Sahih al-Bukhari, hadithi 1392
Imepokelewa na Umar ibn al-Khattab. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Umar ibn al-Khattab
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الأَوْدِيِّ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، اذْهَبْ إِلَى أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْ يَقْرَأُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَيْكِ السَّلاَمَ، ثُمَّ سَلْهَا أَنْ أُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَىَّ. قَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي، فَلأُوثِرَنَّهُ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي. فَلَمَّا أَقْبَلَ قَالَ لَهُ مَا لَدَيْكَ قَالَ أَذِنَتْ لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. قَالَ مَا كَانَ شَىْءٌ أَهَمَّ إِلَىَّ مِنْ ذَلِكَ الْمَضْجَعِ، فَإِذَا قُبِضْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمُوا ثُمَّ قُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ. فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَادْفِنُونِي، وَإِلاَّ فَرُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا أَحَقَّ بِهَذَا الأَمْرِ مِنْ هَؤُلاَءِ النَّفَرِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ، فَمَنِ اسْتَخْلَفُوا بَعْدِي فَهُوَ الْخَلِيفَةُ، فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا. فَسَمَّى عُثْمَانَ وَعَلِيًّا وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، وَوَلَجَ عَلَيْهِ شَابٌّ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ، كَانَ لَكَ مِنَ الْقَدَمِ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتَ فَعَدَلْتَ، ثُمَّ الشَّهَادَةُ بَعْدَ هَذَا كُلِّهِ. فَقَالَ لَيْتَنِي يَا ابْنَ أَخِي وَذَلِكَ كَفَافًا لاَ عَلَىَّ وَلاَ لِي أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ خَيْرًا، أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ، وَأَنْ يَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَنْصَارِ خَيْرًا الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَيُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَأَنْ لاَ يُكَلَّفُوا فَوْقَ طَاقَتِهِمْ.
Amr bin Maimun Al-Audi amesema: Nilimuona Umar bin Al-Khattab (baada ya kuchomwa kisu) akisema,
"Ewe Abdullah bin Umar! Nenda kwa Mama wa Waumini Aisha na umpe salamu kutoka kwa Umar bin Al-Khattab, kisha uombe ruhusa yake ili nizikwe pamoja na masahaba zangu wawili." (Hivyo, Ibn Umar aliwasilisha ujumbe huo kwa Aisha.) Yeye alisema, "Nilikuwa nikitaka mahali hapa kwa ajili yangu mwenyewe, lakini leo namwathiri yeye (Umar) kuliko nafsi yangu (na kumruhusu azikwe hapo)." Abdullah bin Umar aliporudi, Umar alimuuliza, "Una habari gani?" Akajibu, "Ewe Amir wa Waumini! Amekuruhusu (uzikwe hapo)." Kwa hilo Umar alisema, "Hakuna kitu kilichokuwa muhimu kwangu zaidi ya kuzikwa katika mahali hayo (matakatifu). Hivyo, nikifariki, nibebereni hadi huko na mnipe salamu, kisha mseme, 'Umar bin Al-Khattab anaomba ruhusa'; na akiruhusu, basi nizikeni hapo, na asiporuhusu, basi nirudisheni kwenye makaburi ya Waislamu. Sijui mtu yeyote mwenye haki zaidi ya uhalifa kuliko hao watu ambao Mtume wa Allah ﷺ alikuwa ameridhika nao hadi kifo chake. Na yeyote atakayechaguliwa na watu baada yangu atakuwa Khalifa, na nyinyi lazima msikilize na mtii," kisha alitaja majina ya Uthman, Ali, Talha, Az-Zubair, Abdur-Rahman bin Auf na Sa'd bin Abi Waqqas. Wakati huo kijana mmoja wa Ansar alingia na kusema, "Ewe Amir wa Waumini! Furahia bishra ya Allah. Una daraja kubwa katika Uislamu kama unavyojua, kisha ukawa Khalifa na ukatawala kwa haki, na sasa umepewa shahada baada ya haya yote." Umar akajibu, "Ewe mwana ndugu yangu! Laiti hayo yote yatosheleze (kasoro zangu), ili nisipate faida wala hasara. Namusia Khalifa atakayenifuata awatendee mema Wahamiaji wa kwanza, awatambue haki zao, na alinde heshima yao. Pia namusia awatendee mema Ansar waliotangulia kuwa na makazi (Madinah) na kukubali Imani; apokee mema ya watu wema miongoni mwao na awasamehe wenye makosa. Namusia ashike dhima ya Allah na dhima ya Mtume wake ﷺ, awafie ahadi zao, apigane vita kwa niaba yao, na wasitwishwe mzigo usio wa uwezo wao."
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Umar aliomba kwa unyenyekevu mahali pa kuzikwa na akashauri kuwe na mfululizo wa uongozi wa haki.
Umar ibn al-Khattab alisema maneno haya baada ya kuchomwa kisu na kifo chake kukaribia. Alimwomba Aisha ruhusa ya kuzikwa kando ya Mtume ﷺ na Abu Bakr, na wakati huohuo akatoa ushauri kuhusu atakayemrithi.
Cheo kinachomaanisha: kiongozi wa waumini.
Maswahaba waliohama kutoka Makka kwenda Madina kwa ajili ya imani yao.
Wakazi wa Madina waliomsaidia Mtume ﷺ na wahamiaji.
Wanazuoni wameelewa kutokana na riwaya hii kwamba mtu anapaswa kuomba ruhusa ya mahali pa kuzikwa palipo mali ya mwingine, hata kama mwombaji ni kiongozi. Umar anaonyesha unyenyekevu kwa kuamua azikwe mahali pengine Aisha akiondoa ruhusa yake. Riwaya hii pia inasisitiza mashauriano katika kumchagua kiongozi na wajibu wa watawala kuwatendea kwa haki Muhajirun, Ansar na watu wanaoishi chini ya ulinzi. Ushauri wake wa kumtii atakayechaguliwa kumrithi unahusu mambo yanayoruhusiwa; kumtii mwanadamu si kumtii Allah katika kumuasi.
- Omba ruhusa kabla ya kudai kitu kilicho mali ya mwingine.
- Usitumie mamlaka kulazimisha matakwa yako binafsi; uwe tayari kukubali kukataliwa.
- Pima uongozi kwa haki yake na wahimize watawala kulinda haki na mikataba.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.