Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada · Sahih Muslim

Sahih Muslim, xadiiska 4624

Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Jihaadka iyo Duullaannada
صحيح مسلم
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Huraira

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih Muslim guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ، بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، قَالَ وَفَدْنَا إِلَى مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَفِينَا أَبُو هُرَيْرَةَ فَكَانَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا يَصْنَعُ طَعَامًا يَوْمًا لأَصْحَابِهِ فَكَانَتْ نَوْبَتِي فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ الْيَوْمُ نَوْبَتِي ‏.‏ فَجَاءُوا إِلَى الْمَنْزِلِ وَلَمْ يُدْرِكْ طَعَامُنَا فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ لَوْ حَدَّثْتَنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى يُدْرِكَ طَعَامُنَا فَقَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفَتْحِ فَجَعَلَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْيُمْنَى وَجَعَلَ الزُّبَيْرَ عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْيُسْرَى وَجَعَلَ أَبَا عُبَيْدَةَ عَلَى الْبَيَاذِقَةِ وَبَطْنِ الْوَادِي فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ادْعُ لِي الأَنْصَارَ ‏"‏ ‏.‏ فَدَعَوْتُهُمْ فَجَاءُوا يُهَرْوِلُونَ فَقَالَ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ هَلْ تَرَوْنَ أَوْبَاشَ قُرَيْشٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ انْظُرُوا إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ غَدًا أَنْ تَحْصِدُوهُمْ حَصْدًا ‏"‏ ‏.‏ وَأَخْفَى بِيَدِهِ وَوَضَعَ يَمِينَهُ عَلَى شِمَالِهِ وَقَالَ ‏"‏ مَوْعِدُكُمُ الصَّفَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَمَا أَشْرَفَ يَوْمَئِذٍ لَهُمْ أَحَدٌ إِلاَّ أَنَامُوهُ - قَالَ - وَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّفَا وَجَاءَتِ الأَنْصَارُ فَأَطَافُوا بِالصَّفَا فَجَاءَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُبِيدَتْ خَضْرَاءُ قُرَيْشٍ لاَ قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَلْقَى السِّلاَحَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَغْلَقَ بَابَهُ فَهُوَ آمِنٌ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتِ الأَنْصَارُ أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ ‏.‏ وَنَزَلَ الْوَحْىُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قُلْتُمْ أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ ‏.‏ أَلاَ فَمَا اسْمِي إِذًا - ثَلاَثَ مَرَّاتٍ - أَنَا مُحَمَّدٌ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ هَاجَرْتُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَيْكُمْ فَالْمَحْيَا مَحْيَاكُمْ وَالْمَمَاتُ مَمَاتُكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قُلْنَا إِلاَّ ضِنًّا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُصَدِّقَانِكُمْ وَيَعْذِرَانِكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Cabdullaahi bin Cabdirraxmaan ad-Daarimi, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Yaxye bin Xassaan, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Xammaad bin Salama, wuxuu nooga warramay Thaabit, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Rabaax, kaasoo yiri: Waxaan u nimid Mucaawiye bin Abii Sufyaan annagoo wafdi ah, waxaana nala socday Abuu Hurayrah. Mid kasta oo naga mid ahna wuxuu u diyaarin jiray cunto asxaabtiisa maalinba maalinta ka dambeysa. Markii la gaaray doorkaygii, waxaan iri: 'Abuu Hurayrow, maanta waa doorkayga.' Way yimaadeen gurigayga, laakiin cuntadii wali diyaar ma ahayn. Waxaan ku iri: 'Abuu Hurayrow, maxaad nooga sheekaysaa xadiis Rasuulka Alle ﷺ inta cuntadu ka diyaar noqonayso?' Wuxuu yiri: 'Waxaan la joognay Rasuulka Alle ﷺ Maalintii Furashada Makka. Wuxuu u magacaabay Khaalid bin Waliid garabka midig, Zubayrna garabka bidix, Abuu Cubaydana ciidanka lugta ee hoosta dooxada. Kadib wuxuu yiri:

"Abuu Hurayrow, ii yeer Ansaarta." Waan u yeeray wayna yimaadeen iyagoo ordaya. Wuxuu yiri: "Ansaartow, ma arkaysaan kooxaha Qureysh?" Waxay yiraahdeen: "Haa." Wuxuu yiri: "Eega, haddaad berrito la kulantaan, gooya sida dalagga la gooyo." Gacantiisa ayuu tilmaan ku sameeyay, gacanta midigna wuxuu saaray tan bidix, wuxuuna yiri: "Ballantiinu waa Safa." Abuu Hurayrah wuxuu yiri: Qofkii maalintaas ay arkaan way dilayeen. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu fuulay buurta Safa, Ansaartuna way yimaadeen waxayna hareereeyeen Safa. Abuu Sufyaan baa yimid oo yiri: 'Rasuulkii Allow, Qureysh waa la baabi’iyey, Qureysh dambe ma jirayso maanta kadib.' Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Qofkii gala guriga Abuu Sufyaan waa ammaan, qofkii dhiga hubkana waa ammaan, qofkii xirta albaabkiisana waa ammaan." Laakiin qaar ka mid ah Ansaarta ayaa yiri: 'Ninkani wuxuu u dabacsanaaday qaraabadiisa iyo jacaylka magaaladiisa.' Markaas ayaa waxyi ku soo degay Rasuulka Alle ﷺ, wuxuuna yiri: "Waxaad tiri ninkani wuxuu u dabacsanaaday qaraabadiisa iyo jacaylka magaaladiisa. Miyaanan ahayn magacayga? Anigu waxaan ahay Muxammad, addoonka Alle iyo Rasuulkiisa. (Saddex jeer ayuu ku celiyay). Waxaan u hijrooday Alle xaggiisa iyo xaggiinna, noloshayduna waa noloshiinna, dhimashadayduna waa dhimashiinna." Waxay yiraahdeen: 'Wallahi, uma aanan oran waxaan ahayn masayr dartiis iyo inaan Alle iyo Rasuulkiisa u dhowrsano.' Wuxuu yiri: "Alle iyo Rasuulkiisu way idin rumaynayaan wayna idinka aqbaleen cudurdaarka."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nebi Maxamed ﷺ wuxuu bixiyey ammaan wuxuuna cafiyey, inkastoo Ansaar ay cabsi qabeen.

Asalka iyo sababta

Werintani waxay ka warramaysaa dhacdooyinkii Furashadii Maka: Nebi Maxamed ﷺ wuxuu sheegay in qofkii gala guriga Abuu Sufyaan, hubkiisa dhiga ama gurigiisa jooga uu ammaan yahay. Ansaar waxay ka baqeen inuu jacaylka uu u qabo magaaladiisa iyo ehelkiisa darteed ka fogaado; wuu dejiyey, wuuna aqbalay sharraxaaddooda.

Erayada adag oo la sharxay
Ansaar

Dadka Madiina ee taageeray Nebi Maxamed ﷺ iyo Muslimiinta.

As-Safa

Buur ku taal Maka oo lagu magacaabay goob kulan.

Laanta cagaaran ee Quraysh

Abuu Sufyaan wuxuu sarbeebtan ugu tilmaamay ciidanka iyo awoodda Quraysh ee hadhay.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay adkeeyaan in ku dhawaaqista amniga xilligii Furashadu muujisay naxariis iyo ka hortagga dhiig kale oo daata. Nebi Maxamed ﷺ wuxuu caddeeyey in daacadnimadiisa Alle iyo xiriirka uu la leeyahay Ansaar ay la jaanqaadaan naxariista uu u muujiyo dadka Maka. Waxa kale oo laga fahmayaa in qofka loo oggol yahay inuu sharxo faham khaldan oo daacad ah, raalli-gelinna la aqbali karo marka dadka ay khusayso ay ujeeddadooda caddeeyaan.

Casharrada maanta
  1. Marka xiisad timaaddo, raadi siyaabo ammaan lagu bixiyo oo looga hortago dhib aan loo baahnayn.
  2. Ka hor intaadan qof u nisbayn ujeeddo, weydii inuu kuu caddeeyo; aqbalna raalli-gelinta daacadda ah.
  3. Jacaylka aad u qabto bulshadaada la jaanqaadi caddaalad iyo naxariis aad dadka kale u muujiso.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.