Sunan an-Nasa'i, xadiiska 2721
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عِمْرَانُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، - يَعْنِي ابْنَ إِسْحَاقَ - قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، ح وَأَخْبَرَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي حَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، وَغَيْرِهِ، عَنْ رَجُلٍ، مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ يُقَالُ لَهُ شَقِيقُ بْنُ سَلَمَةَ أَبُو وَائِلٍ أَنَّ رَجُلاً مِنْ بَنِي تَغْلِبَ يُقَالُ لَهُ الصُّبَىُّ بْنُ مَعْبَدٍ وَكَانَ نَصْرَانِيًّا فَأَسْلَمَ فَأَقْبَلَ فِي أَوَّلِ مَا حَجَّ فَلَبَّى بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ جَمِيعًا فَهُوَ كَذَلِكَ يُلَبِّي بِهِمَا جَمِيعًا فَمَرَّ عَلَى سَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ وَزَيْدِ بْنِ صُوحَانَ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لأَنْتَ أَضَلُّ مِنْ جَمَلِكَ هَذَا . فَقَالَ الصُّبَىُّ فَلَمْ يَزَلْ فِي نَفْسِي حَتَّى لَقِيتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ هُدِيتَ لِسُنَّةِ نَبِيِّكَ صلى الله عليه وسلم . قَالَ شَقِيقٌ وَكُنْتُ أَخْتَلِفُ أَنَا وَمَسْرُوقُ بْنُ الأَجْدَعِ إِلَى الصُّبَىِّ بْنِ مَعْبَدٍ نَسْتَذْكِرُهُ فَلَقَدِ اخْتَلَفْنَا إِلَيْهِ مِرَارًا أَنَا وَمَسْرُوقُ بْنُ الأَجْدَعِ .
Waxaa nooga warramay Cimraan bin Yaziid, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Shucayb — macnihiisu yahay Ibnu Isxaaq — wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Ibnu Jurayj. Oo waxaa ii sheegay Ibraahiim bin Al-Xasan, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Xajjaaj, wuxuu yiri: Ibnu Jurayj wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Xasan bin Muslim, oo ka weriyey Mujaahid iyo kuwo kale, oo ka weriyey nin reer Ciraaq ah oo la yiraahdo Shaqiiq bin Salmah Abuu Waa'il, in uu jiray nin reer Banu Taghlib ah oo la yiraahdo As-Subayyi bin Macbad, kaas oo ahaa Kiristaan dabadeedna Islaamay. Markii ugu horreysay ee uu Xajka aaday, wuxuu akhriyey Talbiyada Xajka iyo Cumrada labadaba, sidaas buuna u waday isagoo labadaba ku talbiyeysanaya. Wuxuu soo maray Salmaan bin Rabii'ah iyo Zayd bin Suhaan, midkood baa ku yiri:
"Adigu waad ka sii lunsan tahay geelaagan." As-Subayyi wuxuu yiri: "Arrintaasi way igu taagnayd ilaa aan la kulmay Cumar bin Al-Khadhaab oo aan uga sheekeeyey. Wuxuu igu yiri: 'Waxaa lagu hanuuniyey Sunnada Nabigaaga ﷺ.'" Shaqiiq wuxuu yiri: "Aniga iyo Masruuq bin Al-Ajdac waxaan inta badan u tegi jirnay As-Subayyi bin Macbad si aan uga baranno xadiiska, waxaanan u tagnay marar badan."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu xaqiijiyey in isku darka xajka iyo cumrada ee qirāntu waafaqsan yahay sunnada.
As-Subayy ibn Ma‘bad wuxuu dhowaan qaatay Islaamka, wuxuuna markii ugu horraysay aaday xajka. Markii laba nin ay ku dhaliileen isku darkiisa xajka iyo cumrada, ayuu arrinta u bandhigay Cumar ibn al-Khattaab, kaas oo u xaqiijiyey inuu sunnada raacayo.
Nooc xajka ka mid ah oo qofka xajka iyo cumrada wada gutaa, hal marna ugu niyoodaa labadaba.
Ducada caanka ah ee xajka oo uu xaajigu kaga jawaabo yeeritaanka Alle, kuna muujiyo inuu cibaadada u go'ay.
Jidka iyo dhaqanka Nebiga ﷺ ee ay Muslimiintu hanuun ahaan u qaataan.
Culimadu xadiiskan waxay daliil uga dhigtaan in qirāntu tahay nooc xaj oo ansax ah, iyo in xaajigu talbiyah u odhan karo xajka iyo cumradaba. Afarta madhab ee sunnigu way aqoonsan yihiin qirānta, inkasta oo ay ku kala duwan yihiin qaar ka mid ah xeerarka gudashada iyo waajibnimada qurbaan bixinta. Dhacdadu waxay sidoo kale ina baraysaa in xukunka cibaadada lagu hubiyo cilmi lagu kalsoon yahay: As-Subayy wuxuu arrinta ka waraystay Cumar, kaas oo dhaqanka u xaqiijiyey inuu yahay sunnada Nebiga ﷺ.
- Xeerarka xajka ka baro culimo lagu kalsoon yahay ka hor intaadan bilaabin cibaadooyinka.
- Ha ka niyad jabin dhaleecayn adag: su'aalaha si deggan ugu hubi cilmi iyo ilo lagu kalsoon yahay.
- Ixtiraam in qirāntu tahay nooc xaj oo la aqoonsan yahay; kala duwanaanshahana kaga hadal cilmi iyo edeb.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka warramayaa islaamnimadii As-Subayy ibn Ma‘bad iyo rabitaankiisii inuu xajka guto, sidaasna wuxuu faahfaahin dheeraad ah uga bixinayaa waayo-aragnimadiisa.
Sunan an-Nasa'i · #2720 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah isaguna wuxuu werinayaa qisada As-Subayy ee xajkiisa, wuxuuna taageerayaa ka hadalka isku darka xajka iyo cumrada.
Sahih al-Bukhari · #1534 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah ee ku jira Saxiix al-Bukhaari wuxuu bixiyaa daliil dheeraad ah oo ku saabsan cibaadooyinka iyo noocyada xajka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.