Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada · Sunan an-Nasa'i

Sunan an-Nasa'i, xadiiska 4717

Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathmah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Kitaabka Qasaamaha, Qisaasta iyo Diyada
سنن النسائي
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sahl ibn Abi Hathmah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ وُجِدَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ قَتِيلاً فَجَاءَ أَخُوهُ وَعَمَّاهُ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ وَهُمَا عَمَّا عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْكُبْرَ الْكُبْرَ ‏"‏ ‏.‏ قَالاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا وَجَدْنَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فِي قَلِيبٍ مِنْ بَعْضِ قُلُبِ خَيْبَرَ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ تَتَّهِمُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَتَّهِمُ الْيَهُودَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَتُقْسِمُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا أَنَّ الْيَهُودَ قَتَلَتْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نُقْسِمُ عَلَى مَا لَمْ نَرَ قَالَ ‏"‏ فَتُبَرِّئُكُمُ الْيَهُودُ بِخَمْسِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَقْتُلُوهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَرْضَى بِأَيْمَانِهِمْ وَهُمْ مُشْرِكُونَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏ أَرْسَلَهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Maxamed bin Mansuur, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Sufyaan, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yaxya bin Saciid, oo ka weriyey Bushayr bin Yasaar, oo ka weriyey Sahl bin Abii Xathmah, wuxuu yiri: Cabdullaahi bin Sahl ayaa la helay isagoo meyd ah. Markaas waxaa u yimid Rasuulka Alle ﷺ walaalkiis iyo labadiisa adeer, Xuwaysah iyo Muwaysah, oo ahaa adeerrada Cabdullaahi bin Sahl. Cabdiraxmaan ayaa bilaabay inuu hadlo, markaas Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri:

"Kuwa waaweyn ha hadlaan, kuwa waaweyn ha hadlaan." Waxay yiraahdeen: "Rasuulkii Allow, waxaan helnay Cabdullaahi bin Sahl oo meyd ah, meel ceelal engegan oo Khaybar ka mid ah." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Yaad eedaysanaysaan?" Waxay yiraahdeen: "Waxaan eedaysanaynaa Yuhuudda." Wuxuu yiri: "Ma dhaaranaysaan konton dhaar in Yuhuuddu dishay?" Waxay yiraahdeen: "Sidee baan ugu dhaaran karnaa wax aannan arkin?" Wuxuu yiri: "Marka Yuhuuddu ma idinka bari yeeli doonaan konton dhaar inaysan dilin?" Waxay yiraahdeen: "Sidee baan ku aqbalnaa dhaartooda iyagoo mushrikiin ah?" Markaas Rasuulka Alle ﷺ wuxuu bixiyey magta (diyah) isaga oo isticmaalaya maalkeeda gaarka ah. Maalik bin Anas ayaa soo diray isagoo Mursal ah.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Dil aan la xallin oo dil ah, Nebigu ﷺ ayaa dhiig-bixinta isaga iska bixiyey.

Asalka iyo sababta

Cabdullaahi ibn Sahl ayaa meydkiisa laga helay ceel ku yaal Khaybar. Ehelkiisu waxay Yuhuudda uga shakiyeen dilka, balse ma aysan arag dilka mana doonayn inay dhaartaan. Sidoo kale kuma ay kalsoonayn dhaarta dadka la tuhunsanaa, markaas ayuu Nebigu ﷺ dhiig-bixinta hantidiisa gaarka ah ka bixiyey.

Erayada adag oo la sharxay
Qasaamah

Hab gaar ah oo dhaar ah oo laga hadlo kiisaska dilka qaarkood marka aan dambiilaha lagu caddayn caddaynta caadiga ah.

Dhiig-bixin

Magdhow lacageed oo la siiyo ehelka qof la dilay, sida ay dhigayaan xeerarka shareecada Islaamka.

Mursal

Werin uu taabiciigu si toos ah ugu nisbeeyo Nebiga ﷺ isaga oo aan xusin saxaabigii u dhexeeyey.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay werintan kaga hadlaan xeerarka qasaamaha: tuhun keliya ma aha caddayn caadi ah oo dembi lagu xaqiijiyo, dhaartuna habraacan meel gaar ah ayay ku leedahay. Qoysku waxay diideen inay ku dhaartaan arrin aysan arag, sidoo kalena inay aqbalaan dhaarta dadka la tuhunsanaa. Nebigu ﷺ kuma khasbin inay iyagu go’aan gaaraan, balse dhiig-bixinta isaga ayaa iska bixiyey. Fuqahadu waxay ka doodaan shuruudo iyo faahfaahin kala duwan oo qasaamaha ku saabsan; dhacdadani oggolaansho uma aha in qof lagu eedeeyo ama lagu ciqaabo hannaan sharci ah ka baxsan. Dardaarankiisii ahaa in dadka waaweyn marka hore hadlaan wuxuu sidoo kale muujinayaa ixtiraamka da’da iyo hab-dhaqanka habboon.

Casharrada maanta
  1. Qof ha ku eedayn dembi adigoon kiiska si taxaddar leh, hannaan sharci ahna waafaqsan u baadhin.
  2. Wadahadal rasmi ah ula hadal dadka waaweyn si ixtiraam leh, qof walbana sii fursad uu si nidaamsan u hadlo.
  3. Marka waxyeello aan xal loo helin dhacdo, bulshadu ha raadiso xal caddaalad ah, iyadoo aan ehelka marxuumka lagu khasbin dhaar aan sal lahayn.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.