Sunan an-Nasa'i, xadiiska 3606
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ جَاوَانَ، - رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ - وَذَاكَ أَنِّي قُلْتُ لَهُ أَرَأَيْتَ اعْتِزَالَ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ مَا كَانَ قَالَ سَمِعْتُ الأَحْنَفَ يَقُولُ أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ وَأَنَا حَاجٌّ فَبَيْنَا نَحْنُ فِي مَنَازِلِنَا نَضَعُ رِحَالَنَا إِذْ أَتَى آتٍ فَقَالَ قَدِ اجْتَمَعَ النَّاسُ فِي الْمَسْجِدِ فَاطَّلَعْتُ فَإِذَا يَعْنِي النَّاسَ مُجْتَمِعُونَ وَإِذَا بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ نَفَرٌ قُعُودٌ فَإِذَا هُوَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَالزُّبَيْرُ وَطَلْحَةُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ فَلَمَّا قُمْتُ عَلَيْهِمْ قِيلَ هَذَا عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ قَدْ جَاءَ - قَالَ - فَجَاءَ وَعَلَيْهِ مُلَيَّةٌ صَفْرَاءُ فَقُلْتُ لِصَاحِبِي كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَنْظُرَ مَا جَاءَ بِهِ . فَقَالَ عُثْمَانُ أَهَا هُنَا عَلِيٌّ أَهَا هُنَا الزُّبَيْرُ أَهَا هُنَا طَلْحَةُ أَهَا هُنَا سَعْدٌ قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَابْتَعْتُهُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ إِنِّي ابْتَعْتُ مِرْبَدَ بَنِي فُلاَنٍ . قَالَ " فَاجْعَلْهُ فِي مَسْجِدِنَا وَأَجْرُهُ لَكَ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يَبْتَاعُ بِئْرَ رُومَةَ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدِ ابْتَعْتُ بِئْرَ رُومَةَ . قَالَ " فَاجْعَلْهَا سِقَايَةً لِلْمُسْلِمِينَ وَأَجْرُهَا لَكَ " . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ يُجَهِّزْ جَيْشَ الْعُسْرَةِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ " . فَجَهَّزْتُهُمْ حَتَّى مَا يَفْقِدُونَ عِقَالاً وَلاَ خِطَامًا . قَالُوا نَعَمْ . قَالَ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ .
Waxaa nooga warramay Isxaaq bin Ibraahiim, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Al-Muctamir bin Sulaymaan, wuxuu yiri: Waxaan maqlay aabbahay oo xadiis ka sheekeynaya, kaas oo ka weriyey Xuseyn bin Cabdirraxmaan, kaas oo ka weriyey Camar bin Jaawaan - nin reer Banii Tamiim ah - arrintuna waxay ahayd markii aan weydiiyey sababtii uu Al-Axnaf bin Qays u go'doomay, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Al-Axnaf oo leh: Waxaan imid Madiina anigoo Xaj gudanaya, intaanan degannay meelahayaga oo aan dhigaynay alaabtayada, ayaa qof noo yimid oo yiri: 'Dadku waxay ku urureen Masjidka.' Waan eegay oo waxaan arkay dadkii oo urursan, dhexdoodana waxaa fadhiyey koox rag ah. Waxay ahaayeen Cali bin Abii Daalib, Az-Zubayr, Dalxa iyo Sacad bin Abii Waqqaas, naxariista Eebbe korkooda ha ahaato. Markii aan u imid, waxaa la yiri Cusmaan bin Caffaan baa yimid. Wuxuu yimid isagoo xiran maro jaalle ah. Waxaan ku iri saaxiibkay: 'Meeshaada joog ilaa aan arko waxa uu wato.' Cusmaan wuxuu yiri: 'Cali ma joogaa? Az-Zubayr ma joogaa? Dalxa ma joogaa? Sacad ma joogaa?' Waxay yiraahdeen: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Waxaan idinku dhaariyey Allah oo aan cid kale oo la caabudo jirin, ma og tihiin in Rasûlullah ﷺ yiri:
"Qofkii iibsada Mirbadda Banii hebel, Allah wuu u dembi dhaafayaa"? Markaas baan iibsaday, waxaana u imid Rasûlullah ﷺ oo ku iri: "Waxaan iibsaday Mirbadda Banii hebel." Wuxuu yiri: "Ku dar Masjidkeenna ajarkeeduna adigaa leh." Waxay yiraahdeen: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Waxaan idinku dhaariyey Allah oo aan cid kale oo la caabudo jirin, ma og tihiin in Rasûlullah ﷺ yiri: "Qofkii iibsada Ceelka Ruuma, Allah wuu u dembi dhaafayaa"? Markaas baan u imid Rasûlullah ﷺ oo ku iri: "Waxaan iibsaday Ceelka Ruuma." Wuxuu yiri: "Ka dhig biyo-cabka Muslimiinta ajarkeduna adigaa leh." Waxay yiraahdeen: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Waxaan idinku dhaariyey Allah oo aan cid kale oo la caabudo jirin, ma og tihiin in Rasûlullah ﷺ yiri: "Qofkii qalabeeya Ciidanka Al-Cusra, Allah wuu u dembi dhaafayaa"? Markaas baan qalabeeyey ilaa aysan tabin xarig ama lagam.' Waxay yiraahdeen: 'Haa.' Wuxuu yiri: 'Allow markhaati ka noqo, Allow markhaati ka noqo, Allow markhaati ka noqo!'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
ʿUthmān wuxuu ugu deeqay arrinta Alle dhul, il-biyood iyo agab.
ʿUthmān wuxuu masaajidka dhexdiisa marqaatiyaal ku xusuusiyay saddex deeqood oo hore: dhul lagu kordhiyay masaajidka, ceelka Rūmah oo loo diyaariyay muslimiinta, iyo agab ciidan oo loogu talagalay ciidankii al-ʿUsrah.
Goob bannaan ama meel deyran oo loo adeegsan karay, waxyaabo kale ka sokow, isu-imaatin ama kaydin.
Il-biyood ku taallay Madiina oo ʿUthmān iibsaday, dabadeedna u diyaariyay muslimiinta si ay biyo cabitaan uga helaan.
Ciidankii loo qalabeeyay duullaankii Tabūk, xilli ay jireen dhibaatooyin waaweyn.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in hanti loo adeegsan karo dan guud oo waarta, deeq-bixiyuhuna uu ajar ka helayo samafalkaas. Tilmaanta ahayd in goobta masaajidka lagu daro, ishana laga dhigo meel biyo laga cabbo, waxay tusaale u tahay waqf: hantida waxaa loogu adeegaa ujeeddo dadweyne oo waarta. Werintani sidoo kale waxay muujinaysaa in la ammaani karo camal wanaagsan oo la xaqiijiyay, marka ujeeddadu tahay in marag la furo oo xaqa la caddeeyo.
- Dooro samafal faa'iidadiisu waarto, sida biyo la heli karo ama taageeridda adeeg bulsho.
- Markaad wax ku deeqayso, si cad u qeex ujeeddada iyo shuruudaha si maamulayaashu hantida si xilkasnimo leh ugu adeegsadaan.
- Si deeqsinimo leh ugu taageer baahiyaha bulshada lacag, waqti ama agab wax-ku-ool ah.
Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa deeqdii ʿUmar, waxayna sii faahfaahinaysaa mowduuca hantida faa'iidadeedu waarto.
Sunan an-Nasa'i · #3607 (Sahih)Al-Aḥnaf isaguna wuxuu ka warramaa maragga saxaabada markii la xusuusanayay camalladii samafalka ahaa ee ʿUthmān.
Sahih al-Bukhari · #2313 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay tilmaamaysaa shuruudaha maareynta deeq samafal, waxayna la xiriirtaa faa'iidada waarta ee waqfka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.