Sahih Muslim, xadiiska 1355
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurairah
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، جَمِيعًا عَنِ الْوَلِيدِ، - قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، - حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، - هُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَامَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهَا رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ وَإِنَّهَا لَنْ تَحِلَّ لأَحَدٍ كَانَ قَبْلِي وَإِنَّهَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ وَإِنَّهَا لَنْ تَحِلَّ لأَحَدٍ بَعْدِي فَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا وَلاَ تَحِلُّ سَاقِطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ إِمَّا أَنْ يُفْدَى وَإِمَّا أَنْ يُقْتَلَ " . فَقَالَ الْعَبَّاسُ إِلاَّ الإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي قُبُورِنَا وَبُيُوتِنَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِلاَّ الإِذْخِرَ " . فَقَامَ أَبُو شَاهٍ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ " . قَالَ الْوَلِيدُ فَقُلْتُ لِلأَوْزَاعِيِّ مَا قَوْلُهُ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَذِهِ الْخُطْبَةَ الَّتِي سَمِعَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Waxaa ii warramay Zuhayr ibn Xarb iyo Cubaydullaahi ibn Saciid, labaduba waxay ka weriyeen Al-Waliid — Zuhayr wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Al-Waliid ibn Muslim — waxaa noo warramay Al-Awzaacii, waxaa ii warramay Yaxye ibn Abii Katiir, waxaa ii warramay Abuu Salama — oo ah ina Cabdirraxmaan — waxaa ii warramay Abuu Hurayrah, oo yiri: Markii uu Allah Cazza wa Jalla u furey Rasuulkiisa ﷺ Makka, ayuu istaagey dadka dhexdiisa, wuxuuna ammaanay Allah kuna sifeeyey sifooyin wanaagsan, kadibna wuxuu yiri:
"Runtii Allah wuxuu ka celiyey Makka maroodiga, wuxuuna ku soo daayey Rasuulkiisa iyo Mu'miniinta. Runtii uma xalaal ahaan qof iga horreeyey, anigana saacad maalintii ah ayey ii xalaal noqotay, mana u xalaal noqon doonto qof iga dambeeya. Ugaadheeda lama eryi karo, qodxanteeda lama goyn karo, waxa ka dhacana ma xalaal aha in la qaato ilaa qof ku dhawaaqa mooyaane. Qofkii qof laga dilo, wuxuu leeyahay labada arrimood midda ugu fiican: in la furto ama la dilo." Al-Cabbaas baa yiri: "Idhkhirta mooyaane, Rasuulka Allow, maxaa yeelay waxaan u adeegsannaa qabuuraheenna iyo guryaheenna." Rasuulka Allah ﷺ baa yiri: "Idhkhirta mooyaane." Kadib Abuu Shaah oo nin reer Yaman ah baa istaagey oo yiri: "Ii qora, Rasuulka Allow." Rasuulka Allah ﷺ baa yiri: "U qora Abuu Shaah." Al-Waliid wuxuu yiri: Waxaan weydiiyey Al-Awzaacii macnaha eraygiisii ahaa 'Ii qora, Rasuulka Allow', wuxuu yiri: Waa khudbaddan uu ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaramka Maka waxay ilaalisaa duurjoogta, dhirta iyo alaabta la helo.
Nabiga ﷺ ayaa khudbaddan jeediyey markii Maka la furtay ka dib. Al-Cabbaas wuxuu codsaday in laga reebo cawska idhkhir, oo loo adeegsan jiray qabuuraha iyo guryaha; Nabiga ﷺ wuu oggolaaday. Dabadeed Abuu Shaah ayaa codsaday in khudbadda la qoro.
Nooc caws udgoon ah oo Maka laga isticmaali jiray, muun ahaan qabuuraha iyo guryaha.
Hanti la helo oo aan la qaadan karin ujeeddo aan ahayn in la shaaciyo oo milkiilaheeda loo celiyo.
Xaq sharci ah oo ay leeyihiin ehelka qof la dilay; waxay dalban karaan qisaas ama waxay aqbali karaan magta.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in Maka leedahay xurmo gaar ah: ugaarsiga iyo jarista dhirta duurka ka baxda waa mamnuuc, marka laga reebo idhkhir-ka la sheegay. Alaab la helay looma haysan karo hanti qofeed; waa in la shaaciyaa si milkiilaha loo helo. Marka qof la dilo, werintu waxay sheegaysaa ikhtiyaarka u dhexeeya qisaas iyo mag; ku dhaqankoodu wuxuu hoos yimaadaa xeerarka shareecada iyo maamulka awoodda u leh. Amarka ah in khudbadda loo qoro Abuu Shaah wuxuu kaloo muujinayaa in aqoonta si taxaddar leh loo qori karo, loona baahan yahay in la qoro.
- Ilaali xayawaanka iyo dhirta meelaha loo aqoonsaday inay barakaysan yihiin, una hoggaansanow xeerarka khuseeya.
- Haddii aad hesho wax qof kale ka lumay, shaaci oo ka qayb qaado in milkiilihiisa loo celiyo.
- Aqoonta qiimaha leh si taxaddar leh u qor, si lagu kalsoonaan karo na u gudbi.
Werintan oo ka mid ah isla silsiladda werinnada ayaa iyaduna ka hadlaysa xeerarka goobta barakaysan, waxayna sii caddaynaysaa ilaalinteeda.
Sahih al-Bukhari · #2433 (Sahih)Ibn Cabbaas ayaa werintan ku xusaya isla su’aasha ku saabsan cawska ay dadka Maka guryahooda ugu baahnaayeen.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.