Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4715

Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathmah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathmah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ انْطَلَقَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ إِلَى خَيْبَرَ وَهِيَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ فَتَفَرَّقَا فِي حَوَائِجِهِمَا فَأَتَى مُحَيِّصَةُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ وَهُوَ يَتَشَحَّطُ فِي دَمِهِ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ قَدِمَ الْمَدِينَةَ فَانْطَلَقَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ الْكُبْرَ ‏"‏ ‏.‏ وَهُوَ أَحْدَثُ الْقَوْمِ فَسَكَتَ فَتَكَلَّمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ بِخَمْسِينَ يَمِينًا مِنْكُمْ وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ أَوْ صَاحِبَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَرَ فَقَالَ ‏"‏ أَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَأْخُذُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَعَقَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Mascuud, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Bishr bin Al-Mufaddal, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yaxya bin Saciid, oo ka weriyey Bushayr bin Yasaar, oo ka weriyey Sahl bin Abii Xathmah, wuxuu yiri: Cabdullaahi bin Sahl iyo Muxayyisah bin Mascuud bin Zayd waxay aadeen Khaybar, xilligaasna waxaa jiray heshiis nabadeed. Way kala tageen si ay u fushadaan hawlahooda, kadibna Muxayyisah wuxuu ugu tagay Cabdullaahi bin Sahl isagoo dhex jiifa dhiiggiisa oo meyd ah. Wuu aasay, kadibna wuxuu yimid Madiina. Markaas waxay Cabdirraxmaan bin Sahl iyo Xuwyyisah iyo Muxayyisah oo labaduba wiilal u ahaa Mascuud u tageen Rasuulka Alle ﷺ. Cabdirraxmaan baa bilaabay inuu hadlo, markaas buu Rasuulka Alle ﷺ ku yiri:

"Ha hadlo kan ugu da'da weyn," maxaa yeelay isagu wuu ugu yaraa. Wuu aamusay, labadii kalena way hadleen. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Ma dhaaranaysaan konton dhaar oo idinka mid ah si aad u heshaan magta ama xaqa aargoosiga?" Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, sidee baan u dhaaranaynaa annagoon markhaati ka ahayn oo aan arkin?" Wuxuu yiri: "Ma aqbaleysaan in Yuhuuddu dhaartaan konton dhaar oo ay isku beri yeelaan?" Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, sidee baan u qaadanaynaa dhaarta qoom gaalo ah?" Markaas buu Rasuulka Alle ﷺ bixiyey magta isagoo isticmaalaya hantidiisa gaarka ah.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Markii dil aan la xallin, Nebigu ﷺ wuxuu soo jeediyey hab dhaar ah, wuxuuna bixiyey diyada.

Asalka iyo sababta

Cabdullaahi ibn Sahl ayaa meydkiisa laga helay intii uu safar ku joogay Khaybar, oo ku hoos jirtay heshiis nabadeed. Ehelkiisu waxay arrinta u gudbiyeen Nebiga ﷺ.

Erayada adag oo la sharxay
Qasaamo

Hab gaar ah oo dhaaro soo noqnoqda ah, lagana hadlo xaalado dil oo qaarkood.

Diya

Magdhow lacageed oo la siiyo ehelka qof si xaqdarro ah loo dilay.

Konton dhaar

Dhaaraha soo noqnoqda ee dhacdadan lagu soo jeediyey si loo maareeyo sheegashada ehelka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay dhacdadan uga doodeen sida qasaamada loogu dabaqo dacwad dil iyo doorka dhaaraha ehelka iyo dhinaca la eedeeyey. Werintu waxay sidoo kale adkaynaysaa in eedayn aanay aargoosi sabab u noqon karin haddii aanay jirin caddayn ama hannaan garsoor oo la aqoonsan yahay. Afarta madhab ee Sunnigu way ku kala duwan yihiin shuruudaha iyo saamaynta saxda ah ee qasaamada. Ficilka Nebiga ﷺ wuxuu sidoo kale muujinayaa u damqashada ehelka marxuumka markii arrinta lagu xallin kari waayey dhaarahooda.

Casharrada maanta
  1. Qofna ha ku eedayn dil caddayn la'aan; arrimaha culusna ha loo daayo garsoor awood u leh.
  2. Wadahadallada fursad sii dadka waayeelka ah, raacna hab-dhaqanka lagu heshiiyey.
  3. Taageer ehelka marxuumka marka aanay suurtagelin in musiibada si caddaalad ah loo xalliyo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.