Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4714
Waxaa weriyey Sahl bin Abi Hathmah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Sahl ibn Abu Hathma
- 1Amr ibn Aliwuxuu u sheegay an‑Nasa'iعَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ
- 2Bishrبِشْرٌ
- 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ
- 4Bushayr ibn Yasarبُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ
- 5Sahl ibn Abu Hathmaسَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - وَهُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ، وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّهُمَا أَتَيَا خَيْبَرَ وَهُوَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ فَتَفَرَّقَا لِحَوَائِجِهِمَا فَأَتَى مُحَيِّصَةُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ وَهُوَ يَتَشَحَّطُ فِي دَمِهِ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَانْطَلَقَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ - وَهُوَ أَحْدَثُ الْقَوْمِ سِنًّا - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَبِّرِ الْكُبْرَ " . فَسَكَتَ فَتَكَلَّمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتَحْلِفُونَ بِخَمْسِينَ يَمِينًا مِنْكُمْ فَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَرَ قَالَ " تُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَأْخُذُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَعَقَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ .
Waxaa nooga warramay Camar bin Cali, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Bishr — oo ah ina Al-Mufaddal — wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Yaxya bin Saciid, oo ka weriyey Bushayr bin Yasaar, oo ka weriyey Sahl bin Abii Xathmah, in Cabdullaahi bin Sahl iyo Muxayyiisah bin Mascuud bin Zeyd ay tageen Khaybar xilli heshiis nabadeed uu jiray. Way kala tageen si ay u fushadaan hawlahooda, markaas ayaa Muxayyiisah wuxuu ugu tagay Cabdullaahi bin Sahl isagoo ku dhex jira dhiiggiisa oo la dilay. Wuu aasay, kadibna wuxuu yimid Madiina. Markaas waxaa Rasuulka Alle ﷺ u yimid Cabdirraxmaan bin Sahl, Xuwayyiisah iyo Muxayyiisah. Cabdirraxmaan ayaa bilaabay inuu hadlo — isagoo ahaa kan ugu da'da yar — markaas ayaa Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri:
"Ha hormaro kan ugu weyn." Wuu aamusay, labadii kalena way hadleen. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Ma ku dhaaranaysaan konton dhaar si aad u xaq yeelataan magta saaxiibkiin ama aad uga aargoosataan dilaagiinna?" Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, sidee baan u dhaaranaynaa annagoon markhaati ka ahayn oo aan arkin?" Wuxuu yiri: "Yuhuuddu ma idinka bari yeeli karaan konton dhaar?" Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, sidee baan u qaadanaynaa dhaarta dad gaalo ah?" Markaas ayaa Rasuulka Alle ﷺ wuxuu bixiyey magta isagoo isticmaalaya maalkeeda gaarka ah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Markii dil aan la xallin uu dhacay, Nebiga ﷺ ayaa dhiiggii magtiisa ka bixiyey hantidiisa.
Cabdullaahi ibn Sahl ayaa meydkiisa laga helay Khaybar, oo xilligaas ku jirtay heshiis nabadeed. Ehelkiisu waxay Nebiga ﷺ ka dalbadeen caddaalad; dilka ma aysan arag, mana aysan doonayn inay aqbalaan dhaaraha bulshada Yuhuudda. Dabadeed Nebiga ﷺ ayaa magta dhiigga ka bixiyey hantidiisa gaarka ah.
Hab gaar ah oo dhaar ah oo loo adeegsado kiis dil marka caddaynta iyo duruufuhu sabab u noqdaan.
Magdhow lacageed oo la siiyo ehelka qofka dhintay marka uu qofku u dhinto dil ama dil ula kac ah, iyadoo la raacayo xeerarka khuseeya.
Habka dhaarta ee kiiskan loo soo jeediyey ehelka ama dhinaca kale ee arrinta ku lugta lahaa.
Culimada waxay riwaayaddan uga hadlaan inay daliil u tahay qasaamaha iyo muhiimadda ay leedahay in si taxaddar leh loola tacaalo eedeymaha dilka: ehelku ma aysan arag dilka, sidaas darteedna xaq uma ay lahayn inay eedeyn keliya ku dalbadaan aargoosi. Madh-habyada fiqhigu way ku kala duwan yihiin shuruudaha saxda ah, kala horraynta iyo cawaaqibta qasaamaha. Hadalka dhexdiisa waxaa kale oo laga fahmayaa in dadka waaweyn mudnaan la siin karo inay ka hadlaan kulan. Sidoo kale, bixinta magta dhiigga ee Nebiga ﷺ waxay muujinaysaa daryeelka uu u hayey dhibbanaha iyo qoyskiisa.
- Qofna ha ku eedayn dil adigoon haysan caddayn taxaddar leh iyo hab sharci ah.
- Khilaaf culus marka uu jiro, dhagayso dhinacyada ay khusayso oo raac hab hadal oo nidaamsan, xushmad leh.
- Haddii aad awooddo, taageer ehelka qofka dhintay marka arrinta aan si kale oo caddaalad ah loo xallin karin.
Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa isla dhacdadii Cabdullaahi ibn Sahl, waxayna caddaynaysaa sida qasaamaha loo adeegsaday.
Sunan an-Nasa'i · #4715 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ku timaaddaa isla silsiladda werinta, waxayna faahfaahin dheeraad ah ka bixisaa dhacdadii Khaybar.
Sahih al-Bukhari · #6142 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay la wadaagtaa weriye muhiim ah, waxayna la jaanqaadaysaa werinta qasaamaha iyo magta dhiigga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.