Kitaabka Iimaanka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 311

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Iimaanka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ سُلَيْمَانَ، - قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، - حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ الطُّفَيْلَ بْنَ عَمْرٍو الدَّوْسِيَّ، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ لَكَ فِي حِصْنٍ حَصِينٍ وَمَنَعَةٍ - قَالَ حِصْنٌ كَانَ لِدَوْسٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ - فَأَبَى ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلَّذِي ذَخَرَ اللَّهُ لِلأَنْصَارِ فَلَمَّا هَاجَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَدِينَةِ هَاجَرَ إِلَيْهِ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَهَاجَرَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَمَرِضَ فَجَزِعَ فَأَخَذَ مَشَاقِصَ لَهُ فَقَطَعَ بِهَا بَرَاجِمَهُ فَشَخَبَتْ يَدَاهُ حَتَّى مَاتَ فَرَآهُ الطُّفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فِي مَنَامِهِ فَرَآهُ وَهَيْئَتُهُ حَسَنَةٌ وَرَآهُ مُغَطِّيًا يَدَيْهِ فَقَالَ لَهُ مَا صَنَعَ بِكَ رَبُّكَ فَقَالَ غَفَرَ لِي بِهِجْرَتِي إِلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مَا لِي أَرَاكَ مُغَطِّيًا يَدَيْكَ قَالَ قِيلَ لِي لَنْ نُصْلِحَ مِنْكَ مَا أَفْسَدْتَ ‏.‏ فَقَصَّهَا الطُّفَيْلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ اللَّهُمَّ وَلِيَدَيْهِ فَاغْفِرْ ‏"‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah iyo Isxaaq bin Ibraahiim, labaduba waxay ka weriyeen Sulaymaan - Abu Bakr wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Sulaymaan bin Xarb - waxaa nooga warramay Xammaad bin Zeyd, oo ka weriyey Xajaaj As-Sawwaaf, oo ka weriyey Abuz-Zubayr, oo ka weriyey Jaabir, in Dufayl bin Camr Ad-Dowsi uu u yimid Nabiga ﷺ oo ku yiri: 'Rasuulka Allow, ma u baahan tahay qalcad adag iyo gabbaad?' (Wuxuu ula jeeday qalcad ay reer Dows lahaayeen xilligii Jaahiliyada). Laakiin Nabigu ﷺ wuu diiday arrintaas, maxaa yeelay waxaa sharafkaas Alle u keydiyey Ansaarta. Markii Nabigu ﷺ u hijrooday Madiina, Dufayl bin Camr-na wuu u hijrooday, waxaana la socday nin ka mid ah qabiilkiisa. Balse cimilada Madiina way la qabsan waayeen, ninkiina wuu bukooday. Wuu walbahaaray, markaas ayuu qaatay fallaar madaxeed wuxuuna ku goostay faruuryihiisa (kalagoysyadiisa farta). Dhiig baa ka da'ayay gacmihiisa ilaa uu ka dhintay. Dufayl bin Camr ayaa riyadiisa ku arkay isagoo xaaladdiisu fiican tahay laakiin gacmaha daboolan yihiin. Wuxuu ku yiri: 'Maxuu Rabbigaa kugu sameeyey?' Wuxuu yiri: 'Alle wuu ii dhaafay hijradeydii aan u hijrooday Nabigiisa ﷺ darteed.' Dufayl baa haddana yiri: 'Maxaan kuu arkaa adigoo gacmaha daboolanaya?' Wuxuu yiri: 'Waxaa la igu yiri: Ma hagaajin doonno waxaad adigu xumaysay.' Dufayl ayaa arrintan uga sheekeeyey Rasuulka Alle ﷺ, markaas ayuu Rasuulka Alle ﷺ duceeyey: 'Allow, gacmihiisana u dambi dhaaf.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ilaahay wuu u dembi dhaafay ninkii hijrada sameeyay; Nebiga ﷺ wuxuu dembi-dhaaf u weydiistay dhaawacyada gacmihiisa.

Erayada adag oo la sharxay
Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo muhaajiriinta.

Hijro

U haajiridda Maka ilaa Madiina sababo la xiriira diinta.

Laf-goysyada faraha

Kala-goysyada faraha; ninku halkaas ayuu gacmihiisa kaga dhaawacay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay arrintan ka fahmeen in is-dilku yahay dembi culus, mu’minkuna aanu xaq u lahayn inuu naftiisa gacantiisa ku dhammeeyo. Isla markaas, qisadu waxay muujinaysaa in naxariista iyo dembi-dhaafka Ilaahay ay ballaaran yihiin: ninka waxaa loo dembi dhaafay hijradiisa awgeed, dabadeedna Nebiga ﷺ wuxuu dembi-dhaaf u weydiistay dhaawacyada gacmihiisa. Sidaas darteed, culimadu waxay ka digaan in si kama dambays ah loo xukumo qof Muslim ah oo is-dil ku dhintay; xukunkiisa ugu dambeeya Ilaahay ayaa iska leh. Ducada Nebiga ﷺ waxay sidoo kale muujinaysaa in dembi-dhaaf loo weydiisan karo dadka dhintay.

Casharrada maanta
  1. Haddii aad jirran tahay ama quus dareemayso, isla markiiba taageero ka raadso dad aad ku kalsoon tahay iyo khubaro; culayska kelidaa ha qaadin.
  2. Ka fogow inaad xukunto dadka dhintay, Ilaahayna uga bari naxariis iyo dembi-dhaaf.
  3. Qiimee hijrada iyo naf-hurnimada kale ee diinta loo sameeyo, balse marnaba ha uga dhigan cudurdaar is-waxyeellayn.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.