Sahih al-Bukhari, hadithi 2168
Imepokelewa na Aisha. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Aisha
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْنِي بَرِيرَةُ فَقَالَتْ كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ وَقِيَّةٌ، فَأَعِينِينِي. فَقُلْتُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ. فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا، فَقَالَتْ لَهُمْ فَأَبَوْا عَلَيْهَا، فَجَاءَتْ مِنْ عِنْدِهِمْ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ، فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا، إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ. فَسَمِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْ عَائِشَةُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " خُذِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". فَفَعَلَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ، وَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ".
Abdullah bin Yusuf ametuambia, Malik ametuarifu, kutoka kwa Hisham bin Urwa, kutoka kwa baba yake, kutoka kwa Aisha - Allah amridhie - alisema: Barira alinijia na kusema, 'Nimekubaliana na wamiliki wangu kulipa awaki tisa za dhahabu, kila mwaka awaki moja; tafadhali nisaidie.' Nikasema, 'Ikiwa wamiliki wako watapenda niwahesabie zote mara moja na uwalaa wako uwe wangu, nitafanya hivyo.' Barira akaenda kwa wamiliki wake na kuwaeleza hilo, lakini walikataa. Akarudi kutoka kwao huku Mtume wa Allah ﷺ akiwa ameketi. Akasema, 'Nimewapelekea ombi hilo lakini wamekataa isipokuwa uwalaa uwe wao.' Mtume ﷺ akalisikia hilo, na Aisha akamuelezea Mtume ﷺ tukio hilo. Akasema, 'Mnunue na ushurutishe uwalaa uwe wako, kwani uwalaa ni wa yule anayemhurumia mtumwa.' Aisha akafanya hivyo. Kisha Mtume wa Allah ﷺ akasimama mbele ya watu, akamshukuru Allah na kumsifu, kisha akasema: 'Amma ba'du! Ni nini tatizo la watu wanaoweka masharti yasiyomo katika Kitabu cha Allah? Sharti lolote lisilomo katika Kitabu cha Allah ni batili hata likiwa mia moja. Hukumu ya Allah ndiyo ya haki zaidi, na sharti la Allah ndilo thabiti zaidi, na uwalaa ni wa yule anayemhurumia mtumwa.'
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Mwenye kumwachia mtu huru ndiye anayepata wala’, na masharti ya mkataba yanayokinzana nayo hayana nguvu.
Barira alimwomba Aisha amsaidie kulipa mkataba wake wa kujikomboa. Mabwana wake walitaka kubaki na wala’, ingawa Aisha alikuwa tayari kulipa. Mtume ﷺ alifafanua kuwa wala’ ni haki ya anayemwachia mtu huru.
Mkataba ambao mtu aliyefanywa mtumwa anaweza kupata uhuru kwa kulipa fedha.
Uhusiano maalumu wa kisheria unaotokana na mtu kumwachia mwingine huru.
Kipimo cha kihistoria cha uzito wa fedha; malipo yalikubaliwa yafanywe kwa awamu.
Wanazuoni wa kale walieleza kutokana na riwaya hii kuwa masharti ya mkataba yanayopingana na sheria ya lazima ya Allah hayana nguvu. Kuachiliwa huru kunampa wala’ yule anayetoa uhuru; haki hiyo haiwezi kuhamishiwa kwa mwingine kwa sharti linalokinzana nayo. Madhehebu ya fiqhi yanajadili upeo halisi wa kauli kuhusu masharti, lakini yanakubali kuwa sharti linalopingana na hukumu ya Allah halilazimishi.
- Soma mkataba kwa makini na ukatae masharti yanayokinzana na kanuni zilizo wazi za sheria ya Kiislamu.
- Eleza wazi katika makubaliano nani atalipa nini na nani atawajibika kwa jambo gani.
- Tumia mali zako kumsaidia mwenye shida huku ukiheshimu haki zake.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.