Kitaabka Guurka · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 3500

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Guurka
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كُنْتُ رِدْفَ أَبِي طَلْحَةَ يَوْمَ خَيْبَرَ وَقَدَمِي تَمَسُّ قَدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَأَتَيْنَاهُمْ حِينَ بَزَغَتِ الشَّمْسُ وَقَدْ أَخْرَجُوا مَوَاشِيَهُمَ وَخَرَجُوا بِفُئُوسِهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ وَمُرُورِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ - قَالَ - وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ خَرِبَتْ خَيْبَرُ إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَهَزَمَهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَوَقَعَتْ فِي سَهْمِ دَحْيَةَ جَارِيَةٌ جَمِيلَةٌ فَاشْتَرَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعَةِ أَرْؤُسٍ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تُصَنِّعُهَا لَهُ وَتُهَيِّئُهَا - قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَالَ - وَتَعْتَدُّ فِي بَيْتِهَا وَهِيَ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ - قَالَ - وَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلِيمَتَهَا التَّمْرَ وَالأَقِطَ وَالسَّمْنَ فُحِصَتِ الأَرْضُ أَفَاحِيصَ وَجِيءَ بِالأَنْطَاعِ فَوُضِعَتْ فِيهَا وَجِيءَ بِالأَقِطِ وَالسَّمْنِ فَشَبِعَ النَّاسُ - قَالَ - وَقَالَ النَّاسُ لاَ نَدْرِي أَتَزَوَّجَهَا أَمِ اتَّخَذَهَا أُمَّ وَلَدٍ ‏.‏ قَالُوا إِنْ حَجَبَهَا فَهْىَ امْرَأَتُهُ وَإِنْ لَمْ يَحْجُبْهَا فَهْىَ أُمُّ وَلَدٍ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَرْكَبَ حَجَبَهَا فَقَعَدَتْ عَلَى عَجُزِ الْبَعِيرِ فَعَرَفُوا أَنَّهُ قَدْ تَزَوَّجَهَا ‏.‏ فَلَمَّا دَنَوْا مِنَ الْمَدِينَةِ دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَدَفَعْنَا - قَالَ - فَعَثَرَتِ النَّاقَةُ الْعَضْبَاءُ وَنَدَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَدَرَتْ فَقَامَ فَسَتَرَهَا وَقَدْ أَشْرَفَتِ النِّسَاءُ فَقُلْنَ أَبْعَدَ اللَّهُ الْيَهُودِيَّةَ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا أَبَا حَمْزَةَ أَوَقَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ وَقَعَ ‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu Bakr bin Abi Shaybah, waxaa nooga warramay Affan, waxaa nooga warramay Xammaad bin Salamah, waxaa nooga warramay Thaabit, oo ka weriyey Anas oo yidhi: Waxaan daba fadhiyey Abuu Dalxa maalintii Khaybar, cagteyduna waxay taabanaysay cagta Rasuulka Allah ﷺ. Wuxuu yidhi: Waxaan u nimid iyagoo qorraxdu soo baxday, xoolahoodiina soo saareen, iyaguna ay la soo baxeen faasaskoodii, dambiishihii waaweynaa iyo majarafadohoodii. Waxayna yidhaahdeen: 'Waa Muxammad iyo ciidankiisii!' Wuxuu yidhi: Markaas ayaa Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi: 'Khaybar way hallaabtay! Annagu markaan degno barxadda qolo dad ah, subaxda kuwa loo digay waa mid xun.' Wuxuu yidhi: Allah Cazza wa Jalla wuu ka adkaaday iyagii, waxaana saami ahaan ugu dhacday Dixyah gabar qurux badan. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku iibsaday toddobo madax, dabadeedna wuxuu u dhiibay Ummu Sulaym si ay ugu qurxiso una diyaariso. Wuxuu yidhi (weriyuhu): Waxaan u maleynayaa inuu yidhi si ay gurigeeda ugu dhammeysato iddadeeda. Gabadhu waxay ahayd Safiyya binti Xuyay. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu walimadiisa (arooskiisa) ka dhigay timir, aqti (farmaajo la qallajiyey) iyo subag. Dhulka ayaa godad laga qoday, dhar-ballaadhina waa lagu goglay, waxaana la keenay aqtigii iyo subaggii oo lagu riday. Dadkiina way dhergeen. Dadku waxay yidhaahdeen: 'Ma garanayno ma xaas xor ah buu ka dhigtay mise addoon?' Waxay yidhaahdeen: 'Hadduu xijaabo, waa xaaskiisa; hadduusan xijaabinna, waa addoon.' Markuu damcay inuu fuulo, wuu xijaabay, waxayna fadhiisatay dabada geela, markaasay ogaadeen inuu guursaday. Markay u dhowaadeen Madiina, Rasuulka Allah ﷺ wuu dedejiyey socodka annaguna waannu dedejinnay. Geeshii la odhan jiray Al-Cadbāʾ ayaa turunturooday, Rasuulka Allah ﷺ wuu dhacay, iyaduna way dhacday. Markaasuu istaagay oo asturay. Haweenkii ayaa soo eegay oo yidhi: 'Allah ha fogeeyo Yahuuddiyadda!' Weriyuhu wuxuu yidhi: Waxaan idhi: 'Abuu Xamsa, Rasuulka Allah ﷺ ma run baa inuu dhacay?' Wuxuu yidhi: 'Haa, Wallaahi, runtii wuu dhacay.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi Maxamed ﷺ wuxuu guursaday Safiyya, wuxuuna arooskooda u dabaaldegay si fudud.

Asalka iyo sababta

Werintu waxay dhacdada ku xidhaysaa duullaankii Khaybar, waxayna ka warramaysaa safarkii dib loogu laabtay Madiina. Safiyya bint Xuyay waxay noqotay xaaska Nebi Maxamed ﷺ.

Erayada adag oo la sharxay
‘iddah

Muddada sugitaanka ee haweeneydu ku jirto furiinka ka dib ama marka ninkeedu dhinto.

waliima

Cunto la sameeyo munaasabadda guurka.

aqaar

Cunto caano laga sameeyo oo la qalajiyey, badanaa loo tarjumo caano-fadhi qallalan ama caano-fadhi la adkeeyey oo la qalajiyey.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay werintan ka fahmeen in waliimadu tahay sunno la jecel yahay, isla markaana ay fududaan karto: Nebi Maxamed ﷺ wuxuu dadka la wadaagay cunto ka koobnayd timir, aqaar iyo subag. Wararka ku saabsan xijaabka iyo goobta gaarka ah ee Safiyya fadhiisatay waxaa culimadii hore uga doodeen inay ahaayeen calaamado lagu garto guurkeeda; mana aha sabab lagu soo koobo karaamada haweenka dharkooda ama muuqaalkooda. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay waliimada u aqoonsan yihiin dhaqan guur oo la jecel yahay, hase yeeshee qiimaynta sharci ee saxda ah iyo faahfaahinta martiqaadku way ku kala duwanaan karaan mad-habyada.

Casharrada maanta
  1. Guurka ugu dabaaldeg martigelin iyo inta aad awooddo; waliimo sharaf leh khasab ma aha inay qaali ama ballaadhan noqoto.
  2. Heshiisyada muhiimka ah ee nolosha wadaagga si cad uga wada hadla, labada lammaane na ula dhaqma taxaddar iyo ixtiraam.
  3. Cuntada martida la wadaaga si qof walba loo soo dhoweeyo, adigoon khasaarin ama ismuujin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.