Kafala · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 2297

Imepokelewa na Aisha. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Kafala
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Imesimuliwa na Aisha

Sahih (ya kuaminika)

Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ لَمْ أَعْقِلْ أَبَوَىَّ إِلاَّ وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ‏.‏ وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ لَمْ أَعْقِلْ أَبَوَىَّ قَطُّ، إِلاَّ وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ، وَلَمْ يَمُرَّ عَلَيْنَا يَوْمٌ إِلاَّ يَأْتِينَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَرَفَىِ النَّهَارِ بُكْرَةً وَعَشِيَّةً، فَلَمَّا ابْتُلِيَ الْمُسْلِمُونَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا قِبَلَ الْحَبَشَةِ، حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَرْكَ الْغِمَادِ لَقِيَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ ـ وَهْوَ سَيِّدُ الْقَارَةِ ـ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَنِي قَوْمِي فَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسِيحَ فِي الأَرْضِ فَأَعْبُدَ رَبِّي‏.‏ قَالَ ابْنُ الدَّغِنَةِ إِنَّ مِثْلَكَ لاَ يَخْرُجُ وَلاَ يُخْرَجُ، فَإِنَّكَ تَكْسِبُ الْمَعْدُومَ، وَتَصِلُ الرَّحِمَ، وَتَحْمِلُ الْكَلَّ، وَتَقْرِي الضَّيْفَ، وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ، وَأَنَا لَكَ جَارٌ فَارْجِعْ فَاعْبُدْ رَبَّكَ بِبِلاَدِكَ‏.‏ فَارْتَحَلَ ابْنُ الدَّغِنَةِ، فَرَجَعَ مَعَ أَبِي بَكْرٍ، فَطَافَ فِي أَشْرَافِ كُفَّارِ قُرَيْشٍ، فَقَالَ لَهُمْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لاَ يَخْرُجُ مِثْلُهُ، وَلاَ يُخْرَجُ، أَتُخْرِجُونَ رَجُلاً يُكْسِبُ الْمَعْدُومَ، وَيَصِلُ الرَّحِمَ، وَيَحْمِلُ الْكَلَّ، وَيَقْرِي الضَّيْفَ، وَيُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ‏.‏ فَأَنْفَذَتْ قُرَيْشٌ جِوَارَ ابْنِ الدَّغِنَةِ وَآمَنُوا أَبَا بَكْرٍ وَقَالُوا لاِبْنِ الدَّغِنَةِ مُرْ أَبَا بَكْرٍ فَلْيَعْبُدْ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، فَلْيُصَلِّ وَلْيَقْرَأْ مَا شَاءَ، وَلاَ يُؤْذِينَا بِذَلِكَ، وَلاَ يَسْتَعْلِنْ بِهِ، فَإِنَّا قَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا‏.‏ قَالَ ذَلِكَ ابْنُ الدَّغِنَةِ لأَبِي بَكْرٍ، فَطَفِقَ أَبُو بَكْرٍ يَعْبُدُ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، وَلاَ يَسْتَعْلِنُ بِالصَّلاَةِ وَلاَ الْقِرَاءَةِ فِي غَيْرِ دَارِهِ، ثُمَّ بَدَا لأَبِي بَكْرٍ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ، وَبَرَزَ فَكَانَ يُصَلِّي فِيهِ، وَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ، فَيَتَقَصَّفُ عَلَيْهِ نِسَاءُ الْمُشْرِكِينَ وَأَبْنَاؤُهُمْ، يَعْجَبُونَ وَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلاً بَكَّاءً لاَ يَمْلِكُ دَمْعَهُ حِينَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ، فَأَفْزَعَ ذَلِكَ أَشْرَافَ قُرَيْشٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَأَرْسَلُوا إِلَى ابْنِ الدَّغِنَةِ فَقَدِمَ عَلَيْهِمْ، فَقَالُوا لَهُ إِنَّا كُنَّا أَجَرْنَا أَبَا بَكْرٍ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ، وَإِنَّهُ جَاوَزَ ذَلِكَ، فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ، وَأَعْلَنَ الصَّلاَةَ وَالْقِرَاءَةَ، وَقَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا، فَأْتِهِ فَإِنْ أَحَبَّ أَنْ يَقْتَصِرَ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَعَلَ، وَإِنْ أَبَى إِلاَّ أَنْ يُعْلِنَ ذَلِكَ فَسَلْهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْكَ ذِمَّتَكَ، فَإِنَّا كَرِهْنَا أَنْ نُخْفِرَكَ، وَلَسْنَا مُقِرِّينَ لأَبِي بَكْرٍ الاِسْتِعْلاَنَ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَتَى ابْنُ الدَّغِنَةِ أَبَا بَكْرٍ، فَقَالَ قَدْ عَلِمْتَ الَّذِي عَقَدْتُ لَكَ عَلَيْهِ، فَإِمَّا أَنْ تَقْتَصِرَ عَلَى ذَلِكَ وَإِمَّا أَنْ تَرُدَّ إِلَىَّ ذِمَّتِي، فَإِنِّي لاَ أُحِبُّ أَنْ تَسْمَعَ الْعَرَبُ أَنِّي أُخْفِرْتُ فِي رَجُلٍ عَقَدْتُ لَهُ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي أَرُدُّ إِلَيْكَ جِوَارَكَ، وَأَرْضَى بِجِوَارِ اللَّهِ‏.‏ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ بِمَكَّةَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قَدْ أُرِيتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ، رَأَيْتُ سَبْخَةً ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لاَبَتَيْنِ ‏"‏‏.‏ وَهُمَا الْحَرَّتَانِ، فَهَاجَرَ مَنْ هَاجَرَ قِبَلَ الْمَدِينَةِ حِينَ ذَكَرَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَرَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ بَعْضُ مَنْ كَانَ هَاجَرَ إِلَى أَرْضِ الْحَبَشَةِ، وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ عَلَى رِسْلِكَ فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ هَلْ تَرْجُو ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيَصْحَبَهُ وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ وَرَقَ السَّمُرِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ‏.‏

Tafsiri

Yahya bin Bukair alitusimulia, Al-Laith alitusimulia, kutoka kwa Uqail, Ibn Shihab alisema: Urwa bin Az-Zubair alinifahamisha kwamba Aisha (Allah amridhie), mke wa Nabii ﷺ, alisema:

"Sikuwahi kufahamu wazazi wangu ila hali ya kuwa wanafuata dini hii." Abu Salih pia alisema: Abdullah alinisimulia kutoka kwa Yunus, kutoka kwa Az-Zuhri, alisema: Urwa bin Az-Zubair alinifahamisha kwamba Aisha (Allah amridhie) alisema: "Sikuwahi kuwafahamu wazazi wangu kamwe ila hali ya kuwa wanafuata dini, na hakuna siku iliyopita juu yetu ila Mtume wa Allah ﷺ alikuja kwetu mara mbili kwa siku, asubuhi na jioni. Wakati Waislamu walipoteseka, Abu Bakr alitoka kuhama kuelekea Habeshi. Alipofika Bark al-Ghimad, alikutana na Ibn Ad-Daghina — ambaye alikuwa bwana wa kabila la Qara — akamuuliza: 'Unakwenda wapi, ewe Abu Bakr?' Abu Bakr akajibu: 'Watu wangu wamenifukuza, hivyo nataka kutembea duniani ili nimwabudu Mola wangu.' Ibn Ad-Daghina akasema: 'Mtu kama wewe hatoki wala hafukuzwi, kwani wewe hupatia wasio na kitu, huwasiliana na ndugu, hubeba mzigo wa wasiojiweza, hukarimu mgeni, na husaidia katika majanga ya haki. Mimi ni mwaminifu wako (mujir), rudi ukamwabudu Mola wako nchini mwako.' Kisha Ibn Ad-Daghina akaondoka na kurudi pamoja na Abu Bakr, akazunguka kwa viongozi wa makafiri wa Quraish na kuwaambia: 'Mtu kama Abu Bakr hatoki wala hafukuzwi. Je, mnafukuza mtu anayewapatia wasio na kitu, huwasiliana na ndugu, hubeba mzigo wa wasiojiweza, hukarimu mgeni, na husaidia katika majanga ya haki?' Hivyo Quraish walikubali ulinzi wa Ibn Ad-Daghina na kumpa Abu Bakr usalama, wakamwambia Ibn Ad-Daghina: 'Muambie Abu Bakr amwabudu Mola wake ndani ya nyumba yake, aswali na asome anachotaka, lakini asitutudhi kwa hilo wala kulitangaza hadharani, kwani tunaogopa atawapotosha watoto wetu na wanawake wetu.' Ibn Ad-Daghina akamwambia Abu Bakr hayo, na Abu Bakr akaanza kumwabudu Mola wake ndani ya nyumba yake, akiwa haongei sauti sala wala usomaji isipokuwa ndani ya nyumba yake. Baadaye, Abu Bakr aliwaza kujenga msikiti katika ua wa nyumba yake, akaujenjenga na kuanza kuswali na kusoma Kur'ani hapo hadharani. Wanawake na watoto wa washirikina walianza kukusanyika kumtazama kwa ajabu. Abu Bakr alikuwa mtu mwenye machozi mengi, asiyezuilia kilio chake aliposoma Kur'ani. Jambo hili liliwatia hofu viongozi wa Quraish wa washirikina, wakamtuma Ibn Ad-Daghina, naye akaja kwao. Wakamwambia: 'Tulimpa Abu Bakr ulinzi kwa sharti la kumwabudu Mola wake ndani ya nyumba yake, lakini amekiuka sharti hilo kwa kujenga msikiti katika ua wake na kutangaza sala na usomaji hadharani. Tunaogopa atawapotosha watoto wetu na wanawake wetu. Kwenda kwake; ikiwa atapenda kubaki kumwabudu Mola wake ndani ya nyumba yake basi afanye hivyo, lakini akikataa isipokuwa kutangaza hadharani, basi muombe arudishe dhima yako kwako, kwani tunachukia kukusaliti, lakini hatuwezi kumruhusu Abu Bakr kutangaza hadharani.' Aisha alisema: Ibn Ad-Daghina akamjia Abu Bakr na kusema: 'Unajua nilichokufungia nacho; ama utazingatia hilo au unirudishie dhima yangu, kwani sipendi Waarabu wasikie kuwa nimesalitiwa katika mtu niliyemfungia mkataba.' Abu Bakr akasema: 'Ninakurudishia ulinzi wako, na naridhika na ulinzi wa Allah.' Wakati huo Mtume wa Allah ﷺ alikuwa bado Makka, akasema: "Nimeonyeshwa mahali pa hijira yenu; nimeona ardhi yenye chumvi yenye mitende kati ya milima miwili ya mawe meusi (Harra)." Hayo ndiyo maeneo mawili ya Harra. Hivyo walioweza kuhama wakahamia Madina Mtume wa Allah ﷺ alipotaja hayo, na baadhi ya waliokuwa wamehamia Habeshi walirudi Madina. Abu Bakr akajiandaa kuhama, Mtume wa Allah ﷺ akamwambia: "Subiri kidogo, kwani natumaini nitapewa ruhusa." Abu Bakr akasema: "Je, unatumaini hayo, kwa baba yako nikukomboe?" Akajibu: "Ndiyo." Hivyo Abu Bakr akajizuia kwa ajili ya Mtume wa Allah ﷺ ili amsindikize, na akalisha ngamia wawili alokuwa nao kwa majani ya samor kwa miezi minne.

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Tabia ya Abu Bakr na imani yake thabiti vilimwelekeza kwenye ulinzi wa Allah.

Usuli na sababu

Riwaya hii inaeleza mateso yaliyowapata Waislamu Makka, nia ya Abu Bakr kuondoka kwenda Uhabeshi, na ulinzi aliopewa na Ibn ad-Daghina. Baadaye Abu Bakr alirudisha ulinzi huo na akasubiri fursa ya kuhama pamoja na Mtume ﷺ kwenda Madina.

Maelezo ya maneno magumu
Dhimma au jiwar

Ahadi nzito ya ulinzi na usalama.

Hijra

Kuhama kwa ajili ya dini, kama kuhama kutoka Makka kwenda Madina.

Harra

Eneo lenye mawe meusi ya volkano; Madina iko kati ya maeneo mawili ya aina hiyo.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wa kale wanaeleza kuwa jinsi Abu Bakr alivyowajali wahitaji, jamaa, wageni na watu waliokuwa na shida inaonyesha tabia yake bora. Tukio hili pia linaonyesha kuwa ulinzi na makubaliano huchukuliwa kwa uzito: Abu Bakr alishikamana na imani yake na akauacha ulinzi wa Ibn ad-Daghina masharti yake yalipoanza kumwekea vikwazo. Wanazuoni pia husisitiza fadhila ya subira na maandalizi wakati wa kuhama, na uaminifu wa pekee wa Abu Bakr alipongoja ili aandamane na Mtume ﷺ.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Ionyeshe imani yako katika jinsi unavyowatendea watu: wasaidie wahitaji, dumisha uhusiano wa kifamilia na wapokee wageni kwa ukarimu.
  2. Timiza ahadi na makubaliano, na jadili masharti kwa uaminifu yanapokinzana na dhamiri yako.
  3. Jitayarishe kwa makini kwa hatua muhimu na uwe na subira unapongoja wakati unaofaa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.