Sunan an-Nasa'i, xadiiska 5415
Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Wa'il ibn Hujr
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عَوْفٍ، قَالَ حَدَّثَنِي حَمْزَةُ أَبُو عُمَرَ الْعَائِذِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلْقَمَةُ بْنُ وَائِلٍ، عَنْ وَائِلٍ، قَالَ شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ جَاءَ بِالْقَاتِلِ يَقُودُهُ وَلِيُّ الْمَقْتُولِ فِي نِسْعَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِوَلِيِّ الْمَقْتُولِ " أَتَعْفُو " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَتَأْخُذُ الدِّيَةَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَتَقْتُلُهُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " اذْهَبْ بِهِ " . فَلَمَّا ذَهَبَ فَوَلَّى مِنْ عِنْدِهِ دَعَاهُ فَقَالَ " أَتَعْفُو " . قَالَ لاَ قَالَ " فَتَأْخُذُ الدِّيَةَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَتَقْتُلُهُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " اذْهَبْ بِهِ " . فَلَمَّا ذَهَبَ فَوَلَّى مِنْ عِنْدِهِ دَعَاهُ فَقَالَ " أَتَعْفُو " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَتَأْخُذُ الدِّيَةَ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَتَقْتُلُهُ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " اذْهَبْ بِهِ " . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " أَمَا إِنَّكَ إِنْ عَفَوْتَ عَنْهُ يَبُوءُ بِإِثْمِهِ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ " . فَعَفَا عَنْهُ وَتَرَكَهُ فَأَنَا رَأَيْتُهُ يَجُرُّ نِسْعَتَهُ .
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Bashshaar, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yaxye bin Saciid, oo ka weriyey Cawf, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Xamsah Abuu Cumra al-Caa'idiy, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Calqamah bin Waa'il, oo ka weriyey Waa'il, wuxuu yiri: Waxaan goobjoog u ahaa Rasuulka Alle ﷺ markii loo keenay qof dilaa ah oo uu xarig ku soo jiidayo waliga (dhaxlayaasha) qofka la dilay. Markaas ayuu Rasuulka Alle ﷺ ku yiri waliga qofka la dilay:
"Ma cafinaysaa?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma qaadanaysaa Diyada (magta)?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma dilaysaa isaga?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "La tag isaga." Markii uu dhaqaaqay oo uu ka jeestay, ayuu dib ugu yeeray wuxuuna ku yiri: "Ma cafinaysaa?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma qaadanaysaa Diyada?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma dilaysaa isaga?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "La tag isaga." Markii uu mar kale dhaqaaqay oo uu ka jeestay, ayuu dib ugu yeeray wuxuuna ku yiri: "Ma cafinaysaa?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma qaadanaysaa Diyada?" Wuxuu yiri: "Maya." Wuxuu yiri: "Ma dilaysaa isaga?" Wuxuu yiri: "Haa." Wuxuu yiri: "La tag isaga." Markaas ayuu Rasuulka Alle ﷺ yiri: "Ogow haddaad cafiso isaga, wuxuu qaadanayaa dambigiisa iyo dambiga saaxiibkaa." Sidaas darteed wuu cafiyey waana sii daayey, waxaanan arkay isagoo jiidaya xariggiisii.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qaraabada marxuumku waxay kala dooran karaan cafis, diyah ama qisaas.
Magdhaw dhiig oo shareecadu go'aamisay, kaas oo la siiyo qaraabada dhibbanaha.
Qaraabada ama qofka sharci ahaan xaqa u leh ee go'aamin kara cafis ama qisaas.
Culimada waxay ka fahmeen in qofka xaqa u leh uu marka dil ula kac ahi dhaco cafin karo, qaadan karo diyada ama dalban karo qisaas. Qisaastu ma aha aargoosi qofeed: waxay ku xiran tahay xeerarka shareecada iyo awoodda qaadi sharci ah. Su'aasha uu Nebigu ﷺ ku celceliyey waxay dhiirrigelinaysaa cafiska, balse khasab kama dhigeyso. Hadalka ku saabsan qaadista dembiga wuxuu tilmaamayaa in gacan-ku-dhiigluhu weli mas'uul ka yahay dambigiisa; macnihiisu ma aha in dhibbanuhu isagu dembi lahaa.
- Marka aad la kulanto dulmi daran, ha go'aansan adigoo cadho indho tiray; talo ka raadso khubaro iyo hay'ad sharci ah.
- Qofka cafiya wuxuu furi karaa waddo dib-u-heshiisiin, isaga oo aan yaraysan culayska dembiga.
- Haddii muran ka dhasho diyah ama qisaas, heshiisyada ku mara garsoor awood u leh, hana ku dhaqaaqina iskaa wax u qabso.
Werintan saxiixa ahi waxay si dhow ula xiriirtaa mawduuca, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka macnaha sharci ee doorashada qaraabada marxuumka.
Sunan an-Nasa'i · #5416 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa sida loo maareeyo arrin qof la dilay iyo kaalinta dadka xaqa u leh.
Sunan an-Nasa'i · #5417 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay taabanaysaa doorashada ah in laga tanaasulo xaqa qisaasta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.