Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4712

Waxaa weriyey Sahl bin Abi Hathmah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sahl bin Abi Hathmah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ وَحَسِبْتُ قَالَ وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا قَالاَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِذَا بِمُحَيِّصَةَ يَجِدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ - وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ - فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ الْكُبْرَ فِي السِّنِّ ‏"‏ ‏.‏ فَصَمَتَ وَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ أَوْ قَاتِلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا كَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ ‏"‏ فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَاهُ عَقْلَهُ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Yaxya, oo ka weriyey Bushayr bin Yasaar, oo ka weriyey Sahl bin Abii Xathmah, kaasoo yiri - waxaanan u maleynayaa inuu yiri: iyo Raafic bin Khadiij, labadooduba waxay yiraahdeen: Cabdullaahi bin Sahl bin Zayd iyo Muxayyisah bin Mascuud way baxeen ilaa ay ka gaareen Khaybar, halkaasna way ku kala tageen arrimo qaar. Kadibna Muxayyisah wuxuu helay Cabdullaahi bin Sahl oo la dilay, markaasuu aasay. Intaas kadib wuxuu u yimid Rasuulka Alle ﷺ isaga iyo Xuwayyisah bin Mascuud iyo Cabdirraxmaan bin Sahl - oo ahaa kan ugu da'da yar. Cabdirraxmaan baa bilaabay inuu hadlo kahor labadiisii saaxiib, markaasaa Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ku yiri:

"Ha hadlo kan da'da weyn." Markaasuu aamusay, labadiisii saaxiibna way hadleen, kadibna isna wuu la hadlay. Waxay u sheegeen Rasuulka Alle ﷺ dilkii Cabdullaahi bin Sahl, markaasuu wuxuu ku yiri: "Ma dhaaranaysaan konton dhaar si aad u heshaan magta ama aad xaq ugu yeelataan aargoosi?" Waxay yiraahdeen: "Sidee baan u dhaaranaynaa annagoon markhaati ka ahayn?" Wuxuu yiri: "Marka ma Yuhuuddaa konton dhaar ku bari noqonaysa?" Waxay yiraahdeen: "Sidee baan u aqbalnaa dhaarta dad gaalo ah?" Markuu Rasuulka Alle ﷺ arkay arrintaas, isaga ayaa bixiyey magtiisa.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Markii dil aan la xallin la kulmay, Nebigu ﷺ ayaa isaguba bixiyey magta dhiigga.

Asalka iyo sababta

Cabdullaahi ibn Sahl ayaa lagu dilay Khaybar. Ehelkiisu waxay arrinta u gudbiyeen Nebiga ﷺ; iyagu markhaati kama noqon karin dilka, mana ay aqbalin in dadka Yuhuudda ahi dhaartaan. Markaas ayuu Nebigu ﷺ bixiyey magta dhiigga.

Erayada adag oo la sharxay
Qasāmah

Habraac dhaaro soo noqnoqda ah oo loo adeegsado kiis dil aan la xallin.

Magta dhiigga (diya)

Magdhow lacageed oo la siiyo ehelka qofka dhintay marka ay jiraan dil ama dil ula kac ah, iyadoo la raacayo xeerarka khuseeya.

Aargoosi sharci ah (qisaas)

Ciqaab sharci lagu nidaamiyey oo keeni karta aargoosi isu-dheellitiran; tani oggolaansho uma aha in qofku sharciga gacantiisa ku qaato.

Waxa culimadu ka fahmeen

Faqiihyada hore waxay dhacdadan uga hadlaan inay saldhig u tahay xeerarka qasāmah, iyadoo shuruudaha saxda ahi ku kala duwan yihiin madhhabyada. Werintani waxay adkaynaysaa in eedayn aan caddayn lagu salayn aanay sabab u noqon karin in qofku sharciga gacantiisa ku qaato. Culimadu waxay sidoo kale ka hadlaan kala horraynta hadalka: Nebigu ﷺ wuxuu kii ugu da’da weynaa u oggolaaday inuu marka hore hadlo. Inuu magta dhiigga ka bixiyey hantidiisa gaarka ah waxay muujinaysaa dadaalkiisa ku aaddan soo afjaridda khilaafka iyo ilaalinta nafta iyo hantida; mana dejinayso xeer guud oo dhigaya in garsoore ama bulsho ay mar kasta iyagu bixiyaan magta.

Casharrada maanta
  1. Eedaymaha culus u gudbi garsoor awood u leh, hana ka aargoosan gacantaada.
  2. Khilaafka marka la joogo caddayn dalbo, xuquuqda dhammaan dadka ay arrintu khusayso si taxaddar lehna ula dhaqan.
  3. Dhallinyarada fursad sii inay hadlaan, isla markaasna bar ixtiraamka kala horraynta hadalka ee ku habboon.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.