Sunan an-Nasa'i, xadiiska 1846
Waxaa weriyey Jabr ibn Atik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabr ibn Atik
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عُتْبَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرِ بْنِ عَتِيكٍ، أَنَّ عَتِيكَ بْنَ الْحَارِثِ، وَهُوَ جَدُّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو أُمِّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ جَبْرَ بْنَ عَتِيكٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَاءَ يَعُودُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ ثَابِتٍ فَوَجَدَهُ قَدْ غُلِبَ عَلَيْهِ فَصَاحَ بِهِ فَلَمْ يُجِبْهُ فَاسْتَرْجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " قَدْ غُلِبْنَا عَلَيْكَ أَبَا الرَّبِيعِ " . فَصِحْنَ النِّسَاءُ وَبَكَيْنَ فَجَعَلَ ابْنُ عَتِيكٍ يُسَكِّتُهُنَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُنَّ فَإِذَا وَجَبَ فَلاَ تَبْكِيَنَّ بَاكِيَةٌ " . قَالُوا وَمَا الْوُجُوبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الْمَوْتُ " . قَالَتِ ابْنَتُهُ إِنْ كُنْتُ لأَرْجُو أَنْ تَكُونَ شَهِيدًا قَدْ كُنْتَ قَضَيْتَ جِهَازَكَ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَوْقَعَ أَجْرَهُ عَلَيْهِ عَلَى قَدْرِ نِيَّتِهِ وَمَا تَعُدُّونَ الشَّهَادَةَ " . قَالُوا الْقَتْلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الشَّهَادَةُ سَبْعٌ سِوَى الْقَتْلِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ الْمَطْعُونُ شَهِيدٌ وَالْمَبْطُونُ شَهِيدٌ وَالْغَرِيقُ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ الْهَدْمِ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ ذَاتِ الْجَنْبِ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ الْحَرَقِ شَهِيدٌ وَالْمَرْأَةُ تَمُوتُ بِجُمْعٍ شَهِيدَةٌ " .
Waxaa nooga warramay Cutbah bin Cabdullaahi bin Cutbah, wuxuu yiri: Waxaan ku akhriyay Maalik xagga Cabdullaahi bin Cabdullaahi bin Jaabir bin Catiiq, in Catiiq bin Al-Xaarith, oo ahaa awoowaha hooyadii, uu u sheegay in Jaabir bin Catiiq uu u sheegay in Nabigu ﷺ uu u yimid inuu booqdo Cabdullaahi bin Thaabit, wuxuuna ugu tagay isagoo geeri qarka u saaran. Wuu u yeeray laakiin uma uusan jawaabin, markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu akhriyay istirjaacda wuxuuna yiri:
"Annagu Allah baan leenahay, xaggiisaana u noqonaynaa," wuxuuna yiri: "Waan rabnay inaad noolaato, laakiin waxaa naga adkaaday qadarka Allah, Abu Ar-Rabiyoow." Dumarkii way qayliyeen oo ooyeen, Ibnu Catiiqna wuxuu isku dayay inuu aamusiiyo. Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Daaya, maxaa yeelay markay timaado arrinta aan laga fursan karin, ma jiro qof ooyaya." Waxay yiraahdeen: "Maxay tahay arrinta aan laga fursan karin, Rasuulkii Allow?" Wuxuu yiri: "Geerida." Gabadhiisii waxay tiri: "Waxaan rajeynayay inaad shahiid noqoto, waadna diyaargarowday." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Allah, Cazza wa Jalla, wuxuu siiyay ajarkiisa hadba inta ay la egtahay niyadiisa. Maxaad u taqaannaan shahaadada?" Waxay yiraahdeen: "In lagu dilo jidka Allah." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Shahaadadu waa toddobo nooc oo aan ahayn dilka jidka Allah: Ka daacuunka u dhinta waa shahiid; ka caloosha u dhinta waa shahiid; ka biyaha ku hafanaya waa shahiid; ka dhismaha ku soo dumo waa shahiid; ka xanuunka dhinaca (pleurisy) u dhinta waa shahiid; ka dabka ku gubta waa shahiid; iyo haweeneyda uurka ama dhalmada u dhimata waa shahiidad."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Niyad daacad ah waa la abaalmariyaa, shahiidnimaduna waxay leedahay wax ka badan hal nooc.
Erayada: ‘Annagu Ilaahay baan leenahay, xaggiisana ayaynu u noqonaynaa.’
Abaalmarin gaar ah oo werintani sidoo kale ku sheegtay dhimashooyin gaar ah oo ka baxsan dagaalka.
Cudur halis ah oo werintan lagu sheegay inuu ka mid yahay noocyada shahiidnimada.
Culimada hore waxay sharraxeen in abaalmarintu ku xidhan tahay daacadnimada niyadda qofka, xataa marka aanu awoodin inuu dhammaystiro camalkii wanaagsanaa ee uu damacsanaa. Noocyada shahiidnimo ee la sheegay waxay tilmaamayaan abaalmarin gaar ah oo Ilaahay agtiisa taal; macnaheedu ma aha in xukunnada qofka lagu dilay dagaalka si toos ah loogu dabaqayo dhammaan dadkaas dhintay. Werintu waxay oggolaanaysaa oohinta marka geeridu soo dhowdahay, balse waxay reebaysaa baroordiiq joogto ah geerida ka dib.
- U qaado niyadahaaga wanaagsan si dhab ah, niyaddaadana daacad ka dhig, xataa haddii aadan camalka dhammaystiri karin.
- U garab istaag dadka murugaysan si naxariis leh, kana ilaali in murugadu isu beddesho baroordiiq.
- Ilaahay ka bari samir iyo qalbiqaboojin marka khasaare ku soo gaadho.
Werintan Saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa shahiidnimada, sidaas darteedna waxay la jaanqaadaysaa ka hadalka noocyadeeda kala duwan.
Sunan an-Nasa'i · #1844 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa murugada iyo oohinta marka qof dhinto, taas oo iyaduna halkan ku jirta.
Sahih al-Bukhari · #36 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay adkaynaysaa muhiimadda niyaddu u leedahay abaalmarinta camallada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.