix Ad-Dajjaal. Midkiinba waa la imaan doonaa oo la oran doonaa: Maxaad ninkan ka taqaan? Qofka mu’minka ah – ama qofka rumeysan ee huba (Hishaam wuu ka shakiyey erayga) – wuxuu dhihi doonaa: Isagu waa Rasuulka Alle, waa Muxammad ﷺ oo noogu yimid caddaymo iyo hanuun. Waan rumaynnay, waan ajiibnay, waan raacnay, waana run sheegnay. Markaas waxaa lagu oran doonaa: Si wanaagsan u seexo, waan ogayn inaad rumaysnayd. Laakiin munaafiqqa – ama qofka shakisan (Hishaam wuu ka shakiyey) – waxaa lagu oran doonaa: Maxaad ninkan ka taqaan? Wuxuu dhihi doonaa: Ma aqaan, dad baan maqlay iyagoo wax leh, markaas baan aniguna iri.'" Hishaam wuxuu yiri: "Faadumo waxay ii sheegtay inay xifdisay warkaas oo dhan, marka laga reebo inay xustay in ciqaabta lagu adkeyn doono."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Intii lagu jiray qorrax-madoobaad, Nabigu ﷺ wuxuu tukaday salaad dheer wuxuuna ka digay imtixaanka qabriga.

Asalka iyo sababta

Asmaa bint Abii Bakr ayaa Caa’isha booqatay, iyadoo dadku tukanayeen intii qorrax-madoobaadku socday. Salaadda ka dib, Nabigu ﷺ wuxuu la hadlay dadkii goobta joogay.

Erayada adag oo la sharxay
Al-Masiix ad-Dajjaal

Dajjaal: khiyaanoole weyn oo, sida werinnada Islaamku sheegaan, soo bixi doona ka hor dhammaadka wakhtiga.

Imtixaanka qabriga

Su’aalaha qofka la weydiinayo geerida ka dib ee ku saabsan iimaankiisa iyo Rasuulka Alle ﷺ.

Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nabiga ﷺ iyo muslimiintii Maka ka soo haajiray.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay tan ka fahmeen in qorrax-madoobaadku sabab u yahay tukashada iyo xuska Alle, iyo in Nabigu ﷺ dadka wax baray salaadda ka dib. Xadiisku sidoo kale wuxuu xaqiijinayaa imtixaanka qabriga, wuxuuna adkaynayaa in iimaanka daacadda ahi ka muuqdo aqoon, aqbalid iyo raacidda Rasuulka ﷺ; ku celcelinta keliya ee waxa dadka kale sheegaan ma aha iimaan sugan. Weedhu waxay xusaysaa in weriyuhu ka shakiyay in eraygu ahaa “mu’min” ama “mu’min sugan”, iyo in uu ahaa “munaafaq” ama “qof shaki qaba”.

Casharrada maanta
  1. Dhacdooyinka waaweyn uga faa’iidayso xuska Alle iyo xoojinta salaaddaada.
  2. Fariinta Nabiga ﷺ si faham leh u baro oo ku camal fal; iimaanka ha uga dhigin erayo googo’an oo keliya aad iska qaadato.
  3. Xusuuso Aakhiro, Alle na weydiiso inuu kugu sugo imtixaannada geerida ka dib.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.