Sunan an-Nasa'i, xadiiska 784
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo an‑Nasa'i dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutaybawuxuu u sheegay an‑Nasa'iقُتَيْبَةُ
- 2Ya'qubيَعْقُوبُ
- 3Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 4Sahl ibn Sa'dسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَلَغَهُ أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مَعَهُ فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَانَتِ الأُولَى فَجَاءَ بِلاَلٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتِ الصَّلاَةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ . فَأَقَامَ بِلاَلٌ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَكَبَّرَ بِالنَّاسِ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ وَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيقِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَرَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِالنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي الصَّلاَةِ أَخَذْتُمْ فِي التَّصْفِيقِ إِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ فَإِنَّهُ لاَ يَسْمَعُهُ أَحَدٌ حِينَ يَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ إِلاَّ الْتَفَتَ إِلَيْهِ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ " . قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Waxaa nooga warramay Qutaybah, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Yacquub — waana ibnu Cabdirraxmaan — ka soo xigtay Abuu Xaazim, ka soo xigtay Sahl bin Sacd, in Rasuulka Alle ﷺ uu ogaaday in reer Banu Camr bin Cawf ay dhexdooda wax isku qabteen, markaasuu Rasuulka Alle ﷺ u baxay si uu dhexdooda u heshiisiiyo isaga oo ay dad la socdaan. Rasuulka Alle ﷺ wuu daahay, markaasaa salaaddii koowaad la gaaray. Bilaal baa u yimid Abuu Bakar wuxuuna ku yiri:
"Abuu Bakaroow, Rasuulka Alle ﷺ wuu daahay, salaaddiina waa la gaaray ee ma doonaysaa inaad dadka tujiso?" Wuxuu yiri: "Haa, haddaad doonto." Bilaal wuu aqiimay, Abuu Bakar baa horay u soo baxay oo dadka takbiirtay. Markaasaa Rasuulka Alle ﷺ yimid isaga oo safafka dhex maraya ilaa uu safka ka istaagay, dadkiina way sacab tumeen. Abuu Bakar salaaddiisa kuma jeedsan jirin, laakiin markii dadku badsadeen sacabka ayuu jeestay oo arkay Rasuulka Alle ﷺ. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ugu tilmaamay inuu sii wado salaadda. Abuu Bakar gacmihiisuu kor u qaaday, wuxuuna ammaanay Allah Azza wa Jalla, dabadeedna dib buu u gurtay ilaa uu safka ka istaagay. Rasuulka Alle ﷺ baa horay u soo baxay oo dadka tujiyey. Markuu salaadda ka baxay, wuxuu u jeestay dadkii wuxuuna yiri: "Dadow, maxaad sacabka u tumaysaan markay wax idinku soo kordhaan salaadda dhexdeeda? Sacabku waa dumarka oo kaliya. Qofkii wax ku soo kordhaan salaaddiisa ha yiraahdo 'Subxaan Allah', maxaa yeelay qofna ma maqlo 'Subxaan Allah' isagoon u jeesan. Abuu Bakaroow, maxaa kaa diiday inaad dadka tujiso markaan kuugu tilmaamay?" Abuu Bakar wuxuu yiri: "Ma habboona in wiilka Abuu Quxaafah uu Rasuulka Alle ﷺ hortii ku tukado."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka imaamku maqan yahay, qof kale ayaa salaadda hoggaamin kara; salaadda dhexdeedana waxaa la yiraahdaa Subxaanallaah.
Nabiga ﷺ wuxuu maqlay khilaaf dhex maray Banu 'Amr ibn 'Awf, wuuna u baxay inuu heshiisiiyo. Arrintaas ayaa dib u dhigtay, markaasaa la gaaray salaaddii duhur; Bilalna wuxuu Abu Bakr ka codsaday inuu dadka salaadda ku hor tukiyo.
Baaqa la yeedhiyo wax yar ka hor salaadda waajibka ah si loo muujiyo inay salaaddu bilaabanayso.
Ammaan macnaheedu yahay: Alle wuxuu ka nasahan yahay ceeb kasta.
In la yiraahdo ‘Allaahu akbar’ — Alle ayaa ugu weyn — taas oo salaaddu ku bilaabato.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in qof ku habboon oo goobta jooga uu dadka salaadda ku hor tukin karo marka imaamka rasmiga ahi dib u dhaco, iyo in Nabiga ﷺ uu salaadda dhexdeeda hore ugu soo bixi karay si uu hoggaanka ula wareego. Xadiisku wuxuu ragga barayaa in marka wax salaadda dhexdeeda dhacaan ay Alle ku ammaanaan ‘Subxaanallaah’ halkii ay sacab tumi lahaayeen; fuqahaduna waxay ka hadlaan xeerarka gaarka ah ee ragga iyo dumarka. Ka gaabsashada Abu Bakr waxay muujinaysaa qadarin uu u hayay hoggaanka Nabiga ﷺ, halka inuu markii hore dadka hoggaamiyayna ay muujinayso in ficilkiisu sax ahaa intii Nabigu ﷺ maqnaa.
- Haddii imaamku dib u dhaco oo waqtiga salaaddu galo, qof ku habboon oo jooga ayaa salaadda hoggaamin kara.
- Salaadda dhexdeeda dareenka ku jeedi ‘Subxaanallaah’; iska ilaali hadalka iyo sacab-tumidda.
- Tilmaamaha imaamka si deggan u raac, una muuji ixtiraam booskiisa.
Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa safafka salaadda iyo meesha imaamku istaago, taas oo la xiriirta habaynta salaadda jamaacada.
Sunan an-Nasa'i · #783 (Sahih)Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa dadka salaadda ku hor tukinta, wuxuuna faahfaahinayaa xeerarka hoggaaminta salaadda.
Sunan an-Nasa'i · #781 (Sahih)Xadiiskani wuxuu tilmaamayaa sida Nabiga ﷺ salaad u hoggaamiyay, wuxuuna sii iftiiminayaa doorkiisa imaamnimo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.