Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3137
Waxaa weriyey Abu Hurairah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Hurairah
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، قَالَ تَفَرَّقَ النَّاسُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، فَقَالَ لَهُ قَائِلٌ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ أَيُّهَا الشَّيْخُ حَدِّثْنِي حَدِيثًا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَوَّلُ النَّاسِ يُقْضَى لَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَلاَثَةٌ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ قَاتَلْتُ فِيكَ حَتَّى اسْتُشْهِدْتُ . قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ قَاتَلْتَ لِيُقَالَ فُلاَنٌ جَرِيءٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ وَعَلَّمَهُ وَقَرَأَ الْقُرْآنَ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا قَالَ فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ تَعَلَّمْتُ الْعِلْمَ وَعَلَّمْتُهُ وَقَرَأْتُ فِيكَ الْقُرْآنَ . قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنَّكَ تَعَلَّمْتَ الْعِلْمَ لِيُقَالَ عَالِمٌ وَقَرَأْتَ الْقُرْآنَ لِيُقَالَ قَارِئٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ وَرَجُلٌ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَعْطَاهُ مِنْ أَصْنَافِ الْمَالِ كُلِّهِ فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا فَقَالَ مَا عَمِلْتَ فِيهَا قَالَ مَا تَرَكْتُ مِنْ سَبِيلٍ تُحِبُّ " . قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَلَمْ أَفْهَمْ تُحِبُّ كَمَا أَرَدْتُ " أَنْ يُنْفَقَ فِيهَا إِلاَّ أَنْفَقْتُ فِيهَا لَكَ . قَالَ كَذَبْتَ وَلَكِنْ لِيُقَالَ إِنَّهُ جَوَادٌ فَقَدْ قِيلَ ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ فَأُلْقِيَ فِي النَّارِ " .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdul-Aclaa, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Khaaliid, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Ibnu Jurayj, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Yuunus bin Yuusuf, oo ka weriyey Sulaymaan bin Yasaar, wuxuu yiri: Markii dadku ka kala tageen Abuu Hurayrah, nin reer Shaam ah ayaa ku yiri:
"Sheekhow, ii sheeg xadiis aad ka maqashay Rasuulka Allah ﷺ." Wuxuu yiri: "Haa, waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: 'Saddexda qof ee ugu horreysa ee Xukunka lagu ridi doono Maalinta Qiyaamaha waa: Nin shahiiday. Waa la keeni doonaa, Allahna wuxuu xusuusin doonaa nicmooyinkiisa, wuuna qiran doonaa. Wuxuu dhihi doonaa: Maxaad ku samaysay nicmooyinkaas? Wuxuu dhihi doonaa: Adiga dartaa baan u dagaallamay ilaa aan ka shahiido. Wuxuu dhihi doonaa: Been baad sheegtay! Laakiin waxaad u dagaallantay in la yiraahdo hebel waa geesi, waana la yiri. Kadibna waa la amri doonaa in wejigiisa lagu jiido ilaa Naarta laga tuuro. Kan labaadna waa nin cilmi bartay, dadkana baray, Qur'aankana akhriyey. Waa la keeni doonaa, Allahna wuxuu xusuusin doonaa nicmooyinkiisa, wuuna qiran doonaa. Wuxuu dhihi doonaa: Maxaad ku samaysay nicmooyinkaas? Wuxuu dhihi doonaa: Cilmi baan bartay, dadkana waan baray, Adiga dartaa baan Qur'aanka u akhriyey. Wuxuu dhihi doonaa: Been baad sheegtay! Laakiin cilmi waxaad u baratay in lagugu yiraahdo waa caalim, Qur'aankana waxaad u akhrisay in lagugu yiraahdo waa qaari', waana la yiri. Kadibna waa la amri doonaa in wejigiisa lagu jiido ilaa Naarta laga tuuro. Kan saddexaadna waa nin uu Allah u waasiciyey risiqiisa oo siiyey noocyada kala duwan ee maalka. Waa la keeni doonaa, Allahna wuxuu xusuusin doonaa nicmooyinkiisa, wuuna qiran doonaa. Wuxuu dhihi doonaa: Maxaad ku samaysay nicmooyinkaas? Wuxuu dhihi doonaa: Jid kasta oo aad jeceshahay in maalka lagu bixiyo kama tagin anigoon adiga dartaa ugu bixin.' (Abuu Cabdir-Raxmaan wuxuu yiri: Uma aan fahmin 'aad jeceshahay' sidii aan rabay, marka laga reebo inaan adiga dartaa u bixiyo.) Wuxuu dhihi doonaa: Been baad sheegtay! Laakiin waxaad u bixisay in la yiraahdo waa deeqsi, waana la yiri. Kadibna waa la amri doonaa in wejigiisa lagu jiido oo Naarta lagu tuuro.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Falalka loo sameeyo in lagu helo sumcad waxay qiimahooda ku lumiyaan agta Alle.
In fal loo sameeyo si dadku u arkaan oo u ammaanaan.
In qofku ku dhinto isagoo shahiid ah; werintani waxay caddaynaysaa in magaca keliya aanu go’aamin sida falka loogu qiimeeyo agta Alle.
Oraah tilmaamaysa ciqaab bahdil ah Maalinta Qiyaamaha.
Culimada hore waxay adkeeyeen in ujeeddada gudaha ahi go’aamiso qiimaha falka: xitaa dagaal, cilmi, akhrinta Qur’aanka iyo sadaqadu ma dammaanad qaadaan ajar haddii sumcaddu tahay ujeeddada. Werintani waxay ka digaysaa ismuujinta, balse ma farayso in la joojiyo falalka wanaagsan; waxay ku boorrinaysaa in niyadda la daahiriyo, falalkana loo sameeyo raalli ahaanshaha Alle. Afarta mad-hab ee sunniga ahi, iyagoo ka duulaya daliillo guud, waxay aqoonsan yihiin muhiimadda niyadda ee cibaadada; digniintani waxay ku saabsan tahay ajarka iyo ikhlaaska, mana aha xukun fiqhi oo gaar ah oo fal kasta laga gaaray.
- Ka hor fal wanaagsan, wax yar is weydii cidda aad raalli gelinteeda u samaynayso.
- Cilmiga, salaadda iyo sadaqada u samee raalli ahaanshaha Alle, xitaa haddii aanu qofna kugu ammaanin.
- Alle si joogto ah uga bari ikhlaas, falalkaaga wanaagsanna ka ilaali ismuujinta.
Werintani waxay baraysaa in falalka lagu qiimeeyo ujeeddadooda; xadiiska ku saabsan niyaduhuna isla mabda’aas ayuu sheegayaa.
Sunan an-Nasa'i · #3135 (Sahih)Werintani waxay ku jirtaa isla qaybta ka hadasha jihaadka, waxayna sidoo kale ka hadlaysaa qiimaynta falalka iyo ikhlaaskooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.