Sahih al-Bukhari, hadithi 1288
Imepokelewa na Aisha bint Abi Bakr. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Aisha bint Abi Bakr
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا. ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي. فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ. وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ {وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى}. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى. قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا.
Abdullah bin Ubaidillah bin Abi Mulaika amesimulia: Binti mmoja wa Uthman alifariki huko Makka, nasi tukaenda kushuhudia mazishi yake. Ibn Umar na Ibn Abbas walikuwepo pia, nami nikakaa kati yao (au alisema: nilikaa pembezoni mwa mmoja wao, kisha mtu mwingine akaja kukaa kando yangu). Abdullah bin Umar akamwambia Amr bin Uthman:
"Je, huwazuilii watu wasilie? Kwa kuwa Mtume wa Allah ﷺ alisema: 'Hakika mayiti huadhibiwa kwa kilio cha ahali zake.'" Ibn Abbas akasema: "Umar alikuwa akisema hayo." Kisha akaendelea kusimulia: "Nilisafiri pamoja na Umar kutoka Makka hadi tulipofika Al-Baida', ghafla akaona kikundi cha wasafiri chini ya kivuli cha mti wa Samura. Akaniambia: 'Nenda ukaone hao wasafiri ni nani.' Nikaenda na kumkuta Suhaib, nikarudi kumhabari. Akasema: 'Mwite anijie.' Nikarudi kwa Suhaib na kumwambia: 'Safiri umfikie Amirul-Muuminin.' Baadaye, Umar alipopigwa kisu, Suhaib aliingia akilia akisema: 'Ndugu yangu! Rafiki yangu!' Umar akamwambia: 'Ewe Suhaib! Je, unanilia mimi huku Mtume wa Allah ﷺ amesema: Hakika mayiti huadhibiwa kwa baadhi ya kilio cha ahali zake?'" Ibn Abbas akaongeza: "Umar alipokufa, nilimueleza Aisha hayo yote, naye akasema: 'Allah amrehemu Umar. Wallahi, Mtume wa Allah ﷺ hakusema kwamba muumini huadhibiwa kwa kilio cha ahali zake. Bali alisema: Hakika Allah humuongezea kafiri adhabu kwa sababu ya kilio cha ahali zake.' Pia alisema: 'Qur'an inawatoshelezeni, kwani Allah amesema: {Na roho iliyobeba mzigo haitabeba mzigo wa roho nyingine}.'" Ibn Abbas akasema wakati huo: "Allah pekee ndiye anayechekesha na kulia." Ibn Abi Mulaika akasema: "Wallahi, Ibn Umar hakusema chochote baada ya hapo."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Marehemu habebeshwi lawama kwa huzuni inayoruhusiwa ya jamaa zake.
Riwaya inataja kwamba binti wa Uthman alifariki Makka. Wakati wa mazishi yake, Ibn Umar alizungumzia kilio cha jamaa; kisha Ibn Abbas akawasilisha ufafanuzi wa Aisha.
Mahali palipo kwenye njia kati ya Makka na Madina.
Aina ya mti ambao wasafiri katika kisa walipumzika chini yake.
Kanuni ya Qur’ani: kila mtu anawajibika kwa matendo yake mwenyewe.
Wanazuoni wa kale wanaifasiri riwaya hii pamoja na maandiko mengine kuhusu maombolezo. Kulia kwa kawaida na kuonyesha huzuni kunaruhusiwa; maombolezo yaliyokatazwa, kama vile kulia kwa sauti kubwa na kusema maneno ya kupinga uamuzi wa Allah, ni jambo tofauti. Ufafanuzi wa Aisha unaweka wazi kwamba muumini haadhibiwi kwa huzuni ya familia yake. Wanazuoni wamejadili matamshi na miktadha mbalimbali ya riwaya hizi, na madhehebu manne ya Sunni pia yanatofautisha kati ya kulia kwa kawaida na maombolezo yaliyokatazwa.
- Msaidie mwenye huzuni kwa kuwa naye na kumsemesha kwa utulivu, bila kulaani kilio cha kawaida.
- Epuka maombolezo ya kelele na kauli zinazopinga uamuzi wa Allah.
- Tathmini maandiko kuhusu maombolezo pamoja na kanuni ya Qur’ani kwamba hakuna mtu anayebeba dhambi ya mwingine.
Riwaya hii inayohusiana nayo pia inazungumzia kauli kuhusu kilio cha jamaa na husaidia kuelewa muktadha wa mjadala.
Sahih al-Bukhari · #1289 (Sahih)Riwaya hii inaungana na maelezo ya Aisha kuhusu maneno yanayohusu kilio na adhabu.
Sahih al-Bukhari · #1290 (Sahih)Hadithi hii inasisitiza kwamba huzuni na machozi wakati wa kifo si haramu yenyewe.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.