Sahih Muslim, xadiiska 2818
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ رضى الله عنهما يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ رَأَيْتُكَ تَصْنَعُ أَرْبَعًا لَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِكَ يَصْنَعُهَا . قَالَ مَا هُنَّ يَا ابْنَ جُرَيْجٍ قَالَ رَأَيْتُكَ لاَ تَمَسُّ مِنَ الأَرْكَانِ إِلاَّ الْيَمَانِيَيْنِ وَرَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ وَرَأَيْتُكَ تَصْبُغُ بِالصُّفْرَةِ وَرَأَيْتُكَ إِذَا كُنْتَ بِمَكَّةَ أَهَلَّ النَّاسُ إِذَا رَأَوُا الْهِلاَلَ وَلَمْ تُهْلِلْ أَنْتَ حَتَّى يَكُونَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَمَّا الأَرْكَانُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمَسُّ إِلاَّ الْيَمَانِيَيْنِ وَأَمَّا النِّعَالُ السِّبْتِيَّةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُ النِّعَالَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا وَأَمَّا الصُّفْرَةُ فَإِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْبَغُ بِهَا فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَصْبَغَ بِهَا وَأَمَّا الإِهْلاَلُ فَإِنِّي لَمْ أَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهِلُّ حَتَّى تَنْبَعِثَ بِهِ رَاحِلَتُهُ .
Waxaa nooga warramay Yaxye binu Yaxye, wuxuu yiri: Waxaan ku akhriyey Maalik xagga Saciid binu Abii Saciid al-Maqburii, xagga Cubeyd binu Jureyj, inuu ku yiri Cabdullaahi binu Cumar (Alla ha ka raalli ahaado labadooda):
"Abuu Cabdirraxmaanoow, waxaan arkay adigoo sameynaya afar shay oo aanan arag qofna oo asxaabtaada ka mid ah oo sameynaya." Wuxuu yiri: "Maxay yihiin, wiilka Jureyjow?" Wuxuu yiri: "Waxaan arkay inaadan taaban rukunnada aan ka ahayn labada Yamaneed, waxaan arkay adigoo xiranaya kabaha Sibtiyada, waxaan arkay adigoo ku midabeeya jaallaha, waxaanan arkay markaad Makka joogtay in dadku ay xaramaysteen markay arkeen bisha, laakiin adigu ma xaramaysan ilaa maalinta Tarwiyada." Markaas Cabdullaahi binu Cumar wuxuu yiri: "Rukunnada, ma aanan arag Rasûlullah ﷺ oo taabanaya wax aan ka ahayn labada Yamaneed. Kabaha Sibtiyada, waxaan arkay Rasûlullah ﷺ oo xiranaya kabo aan timo lahayn oo ku weyseysta dhexdooda, aniguna waan jeclahay inaan xirto. Jaallaha, waxaan arkay Rasûlullah ﷺ oo ku midabeeya, aniguna waan jeclahay inaan ku midabeeyo. Xaramaysiga, ma aanan arag Rasûlullah ﷺ oo xaramaysanaya ilaa rakaabkiisu uu dhaqaaqo."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Umar wuxuu ku dayday ficilladii muuqday ee Nebiga ﷺ xilligii xajka.
Labada geesood ee koonfureed ee Kacbada: geeska Dhagaxa Madow iyo Geeska Yamaaniyada.
Ducada caanka ah ee xajka: «Labbayka Allahumma labbayk» — «Amarkaaga ayaan diyaar u ahay, Ilaahayow, amarkaaga ayaan diyaar u ahay».
Maalinta siddeedaad ee Dul-Xijja, oo xujaydu u baxaan Mina.
Culimadu waxay werintan ka fahmeen in Nebigu ﷺ intii uu dawaafka samaynayay taabtay oo keliya Dhagaxa Madow iyo Geeska Yamaaniyada; labada geesood ee kale lama taabto. Werintu waxay sidoo kale muujinaysaa sida Ibn Umar si taxaddar leh ugu dayday Sunnada, dharka, inuu isku midabeeyo midab jaalle ah, iyo waqtiga uu talbiyada bilaabay. Waxaa jira kala duwanaansho fiqhi ah oo ku saabsan waqtiga saxda ah ee talbiyada xajka la bilaabo: madh-habyadu waxay ka hadlaan ansaxnimada iyo waqtiga la doorbido iyagoo tixraacaya werinno kala duwan iyo xaaladaha xaajiga. Ibn Umar wuxuu sheegay inuu dhaqankiisa ku saleeyay wixii uu arkay Nebiga ﷺ oo samaynaya.
- Cibaadooyinka xajka ka baro ilo lagu kalsoon yahay, kuna dhaqanka Sunnada sugan marka aad dawaafayso.
- Marka lagaa weydiiyo dhaqankaaga diineed, si deggan u sharax oo xus daliilka aad ku dhaqmayso.
- Nebiga ﷺ ku dayo adigoo aqoon leh, hana u oggolaan in kala duwanaanshaha ku saabsan falalka la doorbido uu noqdo sabab la isku eedeeyo.
Werintan Saxiixa ahi waxay la jaanqaadaysaa tilmaanta muujinaysa sida Ibn Umar si taxaddar leh ugu dayday Nebiga ﷺ intii lagu jiray cibaadooyinka.
Sahih Muslim · #2819 (Sahih)Werintaasna Cubayd ibn Jurayj wuxuu Ibn Umar wax ka weydiinayaa ficilladiisa, taasoo sii dhammaystiraysa sharraxaadda ku saabsan ku-dayashadiisa Sunnada.
Sahih al-Bukhari · #166 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay xambaarsan tahay isla su’aashii ku saabsan afar ficil iyo sharraxaaddii Ibn Umar ee ku salaysnayd wixii uu arkay Nebiga ﷺ oo samaynaya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.