Kitaabka Qorrax-madoobaadka iyo Dayax-madoobaadka · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 1496

Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Qorrax-madoobaadka iyo Dayax-madoobaadka
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْمِسْوَرِ الزُّهْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ كَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَطَالَ الْقِيَامَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ فَأَطَالَ - قَالَ شُعْبَةُ وَأَحْسَبُهُ قَالَ فِي السُّجُودِ نَحْوَ ذَلِكَ - وَجَعَلَ يَبْكِي فِي سُجُودِهِ وَيَنْفُخُ وَيَقُولُ ‏"‏ رَبِّ لَمْ تَعِدْنِي هَذَا وَأَنَا أَسْتَغْفِرُكَ لَمْ تَعِدْنِي هَذَا وَأَنَا فِيهِمْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا صَلَّى قَالَ ‏"‏ عُرِضَتْ عَلَىَّ الْجَنَّةُ حَتَّى لَوْ مَدَدْتُ يَدِي تَنَاوَلْتُ مِنْ قُطُوفِهَا وَعُرِضَتْ عَلَىَّ النَّارُ فَجَعَلْتُ أَنْفُخُ خَشْيَةَ أَنْ يَغْشَاكُمْ حَرُّهَا وَرَأَيْتُ فِيهَا سَارِقَ بَدَنَتَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتُ فِيهَا أَخَا بَنِي دُعْدُعٍ سَارِقَ الْحَجِيجِ فَإِذَا فُطِنَ لَهُ قَالَ هَذَا عَمَلُ الْمِحْجَنِ وَرَأَيْتُ فِيهَا امْرَأَةً طَوِيلَةً سَوْدَاءَ تُعَذَّبُ فِي هِرَّةٍ رَبَطَتْهَا فَلَمْ تُطْعِمْهَا وَلَمْ تَسْقِهَا وَلَمْ تَدَعْهَا تَأْكُلُ مِنْ خَشَاشِ الأَرْضِ حَتَّى مَاتَتْ وَإِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ فَإِذَا انْكَسَفَتْ إِحْدَاهُمَا - أَوْ قَالَ فَعَلَ أَحَدُهُمَا شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ - فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ ‏"‏ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa laga wariyey Cabdullaahi bin Camri inuu yiri:

"Qorraxdu waxay mugdi gashay xilligii Rasuulka Allah ﷺ. Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ tukaday oo istaagay waqti dheer, kadibna rukuucday waqti dheer, dabadeedna kor u kacay oo istaagay waqti dheer." (Mid ka mid ah weriyeyaasha) Shucbah wuxuu yiri: "Waxaan u maleynayaa inuu sidoo kale sheegay arrin la mid ah oo ku saabsan sujuudda." - "Wuxuu bilaabay inuu ooyo oo afufo inta uu sujuudsanaa, wuxuuna yiri: 'Rabbow, ima aadan ballanqaadin tan anigoo dambi-dhaaf weydiisanaya; ima aadan ballanqaadin tan anigoo weli dhexdooda jooga.' Markii uu salaadda dhammeeyey wuxuu yiri: 'Jannada ayaa la ii soo bandhigay, haddii aan gacantayda fidin lahaana waan ka qaadan lahaa midhahaheeda. Naartana waa la ii soo bandhigay, markaasaan bilaabay inaan afufo cabsi aan ka qabo in kulaylkeedu idin daboolo. Waxaan ku arkay nin tuug ah oo xaday labadii geel ee Rasuulka Allah ﷺ; waxaanan ku arkay walaalkii reer Banu Ducduc, tuuggii xadayay xujjayda, markii la fahmayna wuxuu yiri: Waa falankii qalloocnaa; waxaanan ku arkay naag dheer oo madow oo lagu cadaabayay bisad ay xirtay oo aysan quudin biyana siin, una diiday inay cunto cayayaanka dhulka ilaa ay ka dhimatay. Qorraxda iyo dayaxu uma mugdi galaan geeri ama nolol qofna, laakiin waa laba calaamadood oo ka mid ah calaamadaha Allah. Haddii midkood mugdi galo' - ama wuxuu yiri: 'haddii midkood sameeyo wax la mid ah' - 'ku degdega xusidda Allah, ee Cisada iyo Korreynta leh.'"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Intii lagu jiray madoobaad, Nebigu ﷺ wuxuu tukaday muddo dheer, wuxuuna dadka ugu baaqay inay Alle xusaan.

Erayada adag oo la sharxay
Kusuuf

Madoobaadka qorraxda; eraygan waxaa sidoo kale loo adeegsadaa salaadda la tukado marka qorraxdu madoobaato.

Ulo qalloocan

Ul caaraddeedu qalloocan tahay, oo qofku si dhuumasho ah wax ugu qaadan karay.

Xayawaanka yaryar ee dhulka

Xayawaan yaryar oo bisaddu keligeed cunto ahaan uga heli karto.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay daliishadaan in madoobaadka qorraxda ama dayaxu yahay calaamad ka mid ah calaamadaha Alle, ee aanu ahayn saadaal la xiriirta dhalashada ama dhimashada qof. Marka madoobaad dhaco, salaadda ayaa la tukadaa, waxaana lagu booriyaa in Alle loo noqdo salaad, duco iyo xus. Xuska bisaddu wuxuu adkaynayaa inaan xayawaanka la xannibi karin iyada oo aan cunto iyo biyo la siin. Madh-habyadu way ku kala aragti duwan yihiin xukunka fiqhi ee saxda ah ee salaadda madoobaadka, hase yeeshee waxay isku raacsan yihiin in madoobaadka lagu dadaalo salaad iyo cibaado.

Casharrada maanta
  1. Madoobaadka uga faa’iidayso fursad aad ku tukato, Alle ku xusto, dambi-dhaafna weydiisato.
  2. Xayawaanka si wanaagsan ula dhaqan: xayawaanka aad daryeesho sii cunto iyo biyo ku filan, una oggolow xorriyad ku habboon.
  3. Madoobaadka ha u nisbayn dhalashada ama dhimashada qof; u jeedso cibaado iyo ka fiirsasho.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.