Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3194
Waxaa weriyey Abdullah ibn Jabr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ahmad ibn Sulaymanwuxuu u sheegay an‑Nasa'iأَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 2Ja'far ibn Awnجَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ
- 3Abu Umaysأَبِي عُمَيْسٍ
- 4Abdullah ibn Abdullah ibn Jabrعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ
- 5Aabbihii, Abdullahأَبِيهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَادَ جَبْرًا فَلَمَّا دَخَلَ سَمِعَ النِّسَاءَ يَبْكِينَ وَيَقُلْنَ كُنَّا نَحْسُبُ وَفَاتَكَ قَتْلاً فِي سَبِيلِ اللَّهِ . فَقَالَ " وَمَا تَعُدُّونَ الشَّهَادَةَ إِلاَّ مَنْ قُتِلَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ شُهَدَاءَكُمْ إِذًا لَقَلِيلٌ الْقَتْلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ شَهَادَةٌ وَالْبَطْنُ شَهَادَةٌ وَالْحَرَقُ شَهَادَةٌ وَالْغَرَقُ شَهَادَةٌ وَالْمَغْمُومُ - يَعْنِي الْهَدِمَ - شَهَادَةٌ وَالْمَجْنُوبُ شَهَادَةٌ وَالْمَرْأَةُ تَمُوتُ بِجُمْعٍ شَهِيدَةٌ " . قَالَ رَجُلٌ أَتَبْكِينَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ قَالَ " دَعْهُنَّ فَإِذَا وَجَبَ فَلاَ تَبْكِيَنَّ عَلَيْهِ بَاكِيَةٌ " .
Waxaa nooga warramay Axmed bin Sulaymaan, wuxuu yiri: Waxaa nooga sheekeeyay Jacfar bin Cawn, oo ka weriyay Abuu Cumays, oo ka weriyay Cabdullaahi bin Cabdullaahi bin Jabr, oo ka weriyay aabihiis, in Rasuulka Allah ﷺ uu booqday Jabr markii uu xanuunsanaa. Markii uu galay, wuxuu maqlay dumarka oo ooyaya leh:
"Waxaan u maleyn jirnay in dhimashadaadu ay noqon doonto mid jihaad ah oo waddada Allah lagu dilay." Wuxuu yiri: "Ma waxaad u haysataan shahiidnimada kaliya qofka lagu dilo waddada Allah? Haddii kale, shuhadadiinnu way yaraan lahayd. Dhimashada waddada Allah waa shahaado, dhimashada cudurka caloosha waa shahaado, dhimashada dabku waa shahaado, dhimashada quusashadu waa shahaado, dhimashada darbiga soo dumay hoostiisa waa shahaado, dhimashada xanuunka sambabaha (pleurisy) waa shahaado, haweeneeyda ku dhimata uurkeeda (dhalmada) waa shahiidad." Nin baa yiri: "Ma ooyaysaan iyadoo Rasuulka Allah ﷺ fadhiyo?" Wuxuu yiri: "Daaya, laakiin haddii uu geeriyoodo, yuusan qofna u ooyin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Shahiidnimadu kuma koobna oo keliya in lagu dhinto dagaalka.
Abaalmarin gaar ah oo Alle siiyo qof ku dhinta mid ka mid ah siyaabaha xadiisku sheegay.
Cudur ama xaalad caafimaad oo daran oo caloosha ah, taas oo qofku u dhinto.
Xadiisku wuxuu sheegayaa haweeney dhimata iyadoo uurkeeda sidata ama xilliga dhalmada.
Culimada waxay tan ka fahmeen in shahiidnimadu aanay ku koobnayn kuwa dagaalka ku dhinta; dhimashooyinka qaarkood ee cudur ama masiibo ka dhasha iyaguna waxaa lagu tilmaamaa shahiidnimo. Taas macnaheedu ma aha in xeerarka aaska iyo janaasadu isku mid u yihiin dhammaan shahiidiinta; culimadu badanaa waxay kala saaraan shahiidnimada aakhiro iyo xeerarka gaarka ah ee qofka ku dhinta goobta dagaalka. Sidoo kale, Nabigu ﷺ wuxuu haweenka u oggolaaday inay u baroortaan qof buka, balse wuxuu xad u yeelay oohinta geerida ka dib; tani ma mamnuucayso murugada aamusan ama ilmada, ee waxay ka digaysaa baroor-diiq iyo qaylo dheer.
- Shahiidnimada ha ku koobinin hal nooc oo dhimasho ah; aqoonso abaalmarinta gaarka ah ee Alle siin karo dadka kale ee musiibadu ku dhacdo.
- U muuji naxariis dadka buka iyo ehelkooda, una oggolow murugada adigoon samayn baroor-diiq ama qaylo dheer.
- U ducee qofkii cudur ama masiibo u dhintay, xukunka ugu dambeeyana ee abaalmarintiisa Alle u daa.
Xadiiskan saxiixa ah ee isla cutubka ku jira wuxuu isaguna ka hadlayaa shahiidnimo, wuxuuna caawinayaa in la fahmo macnaha ballaaran ee ay xadiiskani leedahay.
Sunan an-Nasa'i · #3195 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah ee isla cutubka ku jira wuxuu bixiyaa sharraxaad la xiriirta shahiidnimada iyo noocyada dhimashooyinka lala xiriiriyo.
Sahih al-Bukhari · #36 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa doonista shahiidnimada, wuxuuna dhammaystirayaa ka hadalka shahiidnimada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.