Sahih Muslim, xadiiska 4315
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Dharr al-Ghifari
Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَاصِلٍ الأَحْدَبِ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا ذَرٍّ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ وَعَلَى غُلاَمِهِ مِثْلُهَا فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَذَكَرَ أَنَّهُ سَابَّ رَجُلاً عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَيَّرَهُ بِأُمِّهِ - قَالَ - فَأَتَى الرَّجُلُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّكَ امْرُؤٌ فِيكَ جَاهِلِيَّةٌ إِخْوَانُكُمْ وَخَوَلُكُمْ جَعَلَهُمُ اللَّهُ تَحْتَ أَيْدِيكُمْ فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدَيْهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ وَلاَ تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ فَإِنْ كَلَّفْتُمُوهُمْ فَأَعِينُوهُمْ عَلَيْهِ " .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Al-Muthannaa iyo Ibnu Bashshaar — ereyaduna waa kuwa Ibnu Al-Muthannaa — waxay yiraahdeen: Waxaa nooga warramay Muxammad bin Jacfar, waxaa nooga warramay Shucbah, ka soo xigtay Waasil Al-Axdab, ka soo xigtay Al-Macruur bin Suwayd, oo yiri: Waxaan arkay Abuu Dhar oo xiran dhar qurux badan, addoonkiisana uu xiran yahay mid la mid ah. Markaas ayaan weydiiyey arrintaas, wuxuuna ii sheegay inuu waqtigii Rasuulka Allah ﷺ caayay nin, kuna ceebeeyey hooyadii. Wuxuu yiri: Ninkii ayaa u yimid Nabiga ﷺ oo arrintii u sheegay. Markaas ayuu Nabigu ﷺ yiri:
"Adigu waxaad tahay nin ay weli ku jirto jaahiliyaddo. Addoomadiinnu waa walaalihiin, Allah ayaana gacmihiinna hoostooda dhigay. Qofkii walaalkiis gacantiisa ku jiro, ha ka quudiyo waxa uu cuno, hana ka xiro waxa uu xirto. Ha ku amrina wax aysan awoodin, haddaad ku amartaanna ku caawiya."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Kuwa ku hoos jira masuuliyaddaada ula dhaqan sidii walaalo.
Abu Dharr wuxuu sheegay inuu qof caayay isagoo hooyadii ku jeesjeesaya. Nebigu ﷺ wuu canaantay, wuxuuna baray in dadka ku hoos jira masuuliyadda qofku ay walaalo yihiin oo xaq u leh in si wanaagsan loola dhaqmo.
Xaaladdii jaahiliga iyo dulmiga ahayd ee hanuunka Islaamku la dagaallamo.
Kuwa la hoos geeyay masuuliyaddiinna ama awooddiinna.
Shaqo ka badan awooddooda ama inta ay qaban karaan.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in qofka loogu caayo nasabkiisa ama hooyadii ay tahay dhaqan la canaanto oo ka mid ah Jahiliyyah. Baaqa ah in dadka ku hoos jira awoodda qofka loola dhaqmo sidii walaalo wuxuu xoojinayaa karaamadooda, in la siiyo cunto iyo dhar ku habboon, iyo in aan lagu waajibin wax ka badan awooddooda. Haddii shaqo culus loo diro, qofka masuulka ahi waa inuu caawiyo. Afarta mad-habood ee Sunnigu waxay fiqhigooda ku aqoonsan yihiin waajibnimada in si caddaalad iyo dadnimo leh loola dhaqmo dadka ku hoos jira masuuliyadda qofka.
- Qofna ha ugu ceebayn nasabkiisa ama qoyskiisa; haddii aad qof sidaas ku dhaawacday, khaladkaaga sax.
- Hubi in dadka aad masuulka ka tahay la siiyo cunto iyo dhar ku habboon.
- Shaqada culus si caddaalad ah u qaybi, adiguna caawi marka hawshu ka badato awooddooda.
Werintan Saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa Abu Dharr iyo adeegihiisa oo xiran dhar isku eg, waxayna taageeraysaa muhiimadda loola dhaqmo si siman oo naxariis leh.
Sahih al-Bukhari · #30 (Sahih)Al-Ma’rur isaguna wuxuu ka warramayaa Abu Dharr iyo adeegihiisa oo xiran dhar isku eg; werintani waxay la jaanqaadaysaa baaqa ah in adeegayaasha si wanaagsan loola dhaqmo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.